Personen- en familierecht
Hoofdstuk 12: Minderjarigen en het over hen uitgeoefende gezag
(titel 13 en 14)
, Hoofdstuk 12: Minderjarigen en het over hen uitgeoefende gezag (titel 13
en 14)
Handelingsonbekwaamheid van minderjarigen
Minderjarig is degene die nog geen 18 is en niet is gehuwd dan wel meerderjarig is verklaard. Gevolg
minderjarigheid is handelingsonbekwaamheid, ze zijn onbekwaam bindende rechtshandelingen te
verrichten. Handelingsonbekwaamheid brengt mee dat minderjarige in beginsel niet zelf in rechte
kan optreden. Hij moet worden vertegenwoordigd door degene die gezag over hem uitoefent of door
bijzondere curator. Handelingsonbekwaam brengt niet mee dat men niet aansprakelijk is voor
gevolgen onrechtmatige daad. Echter kan een gedraging van een kind onder 14 jaar niet als
onrechtmatige daad worden toegerekend. Een minderjarige is echter bekwaam op te treden in
adoptieprocedure. Minderjarige is bekwaam rechtshandelingen te verrichten met toestemming van
wettelijke vertegenwoordiger. Gaat het om rechtshandeling waarvan in maatschappelijk verkeer
gebruikelijk is dat minderjarige van zekere leeftijd die verricht, dan mag toestemming verondersteld
worden te zijn gegeven. Andere uitzonderingen in burgerlijk recht op handelingsonbekwaamheid
minderjarigen zijn:
1. Minderjarige kan huwelijk sluiten en daarbij huwelijkse voorwaarden maken: er is wel
dispensatie van minister van Justitie en toestemming van ouders vereist.
2. Minderjarige, ouder dan 16, kan testament maken.
3. Minderjarige, ouder dan 16, kan zelfstandig arbeidsovereenkomst aangaan
4. Minderjarige, ouder dan 16, is bekwaam overeenkomst inzake geneeskundige behandeling te
sluiten en toestemming verlenen voor verrichten van uitvoeringshandelingen.
Handlichting
Minderjarige kan, mits hij 16 jaar of ouder is, kan kantonrechter verzoeken om handlichting. Ouders
die gezag uitoefenen kunnen hiertegen bezwaar maken. Kantonrechter bepaalt bij verlening
handlichting uitdrukkelijk welke bevoegdheden minderjarige krijgt. Minderjarige wordt niet
bekwaam te beschikken over registergoederen, effecten of door hypotheek gedekte vorderingen.
Verschil handlichting en verlenen toestemming voor bepaald doel is: door verlenen toestemming
heeft wettelijk vertegenwoordiger zich niet onbevoegd gemaakt zelf rechtshandelingen te verrichten,
toestemming kan te allen tijde worden ingetrokken. Verleende handlichting kan door rechtbank
worden ingetrokken indien minderjarige misbruik maakt of gegronde vrees bestaat dat hij dit zal
doen. Beschikking intrekken handlichting moet worden gepubliceerd.
Raad voor kinderbescherming: gezagregister
Er is 1 raad voor de kinderbescherming. Deze heeft landelijk bureau en is werkzaam in 13 regio’s.
taak en bevoegdheden zijn bij wet, organisatie bij algemene maatregel van bestuur geregeld. Raad
verricht taak in belang minderjarige. Raad kinderbescherming maakt geen deel uit van Jeugdzorg.
Rechter kan aan de raad geen taak opdragen die niet bij wet is voorzien.
Gezag; algemene uitgangspunten
Minderjarige staan onder gezag. M.b.t. gezag gelden volgende uitgangspunten:
1. Er is ouderlijk gezag of voogdij.
2. Ouderlijk gezag wordt door ouders gezamenlijk of door 1 ouder uitgeoefend. Voogdij wordt
door 2 natuurlijke personen die beiden niet ouder zijn of door 1 natuurlijke persoon die niet
ouder is of door rechtspersoon uitgeoefend.
3. Rechterlijke beslissing inzake gezag zijn vatbaar voor wijziging
4. Onbevoegd tot gezag zijn minderjarigen, onder curatele gestelden en zij die vanwege niet-
tijdelijke geestelijke stoornis in onmogelijkheid verkeren gezag uit te oefenen.
5. Gezag kan van rechtswege verkregen worden, via testamentaire bepaling, door middel
aantekening gezagsregister of door rechter worden opgedragen
Gezag heeft op 3 aspecten betrekking:
- Gezag over de persoon van de minderjarige
Hoofdstuk 12: Minderjarigen en het over hen uitgeoefende gezag
(titel 13 en 14)
, Hoofdstuk 12: Minderjarigen en het over hen uitgeoefende gezag (titel 13
en 14)
Handelingsonbekwaamheid van minderjarigen
Minderjarig is degene die nog geen 18 is en niet is gehuwd dan wel meerderjarig is verklaard. Gevolg
minderjarigheid is handelingsonbekwaamheid, ze zijn onbekwaam bindende rechtshandelingen te
verrichten. Handelingsonbekwaamheid brengt mee dat minderjarige in beginsel niet zelf in rechte
kan optreden. Hij moet worden vertegenwoordigd door degene die gezag over hem uitoefent of door
bijzondere curator. Handelingsonbekwaam brengt niet mee dat men niet aansprakelijk is voor
gevolgen onrechtmatige daad. Echter kan een gedraging van een kind onder 14 jaar niet als
onrechtmatige daad worden toegerekend. Een minderjarige is echter bekwaam op te treden in
adoptieprocedure. Minderjarige is bekwaam rechtshandelingen te verrichten met toestemming van
wettelijke vertegenwoordiger. Gaat het om rechtshandeling waarvan in maatschappelijk verkeer
gebruikelijk is dat minderjarige van zekere leeftijd die verricht, dan mag toestemming verondersteld
worden te zijn gegeven. Andere uitzonderingen in burgerlijk recht op handelingsonbekwaamheid
minderjarigen zijn:
1. Minderjarige kan huwelijk sluiten en daarbij huwelijkse voorwaarden maken: er is wel
dispensatie van minister van Justitie en toestemming van ouders vereist.
2. Minderjarige, ouder dan 16, kan testament maken.
3. Minderjarige, ouder dan 16, kan zelfstandig arbeidsovereenkomst aangaan
4. Minderjarige, ouder dan 16, is bekwaam overeenkomst inzake geneeskundige behandeling te
sluiten en toestemming verlenen voor verrichten van uitvoeringshandelingen.
Handlichting
Minderjarige kan, mits hij 16 jaar of ouder is, kan kantonrechter verzoeken om handlichting. Ouders
die gezag uitoefenen kunnen hiertegen bezwaar maken. Kantonrechter bepaalt bij verlening
handlichting uitdrukkelijk welke bevoegdheden minderjarige krijgt. Minderjarige wordt niet
bekwaam te beschikken over registergoederen, effecten of door hypotheek gedekte vorderingen.
Verschil handlichting en verlenen toestemming voor bepaald doel is: door verlenen toestemming
heeft wettelijk vertegenwoordiger zich niet onbevoegd gemaakt zelf rechtshandelingen te verrichten,
toestemming kan te allen tijde worden ingetrokken. Verleende handlichting kan door rechtbank
worden ingetrokken indien minderjarige misbruik maakt of gegronde vrees bestaat dat hij dit zal
doen. Beschikking intrekken handlichting moet worden gepubliceerd.
Raad voor kinderbescherming: gezagregister
Er is 1 raad voor de kinderbescherming. Deze heeft landelijk bureau en is werkzaam in 13 regio’s.
taak en bevoegdheden zijn bij wet, organisatie bij algemene maatregel van bestuur geregeld. Raad
verricht taak in belang minderjarige. Raad kinderbescherming maakt geen deel uit van Jeugdzorg.
Rechter kan aan de raad geen taak opdragen die niet bij wet is voorzien.
Gezag; algemene uitgangspunten
Minderjarige staan onder gezag. M.b.t. gezag gelden volgende uitgangspunten:
1. Er is ouderlijk gezag of voogdij.
2. Ouderlijk gezag wordt door ouders gezamenlijk of door 1 ouder uitgeoefend. Voogdij wordt
door 2 natuurlijke personen die beiden niet ouder zijn of door 1 natuurlijke persoon die niet
ouder is of door rechtspersoon uitgeoefend.
3. Rechterlijke beslissing inzake gezag zijn vatbaar voor wijziging
4. Onbevoegd tot gezag zijn minderjarigen, onder curatele gestelden en zij die vanwege niet-
tijdelijke geestelijke stoornis in onmogelijkheid verkeren gezag uit te oefenen.
5. Gezag kan van rechtswege verkregen worden, via testamentaire bepaling, door middel
aantekening gezagsregister of door rechter worden opgedragen
Gezag heeft op 3 aspecten betrekking:
- Gezag over de persoon van de minderjarige
