Economie Pincode Katern 1 H1 Schaarste en Ruil
Paragraaf 1.1 Keuzes maken
Economie is de wetenschap die zich bezighoudt met de manier waarop mensen in een
samenleving omgaan met de schaarse middelen. Letterlijk: het beheren van de huishouding.
Men heeft onbeperkte behoeften/wensen, en maar beperkte beschikbare middelen(tijd/geld).
Primaire behoeften: voedsel, drinken, kleding en onderdak.
Daarna richt men zich op secundaire behoeften: alle andere behoeften.
Statusgoederen zijn producten waarmee je kunt voorzien in de behoefte aan erkenning,
waardering en het je onderscheiden van anderen.
Schaarste ontstaat als je niet genoeg middelen hebt om in al je behoeften te voorzien. Een
goed is schaars als het niet in overvloed aanwezig is en je er geld voor moet betalen. Omdat
je er iets voor moet opofferen.
- Schaarste kan absoluut zijn: schaarste aan drinkwater in droog klimaat.
- maar, een schaars goed hoeft niet zeldzaam te zijn
Schaarste leid tot keuzes maken: 1 uurtje slapen of 1 uurtje extra leren? ↠ als je
het één doet moet je afzien van het andere: dit zijn de opofferingskosten.
Opofferingskosten gaan uit van de gedachte dat middelen alternatief aanwendbaar zijn.
In de micro-economie bestudeer je de manier waarop huishoudens beslissingen nemen
over schaarse goederen en hoe ze kopen/verkopen op markten.
Macro-economie is de studie van onderwerpen die de gehele economie aangaan, zoals de
effecten van werkloosheid in een land.
Produceren doe je met (schaarse) productiefactoren:
1. Kapitaal: middelen(machines/gebouwen/transportmiddelen). Geld= geen
productiemiddel. wél ruilmiddel.
2. Arbeid
3. Natuur: natuurlijke grondstoffen en energie
4. Ondernemerschap: de keuzes die de ondernemer maakt bij het inzetten van deze
productiefactoren/ hoe hij ze combineert en inzet.
Investeren is het aanschaffen van productiefactoren/ grond met als doel geld te verdienen.
Bedrijfshuishoudens doen dit.
, Paragraaf 1.2 Budgettaire vraagstukken
Budget (bestedingsruimte): het bedrag dat je maximaal kunt besteden in een
periode. Deze is beperkt.
Begroting: een overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven in ‘n bepaalde
periode.
Budgettair probleem: een tekort wanneer de uitgaven groter zijn dan de inkomsten.
Gevolg: bezuinigen: verlagen van de uitgaven. (Je kan natuurlijk ook de inkomsten
verhogen!)
Begroting voor een huishouden:
1. Dagelijkse uitgaven (boodschappen)
1. Vaste lasten (verzekeringen, gas, abonnementen)
2. Incidentele uitgaven (vakanties, nieuwe wasmachine)
Ceteris paribus
Als je naar de oorzaak en het gevolg van twee variabelen kijkt, mag je er geen
andere variabele bij betrekken. Als je dus de invloed van het inkomen op de
consumptie gaat onderzoeken, laat je het (bvb) consumentenvertrouwen, de
belasting, etc, erbuiten.
Alle andere omstandigheden blijven gelijk.
Budgetlijn: Inkomen= PxX + PyY
> prijs van goed X • hoeveelheid goed X
> prijs van goed Y • hoeveelheid goed Y
Op de budgetlijn kan je dus zien hoeveel je van X kan kopen en van Y (tegelijkertijd).
Budgetlijn kan veranderen door:
➢ Prijsveranderingen van een van de 2 goederen of beide
➢ Inkomen verandert
➢ Een combinatie van verandering prijs én inkomen (inkomen stijgt, cola wordt
duurder,, zoiets)
Budgetset: alle andere mogelijkheden ónder de lijn.
Paragraaf 1.3 Koopkracht
Paragraaf 1.1 Keuzes maken
Economie is de wetenschap die zich bezighoudt met de manier waarop mensen in een
samenleving omgaan met de schaarse middelen. Letterlijk: het beheren van de huishouding.
Men heeft onbeperkte behoeften/wensen, en maar beperkte beschikbare middelen(tijd/geld).
Primaire behoeften: voedsel, drinken, kleding en onderdak.
Daarna richt men zich op secundaire behoeften: alle andere behoeften.
Statusgoederen zijn producten waarmee je kunt voorzien in de behoefte aan erkenning,
waardering en het je onderscheiden van anderen.
Schaarste ontstaat als je niet genoeg middelen hebt om in al je behoeften te voorzien. Een
goed is schaars als het niet in overvloed aanwezig is en je er geld voor moet betalen. Omdat
je er iets voor moet opofferen.
- Schaarste kan absoluut zijn: schaarste aan drinkwater in droog klimaat.
- maar, een schaars goed hoeft niet zeldzaam te zijn
Schaarste leid tot keuzes maken: 1 uurtje slapen of 1 uurtje extra leren? ↠ als je
het één doet moet je afzien van het andere: dit zijn de opofferingskosten.
Opofferingskosten gaan uit van de gedachte dat middelen alternatief aanwendbaar zijn.
In de micro-economie bestudeer je de manier waarop huishoudens beslissingen nemen
over schaarse goederen en hoe ze kopen/verkopen op markten.
Macro-economie is de studie van onderwerpen die de gehele economie aangaan, zoals de
effecten van werkloosheid in een land.
Produceren doe je met (schaarse) productiefactoren:
1. Kapitaal: middelen(machines/gebouwen/transportmiddelen). Geld= geen
productiemiddel. wél ruilmiddel.
2. Arbeid
3. Natuur: natuurlijke grondstoffen en energie
4. Ondernemerschap: de keuzes die de ondernemer maakt bij het inzetten van deze
productiefactoren/ hoe hij ze combineert en inzet.
Investeren is het aanschaffen van productiefactoren/ grond met als doel geld te verdienen.
Bedrijfshuishoudens doen dit.
, Paragraaf 1.2 Budgettaire vraagstukken
Budget (bestedingsruimte): het bedrag dat je maximaal kunt besteden in een
periode. Deze is beperkt.
Begroting: een overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven in ‘n bepaalde
periode.
Budgettair probleem: een tekort wanneer de uitgaven groter zijn dan de inkomsten.
Gevolg: bezuinigen: verlagen van de uitgaven. (Je kan natuurlijk ook de inkomsten
verhogen!)
Begroting voor een huishouden:
1. Dagelijkse uitgaven (boodschappen)
1. Vaste lasten (verzekeringen, gas, abonnementen)
2. Incidentele uitgaven (vakanties, nieuwe wasmachine)
Ceteris paribus
Als je naar de oorzaak en het gevolg van twee variabelen kijkt, mag je er geen
andere variabele bij betrekken. Als je dus de invloed van het inkomen op de
consumptie gaat onderzoeken, laat je het (bvb) consumentenvertrouwen, de
belasting, etc, erbuiten.
Alle andere omstandigheden blijven gelijk.
Budgetlijn: Inkomen= PxX + PyY
> prijs van goed X • hoeveelheid goed X
> prijs van goed Y • hoeveelheid goed Y
Op de budgetlijn kan je dus zien hoeveel je van X kan kopen en van Y (tegelijkertijd).
Budgetlijn kan veranderen door:
➢ Prijsveranderingen van een van de 2 goederen of beide
➢ Inkomen verandert
➢ Een combinatie van verandering prijs én inkomen (inkomen stijgt, cola wordt
duurder,, zoiets)
Budgetset: alle andere mogelijkheden ónder de lijn.
Paragraaf 1.3 Koopkracht
