De student kan ethisch redeneren en een oordeel vormen binnen forensische psychiatrie.
Deugden:
▪ Deugden zijn duurzame, persoonlijke kwaliteiten en karaktertrekken.
▪ Deugden stellen je in staat je rol zo goed mogelijk te vervullen.
▪ Deugden maken het mogelijk om goede doelen na te streven die kenmerkend zijn voor
praktijken waarin je je rol speelt.
Karakter = geïntegreerde verzameling deugden die jou en je medemens laten floreren.
Klassieke deugden: wijsheid, moed, matigheid (zelfbeheersing, juiste manier omgaan met eigen
emoties), rechtvaardigheid.
Deugden voor verpleegkundigen: zorgzaamheid, respect, empathie, aandacht.
Meer voor forensische psychiatrie: geduld, onbevooroordeeld, moed, rechtvaardigheid/gelijkheid.
Om ethisch verantwoord en prijswaardig het beroep uit te oefenen zijn deugde van groot belang. Ze
vormen een essentiële bouwsteen voor de beroepsethiek. Beroepsethiek is hoe je, in je rol als
professional, passend met andere omgaat, respectvol en zorgzaam tegen patiënten en collegiaal tegen
collega’s.
System failure
Avoidance of warehousing
The importance of hope
Denail
Long stay units and the quality of life
Hoe ontwikkel je deugden?
▪ Oefening
▪ Ervaring
▪ Reflectie
▪ Rolmodellen
▪ Expliciet maken
▪ Levenslang leren
Waarom komen morele problemen vaak voor binnen de forensische psychiatrie?
Morele dilemma’s binnen de forensische psychiatrie gaan vooral over recht versus psychiatrie
(gezondheid). Het gaat dan om patiënten met een psychiatrische stoornis en een ernstig delict.
Patiënten worden (meestal) tegen hun wil in een forensische setting vastgehouden, voor een lang tijd
of soms zelfs levenslang. Dit brengt belangrijke ethische en mensenkwesties met zich mee, vooral
wanneer deze onduidelijk zijn of de aangeboden behandelingen ten goede komen aan de patiënt en
wanneer het risicobeheer opweegt tegen de belangen van de patiënt.
7 hoofdzonden:
▪ Luiheid v.s ijver, arbeidsethos
▪ Hebzucht v.s liefde, vrijgevigheid
▪ Jaloezie v.s aardigheid, vriendelijkheid
▪ Trots v.s nederigheid, bescheidenheid
▪ Woede v.s geduld
▪ Gulzigheid v.s maat
▪ Wellust v.s zelfcontrole, preutsheid
Stigmatisering
Een proces waarin een groep personen negatief wordt gelabeld, veroordeeld en uitgesloten. Op grond
van gemeenschappelijke kenmerken/gedragingen die angst of afkeer oproepen.’
, Tbs-er vs de samenleving: sociaal constructivisme:
▪ Stigma’s als sociaal uitsluitingsmechanisme door bepaalde eigenschappen: ‘gek en crimineel’.
▪ Gevaarlijk, onvoorspelbaar, ziek of gestoord: weinig ruimte voor nuance of het verhaal.
▪ Gevolgen: sociale uitsluiting en ‘niet normaal zijn’is voelbaar: op eieren lopen.
Impact van stigma
▪ Het recht en de plicht om betekenis te geven aan je leven: middelpunt van het universum.
▪ Levenshouding: zelfontplooiing, redelijkheid, autonomie en verantwoordelijkheid.
▪ Een humane samenleving
▪ Kijkend naar het individu, niet gekeken naar de norm.
Stigma’s vanuit verschillende denkrichtingen:
Zorgethiek staat voor relationeel mensbeeld. Het is een moderne ethiek waarbij een individu altijd
gezien wordt als een persoon die in relatie tot anderen staat. Mensen zijn onderling verbonden en juist
in relatie tot een interactie met elkaar krijgt hun leven inhoud en betekenis. Het uitgangspunt van
zorgethiek is de gedachte dat er in iedere vorm van zorg iets zit wat ‘goed’ is. Dat goede is meer dan
‘nuttig’, ‘efficiënt’ of ‘aangenaam’. Het heeft te maken met een goed leven, met en voor anderen
▪ Afhankelijkheid
▪ Erkenning, betrokkenheid
▪ Verantwoordelijkheid
▪ Wederkerigheid
Humanisme: de mens staat centraal, geen god. Gaat uit van de waarde van de mens. Het gaat uit van
rede, ethiek en rechtvaardigheid. Zelfontwikkeling, autonomie, verantwoordelijkheid, kritisch denken,
gelijkwaardidheid.
Sociaal constructivisme: onze ideeën, concepten en therorieën over de wereld zijn sociale constructen.
In de forensische zorg wordt er continu gelaveerd tussen de autonomie van de patiënten en de
verantwoordelijkheid van medewerkers om in te grijpen.
Voorbeeld: in hoeverre laat je een patiënt zelf bepalen wat hij eet? Vaak worden er ongezonde
eetgewoontes waargenomen.
De student kan binnen sociaal-culturele context kijken naar de forensische psychiatrie waarbij
aspecten als delict en cultuur, stigma en resocialiseren leidend zijn.
Wat is cultuur? Een set van ideeën, normen en waarden die mensen met elkaar delen, die ten grondslag
liggen op de wijze waarop mensen met elkaar omgaan en worden geuit op wijze waarop mensen leven.
Deugden:
▪ Deugden zijn duurzame, persoonlijke kwaliteiten en karaktertrekken.
▪ Deugden stellen je in staat je rol zo goed mogelijk te vervullen.
▪ Deugden maken het mogelijk om goede doelen na te streven die kenmerkend zijn voor
praktijken waarin je je rol speelt.
Karakter = geïntegreerde verzameling deugden die jou en je medemens laten floreren.
Klassieke deugden: wijsheid, moed, matigheid (zelfbeheersing, juiste manier omgaan met eigen
emoties), rechtvaardigheid.
Deugden voor verpleegkundigen: zorgzaamheid, respect, empathie, aandacht.
Meer voor forensische psychiatrie: geduld, onbevooroordeeld, moed, rechtvaardigheid/gelijkheid.
Om ethisch verantwoord en prijswaardig het beroep uit te oefenen zijn deugde van groot belang. Ze
vormen een essentiële bouwsteen voor de beroepsethiek. Beroepsethiek is hoe je, in je rol als
professional, passend met andere omgaat, respectvol en zorgzaam tegen patiënten en collegiaal tegen
collega’s.
System failure
Avoidance of warehousing
The importance of hope
Denail
Long stay units and the quality of life
Hoe ontwikkel je deugden?
▪ Oefening
▪ Ervaring
▪ Reflectie
▪ Rolmodellen
▪ Expliciet maken
▪ Levenslang leren
Waarom komen morele problemen vaak voor binnen de forensische psychiatrie?
Morele dilemma’s binnen de forensische psychiatrie gaan vooral over recht versus psychiatrie
(gezondheid). Het gaat dan om patiënten met een psychiatrische stoornis en een ernstig delict.
Patiënten worden (meestal) tegen hun wil in een forensische setting vastgehouden, voor een lang tijd
of soms zelfs levenslang. Dit brengt belangrijke ethische en mensenkwesties met zich mee, vooral
wanneer deze onduidelijk zijn of de aangeboden behandelingen ten goede komen aan de patiënt en
wanneer het risicobeheer opweegt tegen de belangen van de patiënt.
7 hoofdzonden:
▪ Luiheid v.s ijver, arbeidsethos
▪ Hebzucht v.s liefde, vrijgevigheid
▪ Jaloezie v.s aardigheid, vriendelijkheid
▪ Trots v.s nederigheid, bescheidenheid
▪ Woede v.s geduld
▪ Gulzigheid v.s maat
▪ Wellust v.s zelfcontrole, preutsheid
Stigmatisering
Een proces waarin een groep personen negatief wordt gelabeld, veroordeeld en uitgesloten. Op grond
van gemeenschappelijke kenmerken/gedragingen die angst of afkeer oproepen.’
, Tbs-er vs de samenleving: sociaal constructivisme:
▪ Stigma’s als sociaal uitsluitingsmechanisme door bepaalde eigenschappen: ‘gek en crimineel’.
▪ Gevaarlijk, onvoorspelbaar, ziek of gestoord: weinig ruimte voor nuance of het verhaal.
▪ Gevolgen: sociale uitsluiting en ‘niet normaal zijn’is voelbaar: op eieren lopen.
Impact van stigma
▪ Het recht en de plicht om betekenis te geven aan je leven: middelpunt van het universum.
▪ Levenshouding: zelfontplooiing, redelijkheid, autonomie en verantwoordelijkheid.
▪ Een humane samenleving
▪ Kijkend naar het individu, niet gekeken naar de norm.
Stigma’s vanuit verschillende denkrichtingen:
Zorgethiek staat voor relationeel mensbeeld. Het is een moderne ethiek waarbij een individu altijd
gezien wordt als een persoon die in relatie tot anderen staat. Mensen zijn onderling verbonden en juist
in relatie tot een interactie met elkaar krijgt hun leven inhoud en betekenis. Het uitgangspunt van
zorgethiek is de gedachte dat er in iedere vorm van zorg iets zit wat ‘goed’ is. Dat goede is meer dan
‘nuttig’, ‘efficiënt’ of ‘aangenaam’. Het heeft te maken met een goed leven, met en voor anderen
▪ Afhankelijkheid
▪ Erkenning, betrokkenheid
▪ Verantwoordelijkheid
▪ Wederkerigheid
Humanisme: de mens staat centraal, geen god. Gaat uit van de waarde van de mens. Het gaat uit van
rede, ethiek en rechtvaardigheid. Zelfontwikkeling, autonomie, verantwoordelijkheid, kritisch denken,
gelijkwaardidheid.
Sociaal constructivisme: onze ideeën, concepten en therorieën over de wereld zijn sociale constructen.
In de forensische zorg wordt er continu gelaveerd tussen de autonomie van de patiënten en de
verantwoordelijkheid van medewerkers om in te grijpen.
Voorbeeld: in hoeverre laat je een patiënt zelf bepalen wat hij eet? Vaak worden er ongezonde
eetgewoontes waargenomen.
De student kan binnen sociaal-culturele context kijken naar de forensische psychiatrie waarbij
aspecten als delict en cultuur, stigma en resocialiseren leidend zijn.
Wat is cultuur? Een set van ideeën, normen en waarden die mensen met elkaar delen, die ten grondslag
liggen op de wijze waarop mensen met elkaar omgaan en worden geuit op wijze waarop mensen leven.
