P1w1+2: Nierinsufficiëntie en psychosociale determinanten.
Doelen:
De dio:
heeft kennis van de psychosociale determinanten nierziekten.
weet welke communicatievaardigheden van belang zijn bij de behandeling van patiënten met
nierziekten.
is op de hoogte van de zelfmanagementtools bij nierziekten.
weet welke vragenlijsten er zijn die gebruikt kunnen worden tijdens het gesprek met de
cliënt met nierziekten.
- Tool ‘Positieve Gezondheid’: vragenlijst met verschillende onderwerpen om te kijken hoe het
met je gaat.
o Onderwerpen:
Hoe voel ik me lichamelijk
Hoe gaat het mentaal met me
Hoeveel vertrouwen heb ik in mijn eigen toekomst
Lukt het me te genieten van het leven
In hoeverre kan ik meedoen in de samenleving
Hoe ziet mijn dagelijks lever eruit
o Voordelen van de tool ‘Positieve Gezondheid’:
Volledig beeld van hoe het echt met je gaat
Uitkomsten kun je bespreken met arts of iemand anders die je vertrouwt
Aangeven wat je graag zou willen veranderen en samen bedenken wat
daarbij kan helpen.
Test vaker doen om te zien of er iets verandert.
- PPEP4ALL: cursusprogramma dat de patiënten en de partner helpt om balans te hervinden in
leven met een nierziekte
o Focus ligt op mogelijkheden en niet op beperkingen; op acceptatie en bevorderen
van autonomie en zelfredzaamheid van jou en de partner/mantelzorger.
P1w3+4: groeiachterstand en eetproblematiek.
Doelen:
De dio:
De DIO heeft kennis van de psychosociale determinanten zowel van het kind als van de
ouders voor het ontstaan van groeiachterstand.
De DIO heeft inzicht in de psychosociale gevolgen van het kind met groeiachterstand.
De DIO heeft inzicht in de psychosociale gevolgen van de ouders met een kind met
groeiachterstand.
De DIO heeft kennis van de omgevingsfactoren die van invloed zijn op het
ontstaan van groeiachterstand
De DIO heeft kennis van de beschermende factoren voor het ontstaan van groeiachterstand.
De DIO heeft kennis van de hechtingsstijlen van een kind.
De DIO heeft kennis van de vragenlijst Positieve Gezondheid van kinderen.
De DIO heeft kennis van de relatie early life stress bij kinderen en de gevolgen hiervan op
latere leeftijd.
De DIO heeft kennis van het meervoudige systemenbenadering van honger en eten
De DIO weet wat een neurotransmitter is en welke betrokken zijn bij ons eetgedrag
, De DIO heeft kennis van relevante hersendelen die betrokken zijn bij ons eetgedrag
De DIO kan vanuit het bio psychosociaal model verklaringen geven voor het ontstaan van
verstoord eetgedrag
De DIO heeft inzicht in de emoties van de mens
De DIO heeft inzicht in de relatie temperament en eetgedrag
De DIO kent de verschillende eetstijlen van kinderen
De DIO kan afwijkend eetgedrag signaleren
De DIO is op de hoogte van de relatie opvoedstijlen en eetproblematiek bij kinderen
- Voeden: geven van eten/drinken aan een persoon die hiertoe niet (volledig) zelfstandig in
staat is
- Voedingspatroon: combi van soort voedingsmiddelen, dagelijkse hoeveelheden en stramien
van eetmomenten over de dag
- Voedingsprobleem: probleem gerelateerd aan opname en vertering van voedsel, dat
spanning of bezorgdheid oproept, maar waarbij gezondheid of groei van kind niet wordt
bedreigd.
- Voedingsstoornis: stoornis in opname en vertering van voedsel die zo langdurig of ernstig is
dat gezondheid, groei en ontwikkeling van kind wordt bedreigd.
- Eetgedrag: activiteiten van kind of jongere die erop gericht zijn actief voedsel te verkrijgen en
op te nemen
- Eetprobleem: eetgedrag dat gerelateerd is aan niet willen, kunnen, durven of mogen
eten/drinken en spanning/bezorgdheid oproept, maar de groei, gezondheid en ontwikkeling
van kind niet bedreigt.
- Eetstoornis: eetprobleem dat zonder aantoonbare actuele medische oorzaak, zo langdurig of
ernstig is dat het de groei, gezondheid en ontwikkeling van kind bedreigt.
- Kindtool: voor kinderen tussen 8 en 16 jaar, kinderen kunnen hiermee laten zien wat ze zelf
belangrijk vinden als het gaat om hun gezondheid.
- Early life stress: chronische stress tijdens opgroeien.
o Vooral grote gevolgen tijdens zwangerschap, eerste 2 jaar en de adolescentie >
hersenen groeien sterk in deze perioden en ontwikkelen zich in een integraal proces
waarin neuronen ontstaan en geprogrammeerd afsterven.
o Op volwassen leeftijd kunnen hersenen ook veranderen door neuroplasticiteit:
vermogen van de hersenen om zich te herstellen en herstructureren als gevolg van
ontwikkeling, leren of ervaring.
- Gevolgen van early life stress op latere leeftijd:
o Psychische aandoeningen
o Lichamelijke ziekten als longziekten, overgewicht, reumatische aandoeningen enz
o Ongezonde leefstijl: bewegingsarmoede, roken, drugs en alcoholmisbruik
- Overige gevolgen van early life stress:
o Moleculaire veroudering: draagt bij aan minder optimale rijping van de hersenen >
minder goede ontwikkeling van vele gebieden in hersenen
Telomeren van chromosomen worden korter > vroege veroudering >
gevolgen voor levensverwachting en gezondheid
o Epigenetische veranderingen en genetische varianten: aanhoudend verhoogde
cortisolniveaus > zetten epigenetische mechanismen in gang > genen veranderen
zodanig dat ze verminderd of versterkt afgelezen worden > veranderde
genexpressie`
Epigenetische veranderingen kunnen worden doorgegeven aan volgende
generaties
o Veranderingen in immuunsysteem
, - De meervoudigesystemenbenadering stelt dat honger op verschillende niveaus van de
behoeftehiërarchie opereert, en niet altijd
uitsluitend vanuit de biologische behoefte.
- Biologische factoren die van invloed zijn op
honger en eten:
o Hersenmechanismen die honger
reguleren: hypothalamus is
zenuwcentrum voor honger, regio’s
in hersenstam werken samen met
hypothalamus bij het in de gaten
houden van bloedsuikerspiegel,
voorraad voedingsstoffen in darmen
en vetreserves.
o Mechanismen voor instellen van set
point: interne biologische meter
houdt vetreserves van lichaam in de
gaten en geeft die info door aan
centrale zenuwstelsel > voorraden onder bepaald niveau (set point) > vetcellen geen
signalen af die eetgedrag produceren
o Detectoren in de maag: drukdetectoren in maag signaleren of maag vol of leeg is >
info naar hersenen waar ze gecombineerd worden met info over voedingsstoffen in
bloed en toestand van vetcellen.
o Voorkeuren van beloningssysteem: voorkeur voor zoete en vette voedingsmiddelen.
o Beweging: lichamelijke activiteit heeft invloed op gevoelens van honger en
verzadiging.
Extreme lichaamsbeweging roept honger op
Matige lichaamsbeweging onderdrukt honger
o Slaap: onvoldoende slaap > eetbui
Lichaam verwart honger met slaperigheid
o Darmbacteriën: verschil in darmflora biedt verklaring voor verschillen in
lichaamsgewicht
Muizen die darmbacteriën van obese mensen kregen kwamen aan in gewicht
en omgekeerd.
- Psychologische factoren die van invloed zin op honger en eten: emotionele toestand speelt
ook rol in manier waarop we met voedsel omgaan
o Angst onderdrukt behoefte aan eten.
o Stress en depressie hebben invloed op eetlust > verschillend per persoon meer of
minder eten.
o Leren: geleerd bepaalde situaties te associëren met eten zoals op de bank tv kijken
met chips.
o Cultuur: sociale normen in westerse wereld en invloeden van media die slankheid
voorschrijven.
- Psychologen hebben het meestal niet over wilskracht maar geven de voorkeur aan termen
als zelfbeheersing of impulscontrole.
- Bloed vervoert informatie in de vorm van hormonen.
- Endocriene stelsel: hormonale systeem, chemische boodschappendienst van het lichaam
inclusief de volgende hormoonklieren: hypofyse, bijnieren, geslachtsklieren, schildklier,
bijschildklier, alvleesklier, ovaria, testikels.
- Hormoon: chemische boodschapper van endocriene stelsel.
o Sommige hormonen hebben dezelfde chemische samenstelling als
neurotransmitters.
Doelen:
De dio:
heeft kennis van de psychosociale determinanten nierziekten.
weet welke communicatievaardigheden van belang zijn bij de behandeling van patiënten met
nierziekten.
is op de hoogte van de zelfmanagementtools bij nierziekten.
weet welke vragenlijsten er zijn die gebruikt kunnen worden tijdens het gesprek met de
cliënt met nierziekten.
- Tool ‘Positieve Gezondheid’: vragenlijst met verschillende onderwerpen om te kijken hoe het
met je gaat.
o Onderwerpen:
Hoe voel ik me lichamelijk
Hoe gaat het mentaal met me
Hoeveel vertrouwen heb ik in mijn eigen toekomst
Lukt het me te genieten van het leven
In hoeverre kan ik meedoen in de samenleving
Hoe ziet mijn dagelijks lever eruit
o Voordelen van de tool ‘Positieve Gezondheid’:
Volledig beeld van hoe het echt met je gaat
Uitkomsten kun je bespreken met arts of iemand anders die je vertrouwt
Aangeven wat je graag zou willen veranderen en samen bedenken wat
daarbij kan helpen.
Test vaker doen om te zien of er iets verandert.
- PPEP4ALL: cursusprogramma dat de patiënten en de partner helpt om balans te hervinden in
leven met een nierziekte
o Focus ligt op mogelijkheden en niet op beperkingen; op acceptatie en bevorderen
van autonomie en zelfredzaamheid van jou en de partner/mantelzorger.
P1w3+4: groeiachterstand en eetproblematiek.
Doelen:
De dio:
De DIO heeft kennis van de psychosociale determinanten zowel van het kind als van de
ouders voor het ontstaan van groeiachterstand.
De DIO heeft inzicht in de psychosociale gevolgen van het kind met groeiachterstand.
De DIO heeft inzicht in de psychosociale gevolgen van de ouders met een kind met
groeiachterstand.
De DIO heeft kennis van de omgevingsfactoren die van invloed zijn op het
ontstaan van groeiachterstand
De DIO heeft kennis van de beschermende factoren voor het ontstaan van groeiachterstand.
De DIO heeft kennis van de hechtingsstijlen van een kind.
De DIO heeft kennis van de vragenlijst Positieve Gezondheid van kinderen.
De DIO heeft kennis van de relatie early life stress bij kinderen en de gevolgen hiervan op
latere leeftijd.
De DIO heeft kennis van het meervoudige systemenbenadering van honger en eten
De DIO weet wat een neurotransmitter is en welke betrokken zijn bij ons eetgedrag
, De DIO heeft kennis van relevante hersendelen die betrokken zijn bij ons eetgedrag
De DIO kan vanuit het bio psychosociaal model verklaringen geven voor het ontstaan van
verstoord eetgedrag
De DIO heeft inzicht in de emoties van de mens
De DIO heeft inzicht in de relatie temperament en eetgedrag
De DIO kent de verschillende eetstijlen van kinderen
De DIO kan afwijkend eetgedrag signaleren
De DIO is op de hoogte van de relatie opvoedstijlen en eetproblematiek bij kinderen
- Voeden: geven van eten/drinken aan een persoon die hiertoe niet (volledig) zelfstandig in
staat is
- Voedingspatroon: combi van soort voedingsmiddelen, dagelijkse hoeveelheden en stramien
van eetmomenten over de dag
- Voedingsprobleem: probleem gerelateerd aan opname en vertering van voedsel, dat
spanning of bezorgdheid oproept, maar waarbij gezondheid of groei van kind niet wordt
bedreigd.
- Voedingsstoornis: stoornis in opname en vertering van voedsel die zo langdurig of ernstig is
dat gezondheid, groei en ontwikkeling van kind wordt bedreigd.
- Eetgedrag: activiteiten van kind of jongere die erop gericht zijn actief voedsel te verkrijgen en
op te nemen
- Eetprobleem: eetgedrag dat gerelateerd is aan niet willen, kunnen, durven of mogen
eten/drinken en spanning/bezorgdheid oproept, maar de groei, gezondheid en ontwikkeling
van kind niet bedreigt.
- Eetstoornis: eetprobleem dat zonder aantoonbare actuele medische oorzaak, zo langdurig of
ernstig is dat het de groei, gezondheid en ontwikkeling van kind bedreigt.
- Kindtool: voor kinderen tussen 8 en 16 jaar, kinderen kunnen hiermee laten zien wat ze zelf
belangrijk vinden als het gaat om hun gezondheid.
- Early life stress: chronische stress tijdens opgroeien.
o Vooral grote gevolgen tijdens zwangerschap, eerste 2 jaar en de adolescentie >
hersenen groeien sterk in deze perioden en ontwikkelen zich in een integraal proces
waarin neuronen ontstaan en geprogrammeerd afsterven.
o Op volwassen leeftijd kunnen hersenen ook veranderen door neuroplasticiteit:
vermogen van de hersenen om zich te herstellen en herstructureren als gevolg van
ontwikkeling, leren of ervaring.
- Gevolgen van early life stress op latere leeftijd:
o Psychische aandoeningen
o Lichamelijke ziekten als longziekten, overgewicht, reumatische aandoeningen enz
o Ongezonde leefstijl: bewegingsarmoede, roken, drugs en alcoholmisbruik
- Overige gevolgen van early life stress:
o Moleculaire veroudering: draagt bij aan minder optimale rijping van de hersenen >
minder goede ontwikkeling van vele gebieden in hersenen
Telomeren van chromosomen worden korter > vroege veroudering >
gevolgen voor levensverwachting en gezondheid
o Epigenetische veranderingen en genetische varianten: aanhoudend verhoogde
cortisolniveaus > zetten epigenetische mechanismen in gang > genen veranderen
zodanig dat ze verminderd of versterkt afgelezen worden > veranderde
genexpressie`
Epigenetische veranderingen kunnen worden doorgegeven aan volgende
generaties
o Veranderingen in immuunsysteem
, - De meervoudigesystemenbenadering stelt dat honger op verschillende niveaus van de
behoeftehiërarchie opereert, en niet altijd
uitsluitend vanuit de biologische behoefte.
- Biologische factoren die van invloed zijn op
honger en eten:
o Hersenmechanismen die honger
reguleren: hypothalamus is
zenuwcentrum voor honger, regio’s
in hersenstam werken samen met
hypothalamus bij het in de gaten
houden van bloedsuikerspiegel,
voorraad voedingsstoffen in darmen
en vetreserves.
o Mechanismen voor instellen van set
point: interne biologische meter
houdt vetreserves van lichaam in de
gaten en geeft die info door aan
centrale zenuwstelsel > voorraden onder bepaald niveau (set point) > vetcellen geen
signalen af die eetgedrag produceren
o Detectoren in de maag: drukdetectoren in maag signaleren of maag vol of leeg is >
info naar hersenen waar ze gecombineerd worden met info over voedingsstoffen in
bloed en toestand van vetcellen.
o Voorkeuren van beloningssysteem: voorkeur voor zoete en vette voedingsmiddelen.
o Beweging: lichamelijke activiteit heeft invloed op gevoelens van honger en
verzadiging.
Extreme lichaamsbeweging roept honger op
Matige lichaamsbeweging onderdrukt honger
o Slaap: onvoldoende slaap > eetbui
Lichaam verwart honger met slaperigheid
o Darmbacteriën: verschil in darmflora biedt verklaring voor verschillen in
lichaamsgewicht
Muizen die darmbacteriën van obese mensen kregen kwamen aan in gewicht
en omgekeerd.
- Psychologische factoren die van invloed zin op honger en eten: emotionele toestand speelt
ook rol in manier waarop we met voedsel omgaan
o Angst onderdrukt behoefte aan eten.
o Stress en depressie hebben invloed op eetlust > verschillend per persoon meer of
minder eten.
o Leren: geleerd bepaalde situaties te associëren met eten zoals op de bank tv kijken
met chips.
o Cultuur: sociale normen in westerse wereld en invloeden van media die slankheid
voorschrijven.
- Psychologen hebben het meestal niet over wilskracht maar geven de voorkeur aan termen
als zelfbeheersing of impulscontrole.
- Bloed vervoert informatie in de vorm van hormonen.
- Endocriene stelsel: hormonale systeem, chemische boodschappendienst van het lichaam
inclusief de volgende hormoonklieren: hypofyse, bijnieren, geslachtsklieren, schildklier,
bijschildklier, alvleesklier, ovaria, testikels.
- Hormoon: chemische boodschapper van endocriene stelsel.
o Sommige hormonen hebben dezelfde chemische samenstelling als
neurotransmitters.
