Probleem 3 leerdoelen
1. Wat zijn grondrechten?
Grondrechten zijn rechten van fundamentele aard die aan ieder mens toekomen. Zij zijn nodig om
een menswaardig bestaan te kunnen genieten, en kunnen worden gekenmerkt als de uitdrukking van
kernwaarde als: menselijke waardigheid, autonomie, vrijheid, gelijkheid, integriteit, democratie en
rechtvaardigheid.
Gelijkheidsrechten: verbieden discriminatie en geven recht op gelijke behandeling.
(art 1 Gw en art. 4 GW, art 9 GW)
Privacyrechten: beschermen de persoonlijke levenssfeer.
(art. 10 GW , art. 11 GW, art. 12 GW en art. 13 GW)
Godsdienstvrijheid en vrijheid van levensovertuiging: de vrijheid om een godsdienst of
levensovertuiging te hebben wordt beschermd, van godsdienst of levensovertuiging te veranderen
wordt beschermd en de godsdienst of levensovertuiging te praktiseren door het naleven van
geboden en voorschriften wordt beschermd.
(art. 6 GW)
Rechtsplegingsrechten: Toegang tot de rechter, recht op een eerlijk proces en recht op tijdig
beslissen door een onafhankelijke en onpartijdige instantie.
(hoofdstuk 6 GW)
Overige grondrechten: De bescherming van het eigendomsrecht en de ‘sociale grondrechten’.
(het internationaal verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten.)
Horizontale werking: tussen burgers (een voorbeeld hiervan is wanneer burgers elkaar
discrimineren)
Verticale werking: overheid en burgers
2. Hoe en waar worden grondrechten beschermd?
- Grondrechten staan vast in de grondwet. Omdat ze dus in de grondwet geschreven staan,
kan je hier op terugvallen.
- Grondrechten worden in EVRM en
3. Kunnen grondrechten worden beperkt?
Ja er staan clausuleringen in de wet:
bijv. Art. 8 GW: recht tot vereniging kan worde beperkt in het belang van de openbare orde.
- Alleen toegestaan als de beperkingen op een bepaald doel richten, bijv. bescherming van de
gezondheid.
- Andere grondrechten mogen alleen beperkt worden met inachtneming van bepaalde
procedurevoorschriften. (art. 12 tweede en derde lid GW)
- Bevoegdheid voorschriften: in de wet staat wie het met mag doen en mag delageren.
- Competentie voorschriften: zich houden aan het beleid.
Bijzondere beperkingen: Met het oog op de Grondwet.
Algemene beperkingen: Niet met het oog op een bepaald grondrecht vastgesteld, maar die
veroorzaakt wordt doordat een geheel buiten de sfeer van een grondrecht gelegen regeling als
neveneffect heeft dat de uitoefening van het grondrecht beperkingen ondergaat. (bijv.
brandvoorschriften)
1. Wat zijn grondrechten?
Grondrechten zijn rechten van fundamentele aard die aan ieder mens toekomen. Zij zijn nodig om
een menswaardig bestaan te kunnen genieten, en kunnen worden gekenmerkt als de uitdrukking van
kernwaarde als: menselijke waardigheid, autonomie, vrijheid, gelijkheid, integriteit, democratie en
rechtvaardigheid.
Gelijkheidsrechten: verbieden discriminatie en geven recht op gelijke behandeling.
(art 1 Gw en art. 4 GW, art 9 GW)
Privacyrechten: beschermen de persoonlijke levenssfeer.
(art. 10 GW , art. 11 GW, art. 12 GW en art. 13 GW)
Godsdienstvrijheid en vrijheid van levensovertuiging: de vrijheid om een godsdienst of
levensovertuiging te hebben wordt beschermd, van godsdienst of levensovertuiging te veranderen
wordt beschermd en de godsdienst of levensovertuiging te praktiseren door het naleven van
geboden en voorschriften wordt beschermd.
(art. 6 GW)
Rechtsplegingsrechten: Toegang tot de rechter, recht op een eerlijk proces en recht op tijdig
beslissen door een onafhankelijke en onpartijdige instantie.
(hoofdstuk 6 GW)
Overige grondrechten: De bescherming van het eigendomsrecht en de ‘sociale grondrechten’.
(het internationaal verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten.)
Horizontale werking: tussen burgers (een voorbeeld hiervan is wanneer burgers elkaar
discrimineren)
Verticale werking: overheid en burgers
2. Hoe en waar worden grondrechten beschermd?
- Grondrechten staan vast in de grondwet. Omdat ze dus in de grondwet geschreven staan,
kan je hier op terugvallen.
- Grondrechten worden in EVRM en
3. Kunnen grondrechten worden beperkt?
Ja er staan clausuleringen in de wet:
bijv. Art. 8 GW: recht tot vereniging kan worde beperkt in het belang van de openbare orde.
- Alleen toegestaan als de beperkingen op een bepaald doel richten, bijv. bescherming van de
gezondheid.
- Andere grondrechten mogen alleen beperkt worden met inachtneming van bepaalde
procedurevoorschriften. (art. 12 tweede en derde lid GW)
- Bevoegdheid voorschriften: in de wet staat wie het met mag doen en mag delageren.
- Competentie voorschriften: zich houden aan het beleid.
Bijzondere beperkingen: Met het oog op de Grondwet.
Algemene beperkingen: Niet met het oog op een bepaald grondrecht vastgesteld, maar die
veroorzaakt wordt doordat een geheel buiten de sfeer van een grondrecht gelegen regeling als
neveneffect heeft dat de uitoefening van het grondrecht beperkingen ondergaat. (bijv.
brandvoorschriften)
