Bio(logisch) psycho(logisch) sociale model:
het is een bril, waardoor je kijkt naar de client (H.1 boek psychiatrie voor de social worker). Je kijkt zo naar de
oorzaken. Voorbeeld iemand die buikpijn heeft: komt dit door bio (allergie), psycho (stress), sociale (omgeving). We
gaan zo op zoek naar een verklaring en zo kan er gekeken worden op welke van de drie niveaus een interventie
gericht moet worden.
Biologisch: Het lichaam, en alles wat in rechtstreeks contact komt met het lichaam. (voedsel, ingeademde lucht,
virussen, bacteriën, temperatuur etc. Gaat ook over prenataal (voor de geboorte). Voorbeeld: kans voor kind is
groter op een verslaving, wanneer moeder tijdens de zwangerschap drinkt/rookt.
Psychologisch: De persoonlijkheid (bijvoorbeeld perfectionisme & onzekerheid), gedachten, overtuigingen,
gevoelens van personen (bewust & onbewust), IQ
Sociaal: Contacten met mensen om een persoon heen (partner, gezin, buurt, school, collega’s etc.) eenzaamheid,
emotionele gevolgen of verwaarlozing uit de jeugd.
ZELF ONDERDELEN IN TOETS BIJ ALLE UITWERKINGEN (MEDICATIE = BIOLOGISCH) ENZOVOORTS
VERSLAVING, SCHIZOFRENIE EN ALTZEIMER, komt bij alle 3 voor: Decorumverlies
Iemand weet zich niet weet te gedragen op een manier die bij de gelegenheid past. De fatsoennormen verdwijnen.
In gezelschap kunnen personen met dementie te luidruchtig zijn of grove taal gebruiken. Vaak ook zijn
eigenwaarde kwijt kan raken
Stoornis: ASS
Korte beschrijving
Om autisme vast te stellen moet er sprake zijn van kenmerken in de onderstaande drie domeinen:
Beperkingen in sociale interactie
Gestoorde communicatie
Beperkingen in stereotiepe patronen in gedrag en interesse
Oorzaken Gevolgen
Autisme is erfelijk, neurobiologische ontwikkelingsstoornis, 3 keer vaker - School gerelateerd (omgang en samenwerking met medeleerlingen en
bij jongens dan meisjes docenten is moeilijk, verliezen zich in details)
- Werk en dagbesteding (90% van de mensen met autisme werkt onder
-De symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege ontwikkelingsperiode niveau, verandering is lastig op werk)
,-De symptomen veroorzaken significante lijdendruk of beperkingen in het - Wonen (thuis, instelling of op zichzelf, aanleren vaardigheden en
sociale of beroepsmatig functioneren of op andere belangrijke terreinen thema’s zoals opbouwen sociale contacten en onderhouden
-Kunnen deze problemen niet beter verklaard worden door een huishouden)
verstandelijke beperking of een globale ontwikkelingsachterstand. - Vriendschap, relaties en seksualiteit (gemiddeld maar 18% heeft
vrienden, contacten aangaan moeilijk, initiatief nemen lastig, andere
psychoseksuele ontwikkeling, wel behoefte aan intimiteit, kan in
gevallen lijden tot overschrijdend en ongepast gedrag)
Begeleiding Behandeling
- Duidelijk zijn in communicatie, bieden van overzicht door samen - Medicatie (meeste gebruikt: antipsychotica en anti-ADHD-middel
te vatten methylfenidaat oftewel Ritalin. Daarnaast homeopathische middelen,
- Levensloopbegeleiding (gezien de chronische aard) vitaminen en oxazepam om rustig te worden.
- Gezinsbegeleiding om gezinsleden te ondersteunen - Cognitieve gedragstherapie (hoe stemming of gedrag zelf te
- Psycho educatie (doel is mensen inzicht geven zodat ze zich beter beïnvloeding is, voorwaarde is dat er sprake moet zijn van een normale
kunnen ontwikkelen) tot hogere intelligentie.
- Sociale vaardigheidstraining (ontwikkelen van vaardigheden - Psychotherapie (versterken van zelfbeeld, zelfvertrouwen en het
binnen de sociale interactie) ontwikkelen van probleemoplossend vermogen)
- Vak therapieën (bevorderen van de integratie van denken, voelen en
handelen)
Overig
Subtypes ASS:
- Autistische stoornis (klassiek autisme) -> Klassiek autisme is de
zwaarste vorm van autisme.
- Stoornis van Asperger -> Mensen met het syndroom van Asperger
hebben een normale tot hoge intelligentie.
- PDD-NOS -> Iemand met PDD-NOS heeft bovengemiddeld veel autisme-
kenmerken, maar niet genoeg voor de diagnoses Autistische Stoornis of
het syndroom van Asperger. moeite met spreken, schrijven en lezen
Stoornis: Verslaving
Korte beschrijving
Je spreekt van verslaving als je: niet meer zonder een middel kunt, lichamelijk en psychisch ben je afhankelijk. En je hebt steeds meer nodig hebt van een bepaald middel om
hetzelfde effect te bereiken. ontwenningsverschijnselen krijgt als je niet gebruikt. Verslavingen komen overal voor en er is een onderscheid tussen een GEESTELIJKE
(Craving ,hunkering, verlangen, zucht naar middel & gedragsverandering, Als je verslaafd bent aan een bepaald middel, gaat dat je gedachten en je waarneming beheersen) en
een LICHAMELIJKE (Tolerantie, betekent dat iemand steeds meer nodig heeft van een middel om dezelfde prettige effecten te voelen & onthoudingsverschijnselen zoals zweten,
maagklachten, gespannenheid, wat verder kan gaan tot maagdarmstoornissen, slaapstoornissen en epileptische aanvallen).
Oorzaken Gevolgen
, - Erfelijkheid (verslavingen komen in bepaalde families vaker voor) - Verslaving kan een chronische verslaving worden (mensen met
- Omgeving (opvoeding, gezinsproblemen, ingrijpende polydrugsgebruik, een dubbele diagnose en gedrag dat leidt tot
gebeurtenissen) maatschappelijke overlast of criminaliteit)
- Psychische problemen (stress maakt iemand kwetsbaarder, een - Somatische complicaties (vaak voorkomend zijn leverfunctiestoornissen,
verslaving gaat ook vaak samen met andere psychische hepatitis B en C en diabetes.
aandoeningen, zoals angststoornissen, depressie of DHD) - Bij crisis is de wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen
toepasbaar (doel is iemand tegen zichzelf in bescherming nemen)
- Zowel op geld (eerst geld aan verslaving dan aan andere kosten),
werk/dagbesteding (geen zinvolle dag invulling), justitie (sneller in
criminaliteit), wonen (vervuilen woning, vergeten huur te betalen)
kunnen er problemen zijn. Zeker niet overal altijd.
Begeleiding Behandeling
- Respectvolle bevordering van motivatie om verandering te - Medicatie met verschillende doelen: detoxificatie (het ontgiften van een
creeëren verslavend middel), voorkomen van terugvallen in hernieuwd gebruik
- Open, belangstellende houding, strijd over gebruik heeft geen zin en als onderhoudsbehandeling)
- Cliënt dusdanig prikkelen dat hij zelf tot inzicht komt - Stapped-care-model (cliënten ontvangen een behandeling die niet
- Terugvalpreventie (voorkomen dat iemand of een uitglijder maakt zwaarder is dan strikt noodzakelijk)
-> één keer weer gebruikt of een terugval -> gebruik meerdere - Doelstellingen tijdens het proces van herstel 4 R’S: Remoralisatie
dagen aaneengesloten krijt). Dit doe je door een verslaafd (verbetering van het subjectief welbevinden) Remediatie
persoon te ondersteunen in het opbouwen van een stabiel sociaal (symptomatisch herstel en vermindering van symptomatische stress)
netwerk, schaamte te bespreken of een persoon dagelijks op te Rehabilitatie (verbetering van het functioneren op meerdere
laten schrijven hoe hij zicht voelt levensgebieden -> sociaal netwerk Recovery (zelfstandig leven vanuit
- Interventies: voorlichting geven (psychische gezondheid), het perspectief vanuit een verslaafd persoon)
gezondheidsrisico’s bespreekbaar maken (lichamelijke - Cognitieve gedragstherapie (gedachten, gevoelens en gedrag van een
gezondheid) persoon beïnvloeden. Verschillende interventies: terugvalpreventie,
of het betrekken van iemand zijn systeem of dit opbouwen motiverende gespreksvoering-> erkenning van iemands motivatie,
(sociaal netwerk) gericht op eigen verantwoordelijkheid)
- Contigency management (bevorderen van gedragsverandering,
beloningssysteem wordt hier vaak bij toegepast)
Overig
COMORBIDITEIT (dubbele diagnose): het tegelijkertijd hebben van twee of
meer stoornissen bij één persoon komt vaker voor bij een verslaafd
persoon
SOORTEN MIDDELEN:
- Verdovend (downer) -> alcohol, GHB, benzodiazepine, heroïne
- Stimulerend (upper) -> cocaïne, xtc, cafeïne, nicotine, speed
- Waarneming veranderend (tripper) -> cannabis, ketamine, paddo’s
SIGNALEN VAN PROBLEMATISCH GEBRUIK:
- Concentratieproblemen
- Relatieproblemen
- Sociaal isolement
het is een bril, waardoor je kijkt naar de client (H.1 boek psychiatrie voor de social worker). Je kijkt zo naar de
oorzaken. Voorbeeld iemand die buikpijn heeft: komt dit door bio (allergie), psycho (stress), sociale (omgeving). We
gaan zo op zoek naar een verklaring en zo kan er gekeken worden op welke van de drie niveaus een interventie
gericht moet worden.
Biologisch: Het lichaam, en alles wat in rechtstreeks contact komt met het lichaam. (voedsel, ingeademde lucht,
virussen, bacteriën, temperatuur etc. Gaat ook over prenataal (voor de geboorte). Voorbeeld: kans voor kind is
groter op een verslaving, wanneer moeder tijdens de zwangerschap drinkt/rookt.
Psychologisch: De persoonlijkheid (bijvoorbeeld perfectionisme & onzekerheid), gedachten, overtuigingen,
gevoelens van personen (bewust & onbewust), IQ
Sociaal: Contacten met mensen om een persoon heen (partner, gezin, buurt, school, collega’s etc.) eenzaamheid,
emotionele gevolgen of verwaarlozing uit de jeugd.
ZELF ONDERDELEN IN TOETS BIJ ALLE UITWERKINGEN (MEDICATIE = BIOLOGISCH) ENZOVOORTS
VERSLAVING, SCHIZOFRENIE EN ALTZEIMER, komt bij alle 3 voor: Decorumverlies
Iemand weet zich niet weet te gedragen op een manier die bij de gelegenheid past. De fatsoennormen verdwijnen.
In gezelschap kunnen personen met dementie te luidruchtig zijn of grove taal gebruiken. Vaak ook zijn
eigenwaarde kwijt kan raken
Stoornis: ASS
Korte beschrijving
Om autisme vast te stellen moet er sprake zijn van kenmerken in de onderstaande drie domeinen:
Beperkingen in sociale interactie
Gestoorde communicatie
Beperkingen in stereotiepe patronen in gedrag en interesse
Oorzaken Gevolgen
Autisme is erfelijk, neurobiologische ontwikkelingsstoornis, 3 keer vaker - School gerelateerd (omgang en samenwerking met medeleerlingen en
bij jongens dan meisjes docenten is moeilijk, verliezen zich in details)
- Werk en dagbesteding (90% van de mensen met autisme werkt onder
-De symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege ontwikkelingsperiode niveau, verandering is lastig op werk)
,-De symptomen veroorzaken significante lijdendruk of beperkingen in het - Wonen (thuis, instelling of op zichzelf, aanleren vaardigheden en
sociale of beroepsmatig functioneren of op andere belangrijke terreinen thema’s zoals opbouwen sociale contacten en onderhouden
-Kunnen deze problemen niet beter verklaard worden door een huishouden)
verstandelijke beperking of een globale ontwikkelingsachterstand. - Vriendschap, relaties en seksualiteit (gemiddeld maar 18% heeft
vrienden, contacten aangaan moeilijk, initiatief nemen lastig, andere
psychoseksuele ontwikkeling, wel behoefte aan intimiteit, kan in
gevallen lijden tot overschrijdend en ongepast gedrag)
Begeleiding Behandeling
- Duidelijk zijn in communicatie, bieden van overzicht door samen - Medicatie (meeste gebruikt: antipsychotica en anti-ADHD-middel
te vatten methylfenidaat oftewel Ritalin. Daarnaast homeopathische middelen,
- Levensloopbegeleiding (gezien de chronische aard) vitaminen en oxazepam om rustig te worden.
- Gezinsbegeleiding om gezinsleden te ondersteunen - Cognitieve gedragstherapie (hoe stemming of gedrag zelf te
- Psycho educatie (doel is mensen inzicht geven zodat ze zich beter beïnvloeding is, voorwaarde is dat er sprake moet zijn van een normale
kunnen ontwikkelen) tot hogere intelligentie.
- Sociale vaardigheidstraining (ontwikkelen van vaardigheden - Psychotherapie (versterken van zelfbeeld, zelfvertrouwen en het
binnen de sociale interactie) ontwikkelen van probleemoplossend vermogen)
- Vak therapieën (bevorderen van de integratie van denken, voelen en
handelen)
Overig
Subtypes ASS:
- Autistische stoornis (klassiek autisme) -> Klassiek autisme is de
zwaarste vorm van autisme.
- Stoornis van Asperger -> Mensen met het syndroom van Asperger
hebben een normale tot hoge intelligentie.
- PDD-NOS -> Iemand met PDD-NOS heeft bovengemiddeld veel autisme-
kenmerken, maar niet genoeg voor de diagnoses Autistische Stoornis of
het syndroom van Asperger. moeite met spreken, schrijven en lezen
Stoornis: Verslaving
Korte beschrijving
Je spreekt van verslaving als je: niet meer zonder een middel kunt, lichamelijk en psychisch ben je afhankelijk. En je hebt steeds meer nodig hebt van een bepaald middel om
hetzelfde effect te bereiken. ontwenningsverschijnselen krijgt als je niet gebruikt. Verslavingen komen overal voor en er is een onderscheid tussen een GEESTELIJKE
(Craving ,hunkering, verlangen, zucht naar middel & gedragsverandering, Als je verslaafd bent aan een bepaald middel, gaat dat je gedachten en je waarneming beheersen) en
een LICHAMELIJKE (Tolerantie, betekent dat iemand steeds meer nodig heeft van een middel om dezelfde prettige effecten te voelen & onthoudingsverschijnselen zoals zweten,
maagklachten, gespannenheid, wat verder kan gaan tot maagdarmstoornissen, slaapstoornissen en epileptische aanvallen).
Oorzaken Gevolgen
, - Erfelijkheid (verslavingen komen in bepaalde families vaker voor) - Verslaving kan een chronische verslaving worden (mensen met
- Omgeving (opvoeding, gezinsproblemen, ingrijpende polydrugsgebruik, een dubbele diagnose en gedrag dat leidt tot
gebeurtenissen) maatschappelijke overlast of criminaliteit)
- Psychische problemen (stress maakt iemand kwetsbaarder, een - Somatische complicaties (vaak voorkomend zijn leverfunctiestoornissen,
verslaving gaat ook vaak samen met andere psychische hepatitis B en C en diabetes.
aandoeningen, zoals angststoornissen, depressie of DHD) - Bij crisis is de wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen
toepasbaar (doel is iemand tegen zichzelf in bescherming nemen)
- Zowel op geld (eerst geld aan verslaving dan aan andere kosten),
werk/dagbesteding (geen zinvolle dag invulling), justitie (sneller in
criminaliteit), wonen (vervuilen woning, vergeten huur te betalen)
kunnen er problemen zijn. Zeker niet overal altijd.
Begeleiding Behandeling
- Respectvolle bevordering van motivatie om verandering te - Medicatie met verschillende doelen: detoxificatie (het ontgiften van een
creeëren verslavend middel), voorkomen van terugvallen in hernieuwd gebruik
- Open, belangstellende houding, strijd over gebruik heeft geen zin en als onderhoudsbehandeling)
- Cliënt dusdanig prikkelen dat hij zelf tot inzicht komt - Stapped-care-model (cliënten ontvangen een behandeling die niet
- Terugvalpreventie (voorkomen dat iemand of een uitglijder maakt zwaarder is dan strikt noodzakelijk)
-> één keer weer gebruikt of een terugval -> gebruik meerdere - Doelstellingen tijdens het proces van herstel 4 R’S: Remoralisatie
dagen aaneengesloten krijt). Dit doe je door een verslaafd (verbetering van het subjectief welbevinden) Remediatie
persoon te ondersteunen in het opbouwen van een stabiel sociaal (symptomatisch herstel en vermindering van symptomatische stress)
netwerk, schaamte te bespreken of een persoon dagelijks op te Rehabilitatie (verbetering van het functioneren op meerdere
laten schrijven hoe hij zicht voelt levensgebieden -> sociaal netwerk Recovery (zelfstandig leven vanuit
- Interventies: voorlichting geven (psychische gezondheid), het perspectief vanuit een verslaafd persoon)
gezondheidsrisico’s bespreekbaar maken (lichamelijke - Cognitieve gedragstherapie (gedachten, gevoelens en gedrag van een
gezondheid) persoon beïnvloeden. Verschillende interventies: terugvalpreventie,
of het betrekken van iemand zijn systeem of dit opbouwen motiverende gespreksvoering-> erkenning van iemands motivatie,
(sociaal netwerk) gericht op eigen verantwoordelijkheid)
- Contigency management (bevorderen van gedragsverandering,
beloningssysteem wordt hier vaak bij toegepast)
Overig
COMORBIDITEIT (dubbele diagnose): het tegelijkertijd hebben van twee of
meer stoornissen bij één persoon komt vaker voor bij een verslaafd
persoon
SOORTEN MIDDELEN:
- Verdovend (downer) -> alcohol, GHB, benzodiazepine, heroïne
- Stimulerend (upper) -> cocaïne, xtc, cafeïne, nicotine, speed
- Waarneming veranderend (tripper) -> cannabis, ketamine, paddo’s
SIGNALEN VAN PROBLEMATISCH GEBRUIK:
- Concentratieproblemen
- Relatieproblemen
- Sociaal isolement
