AARDRIJKSKUNDE SYSTEEM
AARDE
HOOFDSTUK 1 ONS EILAND IN DE
RUIMTE
§1 PLANEET AARDE
De derde planeet
Tijdschalen
De ouderdom van de aarde wordt aangegeven op een Geologische tijdschaal (indeling
van de 4,6 miljard jaren omvattende geologische
geschiedenis van de aarde). Deze is onderverdeeld in
tijdperken, perioden en tijdvakken. Zie plaatje
Eerst was er alleen een Relatieve tijdschaal
(Ouderdomsbepaling waarbij je ervan uitgaat dat
tijdperken in de aardgeschiedenis worden gekenmerkt
door bepaalde dieren en planten. Is eenmaal de
volgorde vastgesteld waarin de fossielen van deze
planten en dieren in de gesteenten voorkomen, dan
kun je deze gebruiken om van gesteenten die je
ergens anders vindt, de plaats in die volgorde vast te
stellen). De volgorde van tijdperken was bekend, maar
werkelijke ouderdom in jaren kon niet worden
vastgesteld. Men gebruikte fossielen.
Er wordt nu gebruik gemaakt van radioactieve verval van gesteenten. Daardoor een
Absolute ouderdomsbepaling (methode om de ouderdom uitgedrukt in (miljoenen) jaren
te bepalen).
Opbouw van de aarde
De aarde is opgebouwd in Kern (Het binnenste gedeelte van de aarde), mantel
, (Plastische laag onder de aardkorst die tot een diepte van 2900 km reikt). En Korst (De
lichte, buitenste schil van de aarde. De dikte varieert van 5 km onder de oceanen tot 30
km onder de continenten)
Binnenin de aarde zit de kern, is een mengsel van nikkel en ijzer. Door hoge druk is het
vast.
Om kern ligt mantel, bestaat uit binnen- en buitenmantel.
Binnenmantel is vaste stof, buiten is taai-vloeibaar. Het
bestaat uit ijzer en magnesium.
Aardkorst bestaat uit zuurstof, ijzer, calcium,
magnesium, natrium en aluminium.
Er is een Moho-laag (De grens tussen de korst en de
mantel).
Er is ook een Lithosfeer (de buitenste schil van de
aarde, bestaande uit de aardkorst en het vaste,
buitenste gedeelte van de aardmantel).
Deze is tussen de 100-150 km dik en wordt onderverdeeld in:
o Continentale korst (aardkorst waaruit de continenten bestaan, met een soortgelijke
massa van ongeveer 2,8 en grotendeels bestaand uit graniet)
o Oceanische korst (Aardkorst onder de oceanen met een soortgelijke massa van ong. 3,0
die voornamelijk bestaat uit basalt).
Continenten bestaan uit Graniet (fijnkorrelig stollingsgesteente dat rijk is aan kwarts). En
oceaanbodem bestaat uit Basalt (Stollingsgesteente dat bij vulkanische uitbarstingen aan de
oppervlakte komt (uitvloeiinggesteente).
§2 DRIJVENDE CONTINENTEN
Catastrofe of niet?
Eerst dacht men dat continenten&oceanen vast lagen, nu denken
Ortelius dacht dat continenten door Aardbevingen (Trilling van de aarde a.g.v., het
plotseling verschuiven van stukken van de aardkorst of van de eronder liggende
aardkorst) en overstromingen losgerukt waren.
Eerst dacht aan Catastrofetheorie: ingrijpende veranderingen van het aardoppervlak
kwamen vrij plotseling en rampzalig tot stand.
Later kwam Principe van het actualisme (Het principe dat ervan uitgaat dat natuurwetten
in het verleden en het heden dezelfde zijn). Het heden is de sleutel tot het verleden.
Alfred Wegener
Hij vond uit dat fossielen, gletsjers, gesteenten en gebergten in verschillende continenten
lagen. Hij had theorie: Continental drift: vroeger
was er 1 supercontinent Pangea.
Bewijzen
De oceaanbodem is niet vlak
Idee van Paleomagnetisme (Het gedrag van
aardmagnetisme in het verleden).
AARDE
HOOFDSTUK 1 ONS EILAND IN DE
RUIMTE
§1 PLANEET AARDE
De derde planeet
Tijdschalen
De ouderdom van de aarde wordt aangegeven op een Geologische tijdschaal (indeling
van de 4,6 miljard jaren omvattende geologische
geschiedenis van de aarde). Deze is onderverdeeld in
tijdperken, perioden en tijdvakken. Zie plaatje
Eerst was er alleen een Relatieve tijdschaal
(Ouderdomsbepaling waarbij je ervan uitgaat dat
tijdperken in de aardgeschiedenis worden gekenmerkt
door bepaalde dieren en planten. Is eenmaal de
volgorde vastgesteld waarin de fossielen van deze
planten en dieren in de gesteenten voorkomen, dan
kun je deze gebruiken om van gesteenten die je
ergens anders vindt, de plaats in die volgorde vast te
stellen). De volgorde van tijdperken was bekend, maar
werkelijke ouderdom in jaren kon niet worden
vastgesteld. Men gebruikte fossielen.
Er wordt nu gebruik gemaakt van radioactieve verval van gesteenten. Daardoor een
Absolute ouderdomsbepaling (methode om de ouderdom uitgedrukt in (miljoenen) jaren
te bepalen).
Opbouw van de aarde
De aarde is opgebouwd in Kern (Het binnenste gedeelte van de aarde), mantel
, (Plastische laag onder de aardkorst die tot een diepte van 2900 km reikt). En Korst (De
lichte, buitenste schil van de aarde. De dikte varieert van 5 km onder de oceanen tot 30
km onder de continenten)
Binnenin de aarde zit de kern, is een mengsel van nikkel en ijzer. Door hoge druk is het
vast.
Om kern ligt mantel, bestaat uit binnen- en buitenmantel.
Binnenmantel is vaste stof, buiten is taai-vloeibaar. Het
bestaat uit ijzer en magnesium.
Aardkorst bestaat uit zuurstof, ijzer, calcium,
magnesium, natrium en aluminium.
Er is een Moho-laag (De grens tussen de korst en de
mantel).
Er is ook een Lithosfeer (de buitenste schil van de
aarde, bestaande uit de aardkorst en het vaste,
buitenste gedeelte van de aardmantel).
Deze is tussen de 100-150 km dik en wordt onderverdeeld in:
o Continentale korst (aardkorst waaruit de continenten bestaan, met een soortgelijke
massa van ongeveer 2,8 en grotendeels bestaand uit graniet)
o Oceanische korst (Aardkorst onder de oceanen met een soortgelijke massa van ong. 3,0
die voornamelijk bestaat uit basalt).
Continenten bestaan uit Graniet (fijnkorrelig stollingsgesteente dat rijk is aan kwarts). En
oceaanbodem bestaat uit Basalt (Stollingsgesteente dat bij vulkanische uitbarstingen aan de
oppervlakte komt (uitvloeiinggesteente).
§2 DRIJVENDE CONTINENTEN
Catastrofe of niet?
Eerst dacht men dat continenten&oceanen vast lagen, nu denken
Ortelius dacht dat continenten door Aardbevingen (Trilling van de aarde a.g.v., het
plotseling verschuiven van stukken van de aardkorst of van de eronder liggende
aardkorst) en overstromingen losgerukt waren.
Eerst dacht aan Catastrofetheorie: ingrijpende veranderingen van het aardoppervlak
kwamen vrij plotseling en rampzalig tot stand.
Later kwam Principe van het actualisme (Het principe dat ervan uitgaat dat natuurwetten
in het verleden en het heden dezelfde zijn). Het heden is de sleutel tot het verleden.
Alfred Wegener
Hij vond uit dat fossielen, gletsjers, gesteenten en gebergten in verschillende continenten
lagen. Hij had theorie: Continental drift: vroeger
was er 1 supercontinent Pangea.
Bewijzen
De oceaanbodem is niet vlak
Idee van Paleomagnetisme (Het gedrag van
aardmagnetisme in het verleden).
