1
Boom Basics Staatsrecht – negende druk
Nederlandse staat = rechtspersoon naar privaatrecht.
Vertrouwensregel # in de grondwet of wet.
Ministers die het vertrouwen van het parlement verliezen moeten aftreden
Soevereiniteit
- Extern: internationaal
- Intern: nationaal
Staatsvormen:
- Eenheidsstaat: 1 centrale autoriteit
o Frankrijk
o Nederland
o Verenigd Koninkrijk
- Federale staat: aparte ‘deelstaten’
o Duitsland
o Amerika
- Confederale staat: samenwerking tussen staten op grond van een verdrag – soevereine
staten
o Zwitserland
o Amerikaanse Confederatie
Rechtsstaat
- Legaliteitsbeginsel
- Scheiding der machten
- Rechter
- Fundamentele rechten (grondrechten)
Democratie
- Directe democratie: referendum – burgerinitiatief
o Decisief referendum: bindend
o Consultatief referendum: adviserend
▪ Raadgevend: vanuit de bevolking
▪ Raadplegend: vanuit de overheid
o Facultatief referendum: niet verplicht
- Indirecte democratie: via volksvertegenwoordiging
Politiek partijen
➔ Niet in de grondwet
, 2
Democratieën
- Presidentieel: Direct gekozen president, geen vertrouwensband
o Amerika
- Parlementair: Regering heeft vertrouwen van parlement nodig
o Nederland
o Duitsland
- Semi – presidentieel
o Frankrijk
Monisme en dualisme
Monisme:
Nauwe band tussen regering en parlement
Dualisme:
Scheiding tussen regering en parlementaire meerderheid
Scheiding der machten
TRIAS POLITICA – MONTESQUIE
- Wetgevende
- Uitvoerende
- Rechterlijke
Checks and balances
Bevoegdheden
- Attributie: nieuwe eigen bevoegdheid
- Delegatie: draagt eigen bevoegdheid over aan ander orgaan dat deze bevoegdheid
zelfstandig gaat uitoefenen.
Krachtens de wet / regels / regels / ‘regeling’
- Mandaat: oefent bevoegdheid uit onder verantwoordelijkheid en gezag
Attributie gaat altijd delegatie vooraf!
Spreiding van bevoegdheden
- Decentralisatie: toedeling van bevoegdheden aan lagere lichamen van de staat
o Autonomie: eigen huishouding
o Medebewind: bepaalde zaken worden opgedragen
- Deconcentratie: centrale overheid haar bestuursbevoegdheden zelf uitoefent of laat
uitoefenen door zelfstandige diensten of ambtenaren (zbo)
Constitutie en grondwet
Boom Basics Staatsrecht – negende druk
Nederlandse staat = rechtspersoon naar privaatrecht.
Vertrouwensregel # in de grondwet of wet.
Ministers die het vertrouwen van het parlement verliezen moeten aftreden
Soevereiniteit
- Extern: internationaal
- Intern: nationaal
Staatsvormen:
- Eenheidsstaat: 1 centrale autoriteit
o Frankrijk
o Nederland
o Verenigd Koninkrijk
- Federale staat: aparte ‘deelstaten’
o Duitsland
o Amerika
- Confederale staat: samenwerking tussen staten op grond van een verdrag – soevereine
staten
o Zwitserland
o Amerikaanse Confederatie
Rechtsstaat
- Legaliteitsbeginsel
- Scheiding der machten
- Rechter
- Fundamentele rechten (grondrechten)
Democratie
- Directe democratie: referendum – burgerinitiatief
o Decisief referendum: bindend
o Consultatief referendum: adviserend
▪ Raadgevend: vanuit de bevolking
▪ Raadplegend: vanuit de overheid
o Facultatief referendum: niet verplicht
- Indirecte democratie: via volksvertegenwoordiging
Politiek partijen
➔ Niet in de grondwet
, 2
Democratieën
- Presidentieel: Direct gekozen president, geen vertrouwensband
o Amerika
- Parlementair: Regering heeft vertrouwen van parlement nodig
o Nederland
o Duitsland
- Semi – presidentieel
o Frankrijk
Monisme en dualisme
Monisme:
Nauwe band tussen regering en parlement
Dualisme:
Scheiding tussen regering en parlementaire meerderheid
Scheiding der machten
TRIAS POLITICA – MONTESQUIE
- Wetgevende
- Uitvoerende
- Rechterlijke
Checks and balances
Bevoegdheden
- Attributie: nieuwe eigen bevoegdheid
- Delegatie: draagt eigen bevoegdheid over aan ander orgaan dat deze bevoegdheid
zelfstandig gaat uitoefenen.
Krachtens de wet / regels / regels / ‘regeling’
- Mandaat: oefent bevoegdheid uit onder verantwoordelijkheid en gezag
Attributie gaat altijd delegatie vooraf!
Spreiding van bevoegdheden
- Decentralisatie: toedeling van bevoegdheden aan lagere lichamen van de staat
o Autonomie: eigen huishouding
o Medebewind: bepaalde zaken worden opgedragen
- Deconcentratie: centrale overheid haar bestuursbevoegdheden zelf uitoefent of laat
uitoefenen door zelfstandige diensten of ambtenaren (zbo)
Constitutie en grondwet
