Praktijkboek Presentie Hoofdstuk 7
7.1 Lijden
2 redenen waarom we het woord ‘lijden’ bespreken:
o Door te denken in termen van lijden komt er een ander antwoord op de
hulpvraag en dus ook een (andere) oplossing.
o Lijden gaat over het binnenperspectief van de ander (ervaring van
gebeurtenis). Het woord ‘problemen’ komt uit het buitenperspectief (etiket
wat de ander plakt op de gebeurtenis van cl.). Dus als je kijkt naar het
probleem, kijk je niet naar wat de ander doormaakt en de ervaring hierbij.
7.2 Het onderscheid tussen lijden en leedfeit
Lijden: de emotionele, fysieke en/of mentale pijn, verdriet die iemand ervaart na
een bepaalde gebeurtenis (bijvoorbeeld het overlijden van iemand is een situatie
die lijden kan oproepen)
Leedfeit: De situatie (waar het hierboven overging, dus over het overlijden van
een geliefde) is een leedfeit. Een ziekte, een baan kwijt zijn of het overlijden van
iemand zijn allemaal feiten. (het is zo en niet anders)
Mensen die niet goed om kunnen gaan met het lijden van iemand hebben het
vaak over het leedfeit: ze proberen het op te lossen of weg te poetsen. Als je
goed met lijden omgaat doe je misschien niet zoveel met het leedfeit, maar wel
met de ervaring van de ander en de omgang ermee.
7.3 Uit onmacht op afstand gaan
Het is niet altijd makkelijk om met cliënt te praten over zijn lijden, want dit kan je
raken/pijn doen. Ook kan je je machteloos voelen, omdat je het niet kan
oplossen. Dan is het goed om afstand te nemen van het lijden, hier heb je
verschillende manieren voor:
o Richten op het leedfeit (de situatie) en niet op het lijden (de ervaring)
o Vluchten in zo veel mogelijk oplossingen, meer regels, meer maatregelen
e.d. (zo stap je over het onderwerp ‘lijden’ heen.
7.4 Eenzaamheid
In veel lijden zit een kern van eenzaamheid. Lijden wordt vaak veroorzaakt door
de eenzaamheid die het gevolg is van de gebeurtenis. Eenzaamheid doet zich in
verschillende vormen voor:
o Cl. heeft sociale contacten, maar verlangt naar meer/betere contacten
o Cl. heeft klein netwerk > sociaal isolement
o Cl. heeft gevoel dat niemand hem nodig heeft /niemand op je zit te wachten
o Cl. kruipt zelf in schulp door angst/verwarring en trekt zicht terug
o Cl. voelt zich verlaten/is verlaten. Professionals zeggen dat ze niks voor je
kunnen doen etc.
o Cl. voelt zich eenzaam door angst voor krenking, de angst om je eer of
waardigheid op het spel te zetten.
7.5 Toegevoegd lijden
Soms kan de zorg onbedoeld lijden toevoegen. Dat heeft soms te maken met de
manier waarop de zorg- en hulpverlening is georganiseerd, waarbij het principe
7.1 Lijden
2 redenen waarom we het woord ‘lijden’ bespreken:
o Door te denken in termen van lijden komt er een ander antwoord op de
hulpvraag en dus ook een (andere) oplossing.
o Lijden gaat over het binnenperspectief van de ander (ervaring van
gebeurtenis). Het woord ‘problemen’ komt uit het buitenperspectief (etiket
wat de ander plakt op de gebeurtenis van cl.). Dus als je kijkt naar het
probleem, kijk je niet naar wat de ander doormaakt en de ervaring hierbij.
7.2 Het onderscheid tussen lijden en leedfeit
Lijden: de emotionele, fysieke en/of mentale pijn, verdriet die iemand ervaart na
een bepaalde gebeurtenis (bijvoorbeeld het overlijden van iemand is een situatie
die lijden kan oproepen)
Leedfeit: De situatie (waar het hierboven overging, dus over het overlijden van
een geliefde) is een leedfeit. Een ziekte, een baan kwijt zijn of het overlijden van
iemand zijn allemaal feiten. (het is zo en niet anders)
Mensen die niet goed om kunnen gaan met het lijden van iemand hebben het
vaak over het leedfeit: ze proberen het op te lossen of weg te poetsen. Als je
goed met lijden omgaat doe je misschien niet zoveel met het leedfeit, maar wel
met de ervaring van de ander en de omgang ermee.
7.3 Uit onmacht op afstand gaan
Het is niet altijd makkelijk om met cliënt te praten over zijn lijden, want dit kan je
raken/pijn doen. Ook kan je je machteloos voelen, omdat je het niet kan
oplossen. Dan is het goed om afstand te nemen van het lijden, hier heb je
verschillende manieren voor:
o Richten op het leedfeit (de situatie) en niet op het lijden (de ervaring)
o Vluchten in zo veel mogelijk oplossingen, meer regels, meer maatregelen
e.d. (zo stap je over het onderwerp ‘lijden’ heen.
7.4 Eenzaamheid
In veel lijden zit een kern van eenzaamheid. Lijden wordt vaak veroorzaakt door
de eenzaamheid die het gevolg is van de gebeurtenis. Eenzaamheid doet zich in
verschillende vormen voor:
o Cl. heeft sociale contacten, maar verlangt naar meer/betere contacten
o Cl. heeft klein netwerk > sociaal isolement
o Cl. heeft gevoel dat niemand hem nodig heeft /niemand op je zit te wachten
o Cl. kruipt zelf in schulp door angst/verwarring en trekt zicht terug
o Cl. voelt zich verlaten/is verlaten. Professionals zeggen dat ze niks voor je
kunnen doen etc.
o Cl. voelt zich eenzaam door angst voor krenking, de angst om je eer of
waardigheid op het spel te zetten.
7.5 Toegevoegd lijden
Soms kan de zorg onbedoeld lijden toevoegen. Dat heeft soms te maken met de
manier waarop de zorg- en hulpverlening is georganiseerd, waarbij het principe
