Hoofdstuk 9
& 10
Wereldoorlogen
1900 – 1950
Televisie en Computer
1950 - Heden
,
,KA 37: Het voeren van twee wereldoorlogen
[ Een nieuwe grootmacht: Duitsland ]
- Geen band tussen EU & VS door Amerikaanse isolationisme
- 1871: Duits Keizerrijk sterke groei Duitse industrie
o Moderne industrie door late ontwikkeling, echter hadden zij hierdoor
geen kapitaal kunnen opbouwen.
- 1900: Duitsland wordt internationaal gezien belangrijker
- 1889: De Duitse Vlootwet o.l.v. Wilhelm II ontstaan van een
wapenwedloop met Groot-Brittannië GB zoekt een bondgenootschap:
Frankrijk (Entente Cordiale)
In 1892 sloot Frankrijk een bondgenootschap met Rusland -> Duitsland
ingeklemd -> hierna sluit Engeland een bondgenootschap met Rusland ->
ontstaan Triple Entente
- Angst voor Duitsland was de basis voor het sluiten van
bondgenootschappen
- Rusland was een zwakke bondgenootschap
1. Onvoldoende wapens
2. Uitgestrekt land
3. Agrarische samenleving
4. Geen industriële grootmacht
5. Veel tegenstanders tegen de Tsaar -> opstanden
6. Gezichtsverlies bij verloren oorlog met Japan (1904-1905)
[ Oorzaken WOI ]
1) Agressief nationalisme
2) Frans-Duitse oorlog als gevolg van verlangen naar Duitse eenheid o.l.v.
Bismarck
3) Frankrijk vernederd na verloren oorlog met Duitsland (Elzas-Lotharingen
afgestaan + vrede gesloten in Paleis van Versailles) → wraakgevoelens →
start Revanchepolitiek
4) Duitsland weet van punt 3) af → Von Schlieffenplan.
5) Modern imperialisme strijd om koloniën voor aanzien, grondstoffen en
afzetmarkten (Duitse Weltpolitik)
6) Industriële revolutie→ Moderne wapens (massavernietigingswapens)
7) Duitsland industrieel sterker wil ook koloniën oorlogsvloot
Engeland bedreigt; uitbreiding oorlogsvloot
8) Engeland voelt zich bedreigd door de Duitse oorlogsvloot → uitbreiding
eigen vloot. (wapenwedloop)
9) Militarisme → leger steeds meer invloed op de politiek → strijd gericht.
10) Bondgenootschappen (Geallieerden en Centralen)
[ Plannen voor de oorlog ]
- Triple Entente 1907: Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk
→ Rusland is zwakke schakel, laat met industrialisering; weinig moderne
wapens en zwak leger.
- Triple Alliantie 1882: Italië, Duitsland, Oostenrijk-Hongarije
→ Oostenrijk-Hongarije is zwakke schakel, door; veel onrust, oud
staatshoofd en uitgestrekt land.
Duitsland bereidt zich voor op een tweefrontenoorlog:
, - 2e: 1906: Het Von Schlieffenplan ze zouden eerst Frankrijk uitschakelen
en daarna Rusland (voorkomen van een tweefrontenoorlog)
→ Frankrijk: aanleg Maginotlinie + verlengde dienstplicht.
[ Directe aanleiding WOI ]
- Moordaanslag in Sarajevo op 28 juni 1914 Frans-Ferdinand (troonopvolger
Oostenrijk-Hongarije) → Serviër Gavrilo Princip schiet hem dood
→ Servië boos over annexatie Bosnië door Oostenrijk-Hongarije
1) Oostenrijk-Hongarije verklaart oorlog aan Servië (28 juli 1914)
2) Servië wordt gesteund door Rusland
3) Oostenrijk-Hongarije wordt gesteund door Duitsland
➔ Bondgenootschappen worden in gang gezet (ook koloniën).
[ Verloop van de oorlog ]
- 4 augustus 1914: begin Von Schlieffenplan (door België)
→ Het zou een Frische, Fröhliche Krieg moeten worden maar:
- September 1914: Slag bij Marne I start loopgravenoorlog
- Oosten: Hindenburg & Ludendorff veel winst. Oostenrijk-Hongarije strijdde
namelijk aan het oostfront en op de Balkan.
November: stilstand stellingen
- 1915: in ruil voor Zuid-Tirol sluit Italië zich aan bij de geallieerden
- 1917: onbeperkte duikbotenoorlog
● VS doet mee na ‘Zimmerman Telegram’ en laat isolationisme los.
- 1918: Duitsland en Rusland sluiten Vrede van Brest-Litovsk
(Duitse soldaten gaan nu naar Frankrijk = slag bij Marne 2)
- 11-11-1918 einde oorlog
[ Kenmerken WOI ]
1. Massale legers met miljoenen soldaten
2. Industriële oorlog (belangrijke rol voor de trein)
3. Gebruikmaken van kanonnen en gifgas (massavernietigingswapens)
4. Duikbotenoorlog op zee
5. Communicatiemiddelen (telegraaf, telefoon)
[ Afloop WOI ]
- Rusland sluit na de Oktoberrevolutie een wapenstilstand en aparte vrede
met de centralen
- Wapenstilstand in treinwagon in Compiègne: 11-11-1918
- Vrede van Versailles tussen Centralen en geallieerden: 1919
● Wekt enorm veel weerstand in vooral Duitsland, Italië en Oostenrijk en
is één van de oorzaken van WOII
& 10
Wereldoorlogen
1900 – 1950
Televisie en Computer
1950 - Heden
,
,KA 37: Het voeren van twee wereldoorlogen
[ Een nieuwe grootmacht: Duitsland ]
- Geen band tussen EU & VS door Amerikaanse isolationisme
- 1871: Duits Keizerrijk sterke groei Duitse industrie
o Moderne industrie door late ontwikkeling, echter hadden zij hierdoor
geen kapitaal kunnen opbouwen.
- 1900: Duitsland wordt internationaal gezien belangrijker
- 1889: De Duitse Vlootwet o.l.v. Wilhelm II ontstaan van een
wapenwedloop met Groot-Brittannië GB zoekt een bondgenootschap:
Frankrijk (Entente Cordiale)
In 1892 sloot Frankrijk een bondgenootschap met Rusland -> Duitsland
ingeklemd -> hierna sluit Engeland een bondgenootschap met Rusland ->
ontstaan Triple Entente
- Angst voor Duitsland was de basis voor het sluiten van
bondgenootschappen
- Rusland was een zwakke bondgenootschap
1. Onvoldoende wapens
2. Uitgestrekt land
3. Agrarische samenleving
4. Geen industriële grootmacht
5. Veel tegenstanders tegen de Tsaar -> opstanden
6. Gezichtsverlies bij verloren oorlog met Japan (1904-1905)
[ Oorzaken WOI ]
1) Agressief nationalisme
2) Frans-Duitse oorlog als gevolg van verlangen naar Duitse eenheid o.l.v.
Bismarck
3) Frankrijk vernederd na verloren oorlog met Duitsland (Elzas-Lotharingen
afgestaan + vrede gesloten in Paleis van Versailles) → wraakgevoelens →
start Revanchepolitiek
4) Duitsland weet van punt 3) af → Von Schlieffenplan.
5) Modern imperialisme strijd om koloniën voor aanzien, grondstoffen en
afzetmarkten (Duitse Weltpolitik)
6) Industriële revolutie→ Moderne wapens (massavernietigingswapens)
7) Duitsland industrieel sterker wil ook koloniën oorlogsvloot
Engeland bedreigt; uitbreiding oorlogsvloot
8) Engeland voelt zich bedreigd door de Duitse oorlogsvloot → uitbreiding
eigen vloot. (wapenwedloop)
9) Militarisme → leger steeds meer invloed op de politiek → strijd gericht.
10) Bondgenootschappen (Geallieerden en Centralen)
[ Plannen voor de oorlog ]
- Triple Entente 1907: Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk
→ Rusland is zwakke schakel, laat met industrialisering; weinig moderne
wapens en zwak leger.
- Triple Alliantie 1882: Italië, Duitsland, Oostenrijk-Hongarije
→ Oostenrijk-Hongarije is zwakke schakel, door; veel onrust, oud
staatshoofd en uitgestrekt land.
Duitsland bereidt zich voor op een tweefrontenoorlog:
, - 2e: 1906: Het Von Schlieffenplan ze zouden eerst Frankrijk uitschakelen
en daarna Rusland (voorkomen van een tweefrontenoorlog)
→ Frankrijk: aanleg Maginotlinie + verlengde dienstplicht.
[ Directe aanleiding WOI ]
- Moordaanslag in Sarajevo op 28 juni 1914 Frans-Ferdinand (troonopvolger
Oostenrijk-Hongarije) → Serviër Gavrilo Princip schiet hem dood
→ Servië boos over annexatie Bosnië door Oostenrijk-Hongarije
1) Oostenrijk-Hongarije verklaart oorlog aan Servië (28 juli 1914)
2) Servië wordt gesteund door Rusland
3) Oostenrijk-Hongarije wordt gesteund door Duitsland
➔ Bondgenootschappen worden in gang gezet (ook koloniën).
[ Verloop van de oorlog ]
- 4 augustus 1914: begin Von Schlieffenplan (door België)
→ Het zou een Frische, Fröhliche Krieg moeten worden maar:
- September 1914: Slag bij Marne I start loopgravenoorlog
- Oosten: Hindenburg & Ludendorff veel winst. Oostenrijk-Hongarije strijdde
namelijk aan het oostfront en op de Balkan.
November: stilstand stellingen
- 1915: in ruil voor Zuid-Tirol sluit Italië zich aan bij de geallieerden
- 1917: onbeperkte duikbotenoorlog
● VS doet mee na ‘Zimmerman Telegram’ en laat isolationisme los.
- 1918: Duitsland en Rusland sluiten Vrede van Brest-Litovsk
(Duitse soldaten gaan nu naar Frankrijk = slag bij Marne 2)
- 11-11-1918 einde oorlog
[ Kenmerken WOI ]
1. Massale legers met miljoenen soldaten
2. Industriële oorlog (belangrijke rol voor de trein)
3. Gebruikmaken van kanonnen en gifgas (massavernietigingswapens)
4. Duikbotenoorlog op zee
5. Communicatiemiddelen (telegraaf, telefoon)
[ Afloop WOI ]
- Rusland sluit na de Oktoberrevolutie een wapenstilstand en aparte vrede
met de centralen
- Wapenstilstand in treinwagon in Compiègne: 11-11-1918
- Vrede van Versailles tussen Centralen en geallieerden: 1919
● Wekt enorm veel weerstand in vooral Duitsland, Italië en Oostenrijk en
is één van de oorzaken van WOII
