P1w1+2+3: nierziekten.
Doelen:
De Dio:
Kent verschillende soorten zout-vervangende mineraalmengsels
Kent natuurlijke smaakmakers en kant-en-klare smaakmakers die geen of nauwelijks
natrium bevatten
Weet wat de volgende informatie op het etiket betekent: ‘ongezouten’, ‘geen zout
toegevoegd’, ‘met minder zout’, ‘natriumarm’
Kan alternatieven voor zout inzetten bij diverse bereidingen
Weet welke producten/voedingsmiddelen een belangrijke bijdrage leveren aan de
hoeveelheid eiwit in de voeding
Weet welke producten/voedingsmiddelen een belangrijke bijdrage leveren aan de
hoeveelheid P en K in de voeding
Kent dieetproducten voor patiënten met nierziekten
Weet wat de effecten zijn van diverse bereidingstechnieken op het kaliumgehalte van
kaliumrijke producten
Weet met welke productkeuzes het dorstgevoel en slijmvorming beïnvloed kunnen
worden
Kan een smaakformulier invullen
Kan facetten van een sensorisch onderzoek uitvoeren
- Dieetproducten voor patiënten met nierziekten
merk Kcal Eiwit Vet KH(g) Vezels (g) Na K Mg P (mg) Vit D (mic g)
(g) (g) (mg) (mg) (mg)
Fresubin renal 200 36 8,9 26,4 1,2 68 100 20 55 1
Nepro HP 180 8,1 9,77 14,74 1,26 70 106 21 72 1,2
Nepro LP 180 4,52 9,7 18,53 1,26 80 114 21 65 1,2
Renilon 199 7,3 10 20 - 68 24 <1 6 -
Renilon 4.0 200 3,9 10 23,5 - 37 22 <0,6 4 1,4
- 1 gram zout = 0,4 gram natrium
- Zoutarm of natriumarm: minder dan 0,3 gram zout of 0,12 gram natrium per 100 gram
- Geen zout toegevoegd: Aan het product is geen natrium of zout toegevoegd. Het product
bevat maximaal 0,12 gram natrium of 0,3 gram zout per 100 gram.
- Met minder zout:
- Ongezouten:
- Eiwitrijke producten:
o Dierlijk: vlees, vis, melk, kaas, eieren
o Plantaardig: brood graanproducten, peulvruchten, noten, paddenstoelen
- Kaliumrijke producten: groente, fruit, aardappelen, vlees, vis, noten (melkproducten, brood)
- Fosfaatrijke producten: melk(producten), kaas, vis, vlees, peulvruchten, volkoren producten
- Advies bij dorstgevoel en hemodialyse:
o Af en toe zuurtje, zure melkproducten, spoel gebit na elke maaltijd, zuig op ijsklontje,
kauw op pepermuntje/kauwgom
, - Zoutvervangende mineraalmengsels:
o Dieetzout: natriumzout voor groot deel vervangen door kaliumzout
o halvazout, mineraalzout: helft van natrium vervangen door kalium
bij nierfunctiestroornissen vaak ook op kalium letten > dieetzout en
mineraalzout geen geschikt alternatief.
- Smaakmakers die geen of nauwelijks natrium bevatten:
o Bouillonblokjes, vloeibare aroma, strooiaroma, mosterd, ketjap ook in
natriumbeperkte vorm te koop
Bevatten vaak wel kalium.
o Specerijen en tuinkruiden geven kleur, geur en smaak.
Specerijen: peper, nootmuskaat, kerrie, chilipoeder, kaneel, laurier,
paprikapoeder om eten kruidiger te maken.
o Tuinkruiden vers, gedroogd of uit diepvries: selderij, peterselie, bieslook, tijm, dille.
- Producten die slijmvorming beïnvloeden:
o Zuivelproducten, suikerhoudende dranken, tarwe,
P1w4: smaak en receptuur opschalen.
Doelen:
De dio:
heeft een beeld van het dagdeel Praktijk in periode 1
is in staat om een bestaand recept of nieuw recept om te rekenen naar grote hoeveelheden
weet met welke factoren je rekening moet houden bij het opschalen van receptuur
heeft kennis van receptleer
maakt kennis en ondergaat het sensorisch onderzoek
- smaak wordt beïnvloed door:
o geestelijke gesteldheid: gehaast, stress, ontspannen, romantiek
o her verwachtingspatroon: eerdere ervaring, prijs, presentatie
o situatie: tijd, gezelschap, temperatuur, seizoen, graad van verlichting, ventilatie,
aankleding omgeving, aanwezige geuren/aroma’s (parfum, voedsel), lawaai
o eigen gesteldheid: fit, vermoeid, grieperig
- proeven doe je met zintuigen:
o geluid > oren
o licht > ogen
o reuk > neus
o tast > handen
o smaak > tong
- op de tong zitten de smaakpapillen zoet, zuur, zout, bitter en umami
o niet in gebieden maar alle smaken op hele tong proeven.
- Aantal smaakpapillen en dichtheid hiervan is bepalend of ieman proever of niet proever is
o Mensen die bittere smaak amper proeven zijn niet proevers
o Mensen die bittere smaak wel proeven zijn proevers
o Afhankelijk van mate van gevoeligheid voor bittere smaak proevers en superproevers
Doelen:
De Dio:
Kent verschillende soorten zout-vervangende mineraalmengsels
Kent natuurlijke smaakmakers en kant-en-klare smaakmakers die geen of nauwelijks
natrium bevatten
Weet wat de volgende informatie op het etiket betekent: ‘ongezouten’, ‘geen zout
toegevoegd’, ‘met minder zout’, ‘natriumarm’
Kan alternatieven voor zout inzetten bij diverse bereidingen
Weet welke producten/voedingsmiddelen een belangrijke bijdrage leveren aan de
hoeveelheid eiwit in de voeding
Weet welke producten/voedingsmiddelen een belangrijke bijdrage leveren aan de
hoeveelheid P en K in de voeding
Kent dieetproducten voor patiënten met nierziekten
Weet wat de effecten zijn van diverse bereidingstechnieken op het kaliumgehalte van
kaliumrijke producten
Weet met welke productkeuzes het dorstgevoel en slijmvorming beïnvloed kunnen
worden
Kan een smaakformulier invullen
Kan facetten van een sensorisch onderzoek uitvoeren
- Dieetproducten voor patiënten met nierziekten
merk Kcal Eiwit Vet KH(g) Vezels (g) Na K Mg P (mg) Vit D (mic g)
(g) (g) (mg) (mg) (mg)
Fresubin renal 200 36 8,9 26,4 1,2 68 100 20 55 1
Nepro HP 180 8,1 9,77 14,74 1,26 70 106 21 72 1,2
Nepro LP 180 4,52 9,7 18,53 1,26 80 114 21 65 1,2
Renilon 199 7,3 10 20 - 68 24 <1 6 -
Renilon 4.0 200 3,9 10 23,5 - 37 22 <0,6 4 1,4
- 1 gram zout = 0,4 gram natrium
- Zoutarm of natriumarm: minder dan 0,3 gram zout of 0,12 gram natrium per 100 gram
- Geen zout toegevoegd: Aan het product is geen natrium of zout toegevoegd. Het product
bevat maximaal 0,12 gram natrium of 0,3 gram zout per 100 gram.
- Met minder zout:
- Ongezouten:
- Eiwitrijke producten:
o Dierlijk: vlees, vis, melk, kaas, eieren
o Plantaardig: brood graanproducten, peulvruchten, noten, paddenstoelen
- Kaliumrijke producten: groente, fruit, aardappelen, vlees, vis, noten (melkproducten, brood)
- Fosfaatrijke producten: melk(producten), kaas, vis, vlees, peulvruchten, volkoren producten
- Advies bij dorstgevoel en hemodialyse:
o Af en toe zuurtje, zure melkproducten, spoel gebit na elke maaltijd, zuig op ijsklontje,
kauw op pepermuntje/kauwgom
, - Zoutvervangende mineraalmengsels:
o Dieetzout: natriumzout voor groot deel vervangen door kaliumzout
o halvazout, mineraalzout: helft van natrium vervangen door kalium
bij nierfunctiestroornissen vaak ook op kalium letten > dieetzout en
mineraalzout geen geschikt alternatief.
- Smaakmakers die geen of nauwelijks natrium bevatten:
o Bouillonblokjes, vloeibare aroma, strooiaroma, mosterd, ketjap ook in
natriumbeperkte vorm te koop
Bevatten vaak wel kalium.
o Specerijen en tuinkruiden geven kleur, geur en smaak.
Specerijen: peper, nootmuskaat, kerrie, chilipoeder, kaneel, laurier,
paprikapoeder om eten kruidiger te maken.
o Tuinkruiden vers, gedroogd of uit diepvries: selderij, peterselie, bieslook, tijm, dille.
- Producten die slijmvorming beïnvloeden:
o Zuivelproducten, suikerhoudende dranken, tarwe,
P1w4: smaak en receptuur opschalen.
Doelen:
De dio:
heeft een beeld van het dagdeel Praktijk in periode 1
is in staat om een bestaand recept of nieuw recept om te rekenen naar grote hoeveelheden
weet met welke factoren je rekening moet houden bij het opschalen van receptuur
heeft kennis van receptleer
maakt kennis en ondergaat het sensorisch onderzoek
- smaak wordt beïnvloed door:
o geestelijke gesteldheid: gehaast, stress, ontspannen, romantiek
o her verwachtingspatroon: eerdere ervaring, prijs, presentatie
o situatie: tijd, gezelschap, temperatuur, seizoen, graad van verlichting, ventilatie,
aankleding omgeving, aanwezige geuren/aroma’s (parfum, voedsel), lawaai
o eigen gesteldheid: fit, vermoeid, grieperig
- proeven doe je met zintuigen:
o geluid > oren
o licht > ogen
o reuk > neus
o tast > handen
o smaak > tong
- op de tong zitten de smaakpapillen zoet, zuur, zout, bitter en umami
o niet in gebieden maar alle smaken op hele tong proeven.
- Aantal smaakpapillen en dichtheid hiervan is bepalend of ieman proever of niet proever is
o Mensen die bittere smaak amper proeven zijn niet proevers
o Mensen die bittere smaak wel proeven zijn proevers
o Afhankelijk van mate van gevoeligheid voor bittere smaak proevers en superproevers
