H1 Interculturele communicatie
1.1 Cultuur: zichtbaar en onzichtbaar
1. Tastbare zaken (zichtbaar)/artefacten.
2. Normen en waarden geschreven en ongeschreven standaarden. Zijn minder zichtbaar, het
duurt even voordat je ze opmerkt.
3. Basiswaarden abstract en onzichtbaar.
Doel ICC = culturele synergie bereiken.
1.2 Definitie van cultuur
Geert Hofstede: “Cultuur is de collectieve mentale programmering die de leden van een groep
onderscheidt van die van andere groepen.”
Andere definities volgens verschillende deskundigen zie bladzijde 12.
1.3 Culturele programmering
Gebeurt via opvoeding, socialisatie, normen en waarden en waarneming.
Socialisatie = door met anderen om te gaan.
Drie niveaus van programmering: menselijke natuur cultuur individu.
1.4 Cultuur en subculturen
Mogelijke subculturen op basis van: werelddeel, beroep, regio, geloof, sociale klasse, hobby, etc.
Verschillende subculturen kunnen elkaar overlappen (hebben overeenkomsten).
1.5 Interculturele communicatie
Communicatie = uitwisselen informatie
Zender zendt, ontvanger codeert en ontvangt.
Er kan sprake zijn van een culturele ruis, probeer dit te voorkomen!!
, H2 Cultuurmanagement
Normen- en waardenstelsel de kern van een (bedrijfs)cultuur.
Cultuur is niet statisch, want normen en waarden kunnen veranderen.
Meestal gebeurt dit wel langzaam.
2.1 Waarden
Iets wat mensen innerlijk ervaren (bijvoorbeeld eerlijkheid).
Individuen, bedrijven en culturen hebben waarden. Waarden maken pas deel uit van een cultuur, als
ze door een groot aantal mensen worden erkend. kan veranderen, maar langzaam.
2.2 Normen
Regels voor gedrag afgeleid uit waarden.
Voorbeeld: waarde = eerlijkheid, norm = wees eerlijk. Waarde is soms individueel, norm is altijd
gemeenschappelijk. Waarde heeft betrekking op een filosofische beschouwing, norm op gedrag.
Bedrijfsprincipe = norm op papier.
2.3 Overtuigingen
Ieder mens heeft ze bepaalt de kijk op de wereld om je heen (is vaak individueel).
“Een waarde beschrijft wat als een waardevolle situatie wordt beschouwd, een overtuiging beschrijft
hoe men denkt dat die situatie in werkelijkheid is of gecreëerd zou kunnen worden.”
2.4 Perceptie en werkelijkheid
Inzicht in normen- en waardenstelsel = sociale intelligentie.
Moet je je aan je cultuur houden of doen wat “je baas” je zegt?
2.5 Verschillen in perceptie
De bedrijfscultuur bepaalt welke perceptie de overhand krijgt.
Verschillen in perceptie kan voor problemen zorgen, omdat mensen deze verschillen vaak niet
door hebben.
Dit wordt nog moeilijker gemaakt door subjectieve percepties, eigen meningen/zienswijze.
2.6 Onderliggende aannames
= Basic assumptions.
Hierop zijn de normen en waarden op gebaseerd.
4 soorten:
1. De relatie tussen de groep en de (fysieke) omgeving de mens moet zich aanpassen aan de
omgeving, de mens moet zijn omgeving aan hem aanpassen en de mens moet in harmonie
leven met zijn omgeving.
2. De relatie tussen groepsleden verschillen in hiërarchie en menselijke natuur.
3. De tijdsoriëntatie is het heten, verleden of de toekomst belangrijk?
4. De afstandsoriëntatie fysieke-, sociale- en machtsafstand.
Deze 4 soorten voorkomen cognitieve overbelasting.
2.7 Beelden
Mensen maken vaak (te) snel aannames en vormen daar een beeld bij. De eerste aanname blijft vaak
ook het langst hangen.
2.8 Culturele oriëntaties
Individuele en culturele aannames (= cultuuroriëntaties).
1.1 Cultuur: zichtbaar en onzichtbaar
1. Tastbare zaken (zichtbaar)/artefacten.
2. Normen en waarden geschreven en ongeschreven standaarden. Zijn minder zichtbaar, het
duurt even voordat je ze opmerkt.
3. Basiswaarden abstract en onzichtbaar.
Doel ICC = culturele synergie bereiken.
1.2 Definitie van cultuur
Geert Hofstede: “Cultuur is de collectieve mentale programmering die de leden van een groep
onderscheidt van die van andere groepen.”
Andere definities volgens verschillende deskundigen zie bladzijde 12.
1.3 Culturele programmering
Gebeurt via opvoeding, socialisatie, normen en waarden en waarneming.
Socialisatie = door met anderen om te gaan.
Drie niveaus van programmering: menselijke natuur cultuur individu.
1.4 Cultuur en subculturen
Mogelijke subculturen op basis van: werelddeel, beroep, regio, geloof, sociale klasse, hobby, etc.
Verschillende subculturen kunnen elkaar overlappen (hebben overeenkomsten).
1.5 Interculturele communicatie
Communicatie = uitwisselen informatie
Zender zendt, ontvanger codeert en ontvangt.
Er kan sprake zijn van een culturele ruis, probeer dit te voorkomen!!
, H2 Cultuurmanagement
Normen- en waardenstelsel de kern van een (bedrijfs)cultuur.
Cultuur is niet statisch, want normen en waarden kunnen veranderen.
Meestal gebeurt dit wel langzaam.
2.1 Waarden
Iets wat mensen innerlijk ervaren (bijvoorbeeld eerlijkheid).
Individuen, bedrijven en culturen hebben waarden. Waarden maken pas deel uit van een cultuur, als
ze door een groot aantal mensen worden erkend. kan veranderen, maar langzaam.
2.2 Normen
Regels voor gedrag afgeleid uit waarden.
Voorbeeld: waarde = eerlijkheid, norm = wees eerlijk. Waarde is soms individueel, norm is altijd
gemeenschappelijk. Waarde heeft betrekking op een filosofische beschouwing, norm op gedrag.
Bedrijfsprincipe = norm op papier.
2.3 Overtuigingen
Ieder mens heeft ze bepaalt de kijk op de wereld om je heen (is vaak individueel).
“Een waarde beschrijft wat als een waardevolle situatie wordt beschouwd, een overtuiging beschrijft
hoe men denkt dat die situatie in werkelijkheid is of gecreëerd zou kunnen worden.”
2.4 Perceptie en werkelijkheid
Inzicht in normen- en waardenstelsel = sociale intelligentie.
Moet je je aan je cultuur houden of doen wat “je baas” je zegt?
2.5 Verschillen in perceptie
De bedrijfscultuur bepaalt welke perceptie de overhand krijgt.
Verschillen in perceptie kan voor problemen zorgen, omdat mensen deze verschillen vaak niet
door hebben.
Dit wordt nog moeilijker gemaakt door subjectieve percepties, eigen meningen/zienswijze.
2.6 Onderliggende aannames
= Basic assumptions.
Hierop zijn de normen en waarden op gebaseerd.
4 soorten:
1. De relatie tussen de groep en de (fysieke) omgeving de mens moet zich aanpassen aan de
omgeving, de mens moet zijn omgeving aan hem aanpassen en de mens moet in harmonie
leven met zijn omgeving.
2. De relatie tussen groepsleden verschillen in hiërarchie en menselijke natuur.
3. De tijdsoriëntatie is het heten, verleden of de toekomst belangrijk?
4. De afstandsoriëntatie fysieke-, sociale- en machtsafstand.
Deze 4 soorten voorkomen cognitieve overbelasting.
2.7 Beelden
Mensen maken vaak (te) snel aannames en vormen daar een beeld bij. De eerste aanname blijft vaak
ook het langst hangen.
2.8 Culturele oriëntaties
Individuele en culturele aannames (= cultuuroriëntaties).
