BOEK: FRACTURED CITIES
Hoofdstuk 1
Het stedelijk geweld in Latijns Amerika is een steeds vaker terug kerend onderwerp in studies. Ook is
er meer aandacht van het volk en de politiek voor de armoede, ongelijkheid en geweld.
Dit is in opkomst door de sterk groeiende steden, weinig plek op de arbeidsmarkt en het
gebrek aan basis diensten. Sinds 1980 is informality een van de belangrijkste termen, om het complexe
systeem van levensonderhoud, sociale relaties en identiteitsvorming tegen te benoemen. In de
zogenoemde megacities staan informality en sociaal uitsluiting symbool voor een samenleving die erg
verwijderd is in ruimtelijke, sociaal en cultureel opzicht van de middelklas steden.
Over Latijns Amerika is de armoede constant, groeit misdaad en geweld, is er weinig
effectieve aanwezigheid van de staat en regels en wetten worden tegenovergesteld toegepast. Het
gebrek of falen van de overheid geeft open spel voor geweldplegers en criminelen.
Urban poverty, desborde popular, and the erosion of the formal social order
Tweede klas stadbewoners in Latijns Amerika worden traditioneel beoordeeld als de inheemse
bevolking, het onontwikkelde plattelandse achterland of the comunidades indigenas.
In de koloniale tijden waren ze gebonden aan hun ras, dit valt nu weg en daarom werden ze de
erfenissen van beloften genoemd. Dit viel echter tegen toen ze met de problemen van de stad te maken
kregen. Er kwamen te veel mensen naar de stad wat niet goed paste. Ook was er een economische
verandering waarbij de informele economie sterk groeide.
De inkomst verdeling is erg scheef, daarbij is 1/3 van de stadbewoners arm. De stadspopulatie
groeit echter sneller dan die op het platteland. 65% van de arme leeft in de stad. Deze ontwikkeling
wordt gereflecteerd in een blijvende en groeiende scheve verdeling van de inkomens en welvaart en in
de geografische lay-out van de steden. Waarbij de uitbreiding van sloppenwijken en de verslechtering
van de populaire buurten goed zichtbaar zijn geworden.
Naast de chronische arme zijn er nu ook nieuwe armen bij gekomen. Samen veranderen ze de
informele economie met macro ondermeningen en zelf werken om zo in levensonderhoud te voorzien.
Deze verandering heeft ook gevolgen voor de gezinssamenstelling van armen. Er zijn meer
vrouwelijke gezinshoofden en er is meer sprake van (verborgen) migratie, waardoor er breuken binnen
de familie kunnen ontstaan. Familieleden vluchten naar landen waar het beter is, daar maken ze geld
over, wat de economie in het thuisland draaiende houdt.
Ondertussen hebben de sociale groepen die altijd al met armoede en uitsluit te maken hadden
dat profiel aangenomen en zich eigen gemaakt. Manieren om te overleven hangen samen met
etniciteit, religie, familie, geboorteplaats en lokale relaties.
Er zijn steeds meer organisaties vanuit de formele economie die de informele economie
steunen. Hierdoor blijven ze elkaar instant houden. De informele economie en de uitsluiting kunnen
worden aangepakt door sociale en politieke veranderingen, dit is echter lastig doordat beide
economieën op hun eigen manier goed functioneren.
From desborde popular to desborde de la violencia: conceptualizing exclusion, insecurity and
violence
Tweede klas stadsbewoners krijgen ook te maken met geweld. In de jaren’70 en ’80 werden de steden
vooral als verdeeld, stedelijke ellende of sociale uitsluiting getypeerd, en werden omschreven als
dichotomie. Nu staat het ook symbool voor terreur en worden de steden opgedeeld in go en no-go
gebieden. Het wordt the unrule of law genoemd door het gebrek aan veiligheid en afwezigheid van
1
, mensen die voor veiligheid kunnen zorgen. Het stigma van wonen in een sloppenwijk draagt hier erg
aan bij.
De connectie tussen stedelijke armoede en onveiligheid wordt benoemd als het gewelddadig
falen van het burgerschap. Menselijke veiligheid moet betekenen, dat individuen vrij zijn en
samenlevingen vrij zijn van dreiging van geweld, fysiek, sociaal of cultureel en
overlevingsmogelijkheden. Menselijke veiligheid moet gegarandeerd worden binnen het publieke
domein van de stad.
Armoede leidt niet tot geweld, maar blijvende sociale uitsluiting, gelinkt aan illegale
inkomsten en macht, gecombineerd met een afwezige of falende staat geven middelen en motieven
voor gewelddadige acties die weer leiden tot afbraak van de sociale en morele wetten. Het stedelijke
geweld in Latijns Amerika moet gezien worden als stedelijke onveiligheid in stadsbewoners.
De onveiligheid van stadsbewoners bestaat niet allen uit falen van de staat en fragmentatie van
de rechten, maar heeft ook effect op het doen en laten van de bewoners van de no-go gebieden
belemmering van de vrijheid, discriminatie en stigmatisatie, het gevaar van verlaten of slachtoffer
worden.
Er zijn drie soorten geweld; sociaal geweld, huiselijk geweld, economisch geweld inclusief
straat geweld; politiek geweld.
Geweld is niet alleen maar in de stad, maar ook in de burgeroorlogen, gewapende mensen met
militaire achtergrond, criminele bendes, jeugd bendes en alledaagse criminelen. Bendes hebben een
parallel systeem van geweld ontwikkeld, in landen als Colombia, Guatemala en Mexico. Die zich ook
in micro oorlogjes uiten.
Armed actors and violence brokers
Het leger speelt meestal geen rol in minioorlogjes binnen bepaalde gebieden. Het leger wordt alleen
ingezet tegen bedreigingen voor de staat. Door het geweld in de staat en het gecompliceerde systeem
van IS, SSF, paramilitaire units en ancillary politie is er een samenleving van angst gecreëerd. In Zuid
- Amerika hebben de legers zich echter terug te getrokken uit deze conflicten, in tegenstelling tot
andere gebieden in Latijns Amerika, om alleen de taken te doen die ze behoren te doen. Wanneer het
leger wel ingrijpt, werkt dit vaak niet.
Wel zien we de opkomst van privé politie en burgerwachten, die betaald worden door de
inwoners. Hierbij worden vaak ex-politie mensen of paramilitairen aangenomen. Dit is echter alleen
een nieuwe vorm van geweld.
Doordat groepen uit elkaar vallen is er in landen als Colombia, Guatemala en Peru sprake van
meer verborgen, abstracte vormen van semigeorganiseerde misdaad en afpersing van publieke
functionarissen en privé personen.
Dan is er het feit dat de drugsbazen worden geaccepteerd voor de goede orde. Er wordt niks
tegen ze gedaan en de drugsbazen daarentegen laten hun macht zien, dor bijvoorbeeld de weg te
sluiten.
Ook vanuit de kerk wordt er niks tegen gedaan. Ze hebben elkaar leren accepteren en leven
vreedzaam naast elkaar.
De bazen van de wijken hebben echter de nationale oorlogsscenario’s over gebracht naar de
stad. Waarbij duizenden kinderen en adolescenten meevechten. In centraal Amerika zijn deze kinderen
nationale veiligheid bedreiger nummer 1. In El Salvador & Honduras zijn zelfs speciale
overheidsgroepen op gericht tegen deze kinderen.
The politics of urban violence
Een van de kernpunten van de aanhoudende armoede en sociale uitsluiting is het falen van de staat in
het creëren van veiligheid. Door het niet beschermen en het zelf meedoen van de staat in het geweld.
2
Hoofdstuk 1
Het stedelijk geweld in Latijns Amerika is een steeds vaker terug kerend onderwerp in studies. Ook is
er meer aandacht van het volk en de politiek voor de armoede, ongelijkheid en geweld.
Dit is in opkomst door de sterk groeiende steden, weinig plek op de arbeidsmarkt en het
gebrek aan basis diensten. Sinds 1980 is informality een van de belangrijkste termen, om het complexe
systeem van levensonderhoud, sociale relaties en identiteitsvorming tegen te benoemen. In de
zogenoemde megacities staan informality en sociaal uitsluiting symbool voor een samenleving die erg
verwijderd is in ruimtelijke, sociaal en cultureel opzicht van de middelklas steden.
Over Latijns Amerika is de armoede constant, groeit misdaad en geweld, is er weinig
effectieve aanwezigheid van de staat en regels en wetten worden tegenovergesteld toegepast. Het
gebrek of falen van de overheid geeft open spel voor geweldplegers en criminelen.
Urban poverty, desborde popular, and the erosion of the formal social order
Tweede klas stadbewoners in Latijns Amerika worden traditioneel beoordeeld als de inheemse
bevolking, het onontwikkelde plattelandse achterland of the comunidades indigenas.
In de koloniale tijden waren ze gebonden aan hun ras, dit valt nu weg en daarom werden ze de
erfenissen van beloften genoemd. Dit viel echter tegen toen ze met de problemen van de stad te maken
kregen. Er kwamen te veel mensen naar de stad wat niet goed paste. Ook was er een economische
verandering waarbij de informele economie sterk groeide.
De inkomst verdeling is erg scheef, daarbij is 1/3 van de stadbewoners arm. De stadspopulatie
groeit echter sneller dan die op het platteland. 65% van de arme leeft in de stad. Deze ontwikkeling
wordt gereflecteerd in een blijvende en groeiende scheve verdeling van de inkomens en welvaart en in
de geografische lay-out van de steden. Waarbij de uitbreiding van sloppenwijken en de verslechtering
van de populaire buurten goed zichtbaar zijn geworden.
Naast de chronische arme zijn er nu ook nieuwe armen bij gekomen. Samen veranderen ze de
informele economie met macro ondermeningen en zelf werken om zo in levensonderhoud te voorzien.
Deze verandering heeft ook gevolgen voor de gezinssamenstelling van armen. Er zijn meer
vrouwelijke gezinshoofden en er is meer sprake van (verborgen) migratie, waardoor er breuken binnen
de familie kunnen ontstaan. Familieleden vluchten naar landen waar het beter is, daar maken ze geld
over, wat de economie in het thuisland draaiende houdt.
Ondertussen hebben de sociale groepen die altijd al met armoede en uitsluit te maken hadden
dat profiel aangenomen en zich eigen gemaakt. Manieren om te overleven hangen samen met
etniciteit, religie, familie, geboorteplaats en lokale relaties.
Er zijn steeds meer organisaties vanuit de formele economie die de informele economie
steunen. Hierdoor blijven ze elkaar instant houden. De informele economie en de uitsluiting kunnen
worden aangepakt door sociale en politieke veranderingen, dit is echter lastig doordat beide
economieën op hun eigen manier goed functioneren.
From desborde popular to desborde de la violencia: conceptualizing exclusion, insecurity and
violence
Tweede klas stadsbewoners krijgen ook te maken met geweld. In de jaren’70 en ’80 werden de steden
vooral als verdeeld, stedelijke ellende of sociale uitsluiting getypeerd, en werden omschreven als
dichotomie. Nu staat het ook symbool voor terreur en worden de steden opgedeeld in go en no-go
gebieden. Het wordt the unrule of law genoemd door het gebrek aan veiligheid en afwezigheid van
1
, mensen die voor veiligheid kunnen zorgen. Het stigma van wonen in een sloppenwijk draagt hier erg
aan bij.
De connectie tussen stedelijke armoede en onveiligheid wordt benoemd als het gewelddadig
falen van het burgerschap. Menselijke veiligheid moet betekenen, dat individuen vrij zijn en
samenlevingen vrij zijn van dreiging van geweld, fysiek, sociaal of cultureel en
overlevingsmogelijkheden. Menselijke veiligheid moet gegarandeerd worden binnen het publieke
domein van de stad.
Armoede leidt niet tot geweld, maar blijvende sociale uitsluiting, gelinkt aan illegale
inkomsten en macht, gecombineerd met een afwezige of falende staat geven middelen en motieven
voor gewelddadige acties die weer leiden tot afbraak van de sociale en morele wetten. Het stedelijke
geweld in Latijns Amerika moet gezien worden als stedelijke onveiligheid in stadsbewoners.
De onveiligheid van stadsbewoners bestaat niet allen uit falen van de staat en fragmentatie van
de rechten, maar heeft ook effect op het doen en laten van de bewoners van de no-go gebieden
belemmering van de vrijheid, discriminatie en stigmatisatie, het gevaar van verlaten of slachtoffer
worden.
Er zijn drie soorten geweld; sociaal geweld, huiselijk geweld, economisch geweld inclusief
straat geweld; politiek geweld.
Geweld is niet alleen maar in de stad, maar ook in de burgeroorlogen, gewapende mensen met
militaire achtergrond, criminele bendes, jeugd bendes en alledaagse criminelen. Bendes hebben een
parallel systeem van geweld ontwikkeld, in landen als Colombia, Guatemala en Mexico. Die zich ook
in micro oorlogjes uiten.
Armed actors and violence brokers
Het leger speelt meestal geen rol in minioorlogjes binnen bepaalde gebieden. Het leger wordt alleen
ingezet tegen bedreigingen voor de staat. Door het geweld in de staat en het gecompliceerde systeem
van IS, SSF, paramilitaire units en ancillary politie is er een samenleving van angst gecreëerd. In Zuid
- Amerika hebben de legers zich echter terug te getrokken uit deze conflicten, in tegenstelling tot
andere gebieden in Latijns Amerika, om alleen de taken te doen die ze behoren te doen. Wanneer het
leger wel ingrijpt, werkt dit vaak niet.
Wel zien we de opkomst van privé politie en burgerwachten, die betaald worden door de
inwoners. Hierbij worden vaak ex-politie mensen of paramilitairen aangenomen. Dit is echter alleen
een nieuwe vorm van geweld.
Doordat groepen uit elkaar vallen is er in landen als Colombia, Guatemala en Peru sprake van
meer verborgen, abstracte vormen van semigeorganiseerde misdaad en afpersing van publieke
functionarissen en privé personen.
Dan is er het feit dat de drugsbazen worden geaccepteerd voor de goede orde. Er wordt niks
tegen ze gedaan en de drugsbazen daarentegen laten hun macht zien, dor bijvoorbeeld de weg te
sluiten.
Ook vanuit de kerk wordt er niks tegen gedaan. Ze hebben elkaar leren accepteren en leven
vreedzaam naast elkaar.
De bazen van de wijken hebben echter de nationale oorlogsscenario’s over gebracht naar de
stad. Waarbij duizenden kinderen en adolescenten meevechten. In centraal Amerika zijn deze kinderen
nationale veiligheid bedreiger nummer 1. In El Salvador & Honduras zijn zelfs speciale
overheidsgroepen op gericht tegen deze kinderen.
The politics of urban violence
Een van de kernpunten van de aanhoudende armoede en sociale uitsluiting is het falen van de staat in
het creëren van veiligheid. Door het niet beschermen en het zelf meedoen van de staat in het geweld.
2
