Opdracht A: Zoekplan
Het Verband tussen Metacognitieve Leerstrategieën en Studiesucces bij Volwassenen in
Deeltijdonderwijs
Naam: Chantal Bruinsma
Studentnummer: 852738434
Emailadres:
Cursus: PB0712 Literatuurstudie
Examinator: Piet van Tuijl
Inleverdatum: 23 juli 2025
, 2
Het verband tussen metacognitieve leerstrategieën en studiesucces bij volwassenen in
deeltijdonderwijs
Volwassen deeltijdstudenten aan een universiteit combineren hun studie vaak met werk en
zorgtaken, wat hen extra kwetsbaar maakt voor stress, motivatieproblemen en uitval. Uit onderzoek
van Park en Choi (2009) blijkt dat gebrek aan ondersteuning, tijdsdruk en beperkte zelfregulatie
belangrijke redenen zijn voor volwassen studenten om voortijdig te stoppen met een online
opleiding. Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS, 2024) toont aan dat volwassenen in het
hoger onderwijs relatief vaak te maken hebben met studieonderbreking of uitval. Deze bevindingen
benadrukken het belang van metacognitieve en zelfregulerende leerstrategieën ter bevordering van
studiesucces bij deze doelgroep.
In deze context is het belangrijk dat studenten hun leerproces effectief en efficiënt kunnen
inrichten. Waar voltijdstudenten vaak profiteren van klassikaal onderwijs, directe feedback en vaste
studieroosters, zijn deeltijdstudenten in een zelfstandige, online leeromgeving – zoals aan de Open
Universiteit – grotendeels op zichzelf aangewezen. Hun vermogen om het leren te plannen, te
monitoren en bij te sturen is daarbij belangrijk. Metacognitieve leerstrategieën – zoals het stellen van
leerdoelen, het monitoren van begrip en het reflecteren op het leerproces – zijn in dit verband
belangrijke voorspellers van studiesucces. Onderzoek laat zien dat studenten die metacognitieve
strategieën inzetten betere leerprestaties behalen, mede doordat zij meer grip hebben op hun eigen
leerproces (Akdeniz, 2022). Bovendien blijkt dat deze relatie deels wordt verklaard door hun
algemene zelfeffectiviteit: studenten met een sterk vertrouwen in hun eigen kunnen benutten
metacognitieve vaardigheden effectiever, wat hun studiesucces verder versterkt (Koyuncuoğlu,
2023). Deze inzichten onderstrepen het belang van metacognitieve strategieën als cruciale factor
voor succes in het deeltijdonderwijs.
Metacognitie verwijst naar het bewustzijn en de regulatie van het eigen leerproces (Flavell,
1979). Het omvat strategieën waarmee studenten hun leren kunnen plannen, monitoren en
evalueren. Deze vaardigheden stellen hen in staat om doelgericht te studeren, hun voortgang te