Leerdoelen
- De student kan de verschillende aspecten van het begrip ‘duurzame ontwikkeling’
benoemen zodanig dat de samenhang tussen deze aspecten duidelijk wordt.
- De student kan de betekenis van weeffouten in het systeem benoemen zodanig dat ook de
mogelijke gevolgen daarvan voor een duurzame ontwikkeling duidelijk worden.
- De student kan de betekenis van krachtbronnen benoemen zodanig dat deze als
tegenhangers van de weeffouten ingezet kunnen worden.
- De student kan de verschillende aspecten van het begrip Maatschappelijk verantwoord
ondernemen benoemen zodanig dat de samenhang tussen deze aspecten duidelijk wordt.
- De student kan de basisbegrippen uit de ethiek en sociale filosofie benoemen en uitleggen
zodanig dat de student deze begrippen in verband kan brengen met veiligheid in de
samenleving (wijk).
- De student kan de ethiek en de daar uit volgende sociale filosofie van verschillende
filosofen benoemen en uitleggen, zodanig dat de student de relatie tussen een ethiek en
haar sociale filosofie in verband kan brengen met veiligheid in de samenleving (wijk).
Samenvattingen lessen en PowerPoints
Duurzaamheid
Les 1
Duurzaam = katoenteelt (meststoffen), productiemiddelen (kleurstof, transportmiddelen),
kinderarbeid (Arbo), eerlijke prijs, hergebruik/recycling.
Story of stuff = het opjagen van consumpties. De connectie tussen het milieu en sociale
problemen. Meer dan 350000 leden. 15 miljoen keer bekeken.
Mens en natuur, mens en de samenleving
In Nederland in 1993 en 1995 stroomden rivieren over. De oorzaken hiervan waren
kanalisering, bebouwde uiterwaarden, boskap, stedenbouw, broeikaseffect. In de wijken
kwamen kleine veldjes waar overtollig water kan worden opgevangen.
Elke 10 jaar is er 12% minder ijs
Uitgestorven dieren
Dit komt door de opwarming van de aarde, zure regen, ziekten, parasieten en
droogte
Overstromingen
Klimaatverandering
Uitsterving van dieren
Kinderarbeid: in Afrika, Azië en Latijns Amerika. Kinderen werken tussen de 5 en 14 jaar.
De ergste vorm is kinderprostitutie, kindslavernij en kindsoldaten. Dat komt omdat de
vraag naar welvaartsproducten van het Westen groot is.
Oplossingen zijn leerplicht, verbod op kinderarbeid, eerlijke handel en prijs. In de wijk zie
je dit in andere Westerse landen door minderjarige die worden gebruikt voor prostitutie
en drugsrunners.
1
, Overgewicht: meer dan 1 miljard mensen hebben obesitas. In Amerika is 2/3 te zwaar. In
Nederland 40%. Dit komt door te weinig lichaamsbeweging, snackgedrag.
Vluchtelingenstromen: door conflicten vluchten mensen naar bijvoorbeeld Nederland.
Sloppenwijken: in Indonesië en India. Mensen leven dicht op elkaar.
Samenhang duurzaamheid en (on)veiligheid:
1. Economische groei
2. Klimaatverandering
3. Uitdroging
4. Vluchtelingen
5. Rellen/ segregatie
6. Sociale uitsluiting
7. Terrorisme
Problemen duurzame ontwikkeling: onevenwichtigheid tussen natuur, mensen en
economie (triple P, people planet and profit).
Doel duurzame ontwikkeling: geleidelijk komen tot een evenwichtige verdeling van
welvaart en welzijn over alle plaatsen en naar de toekomst.
Proces duurzame ontwikkeling: complex, alles hangt met elkaar samen, gaat vaak over
landsgrenzen heen, er komen steeds meer nieuwe problemen bij
Oplossing duurzame ontwikkeling: omslag in denken is noodzakelijk zodat transities
kunnen plaatsvinden. We moeten anders gaan denken.
Aanpak duurzame ontwikkeling:
Top down door regeringen, grote bedrijven en internationale organisaties (door
wetgeving, voorlichting, voorzieningen, onderzoek en innovatie)
Button up door burgers, buurten en verenigingen (door burgerinitiatieven,
burgerparticipatie, energiecoöperaties en koopgedrag)
Wijkveiligheid: mensen in de wijk gaan met elkaar aan de slag om op initiatieven te
komen
Les 2
Weeffouten: eenrichtingsverkeer, positieve terugkoppeling, roofbouw, geen evenwicht
tussen people profit en planet, ongelijke verdeling.
Eenrichtingsverkeer:
De systemen sluiten niet aan elkaar. Ze stoppen ergens. Een voorbeeld van import van
veevoer. Recource (grondstoffen leidt tot tekort) gebruik lozing (leidt tot teveel).
Positieve terugkoppeling:
Leidt tot instabiele systemen (ongunstig). Ingrepen in bestaande ecologische systemen
veroorzaakt verstoringen. Deze verstoringen leiden tot als maar ververgaande verarming.
Armoede vaak oorzaak van deze vorm van natuuraantasting.
Roofbouw:
Sterke bevolkingsgroei leidt tot druk op natuurlijk (milieu) systeem. Door welvaartsgroei
in rijke landen en armoedeval in derde wereld. Als mensen geld hebben, willen ze meer.
De schade van de druk in het natuurlijk systeem wordt gemeten met een ecologische
voetafdruk. Dit berekent hoeveel landoppervlak je nodig heb om te leven. In 2015 was dit
gemiddeld 2,1 hectare. Een gemiddelde Nederlander gebruikt 60% meer dan de aarde
beschikbaar heeft.
Geen evenwicht tussen people, profit en planet:
De profitkant bij de People, Planet, en Profit overheerst. Economische belangen wegen
vaak het zwaarst. Niet perse kwade opzet maar er zijn geen snelle manieren om
evenwicht te herstellen. Dit komt door diepe verankering in economische systemen.
2
- De student kan de verschillende aspecten van het begrip ‘duurzame ontwikkeling’
benoemen zodanig dat de samenhang tussen deze aspecten duidelijk wordt.
- De student kan de betekenis van weeffouten in het systeem benoemen zodanig dat ook de
mogelijke gevolgen daarvan voor een duurzame ontwikkeling duidelijk worden.
- De student kan de betekenis van krachtbronnen benoemen zodanig dat deze als
tegenhangers van de weeffouten ingezet kunnen worden.
- De student kan de verschillende aspecten van het begrip Maatschappelijk verantwoord
ondernemen benoemen zodanig dat de samenhang tussen deze aspecten duidelijk wordt.
- De student kan de basisbegrippen uit de ethiek en sociale filosofie benoemen en uitleggen
zodanig dat de student deze begrippen in verband kan brengen met veiligheid in de
samenleving (wijk).
- De student kan de ethiek en de daar uit volgende sociale filosofie van verschillende
filosofen benoemen en uitleggen, zodanig dat de student de relatie tussen een ethiek en
haar sociale filosofie in verband kan brengen met veiligheid in de samenleving (wijk).
Samenvattingen lessen en PowerPoints
Duurzaamheid
Les 1
Duurzaam = katoenteelt (meststoffen), productiemiddelen (kleurstof, transportmiddelen),
kinderarbeid (Arbo), eerlijke prijs, hergebruik/recycling.
Story of stuff = het opjagen van consumpties. De connectie tussen het milieu en sociale
problemen. Meer dan 350000 leden. 15 miljoen keer bekeken.
Mens en natuur, mens en de samenleving
In Nederland in 1993 en 1995 stroomden rivieren over. De oorzaken hiervan waren
kanalisering, bebouwde uiterwaarden, boskap, stedenbouw, broeikaseffect. In de wijken
kwamen kleine veldjes waar overtollig water kan worden opgevangen.
Elke 10 jaar is er 12% minder ijs
Uitgestorven dieren
Dit komt door de opwarming van de aarde, zure regen, ziekten, parasieten en
droogte
Overstromingen
Klimaatverandering
Uitsterving van dieren
Kinderarbeid: in Afrika, Azië en Latijns Amerika. Kinderen werken tussen de 5 en 14 jaar.
De ergste vorm is kinderprostitutie, kindslavernij en kindsoldaten. Dat komt omdat de
vraag naar welvaartsproducten van het Westen groot is.
Oplossingen zijn leerplicht, verbod op kinderarbeid, eerlijke handel en prijs. In de wijk zie
je dit in andere Westerse landen door minderjarige die worden gebruikt voor prostitutie
en drugsrunners.
1
, Overgewicht: meer dan 1 miljard mensen hebben obesitas. In Amerika is 2/3 te zwaar. In
Nederland 40%. Dit komt door te weinig lichaamsbeweging, snackgedrag.
Vluchtelingenstromen: door conflicten vluchten mensen naar bijvoorbeeld Nederland.
Sloppenwijken: in Indonesië en India. Mensen leven dicht op elkaar.
Samenhang duurzaamheid en (on)veiligheid:
1. Economische groei
2. Klimaatverandering
3. Uitdroging
4. Vluchtelingen
5. Rellen/ segregatie
6. Sociale uitsluiting
7. Terrorisme
Problemen duurzame ontwikkeling: onevenwichtigheid tussen natuur, mensen en
economie (triple P, people planet and profit).
Doel duurzame ontwikkeling: geleidelijk komen tot een evenwichtige verdeling van
welvaart en welzijn over alle plaatsen en naar de toekomst.
Proces duurzame ontwikkeling: complex, alles hangt met elkaar samen, gaat vaak over
landsgrenzen heen, er komen steeds meer nieuwe problemen bij
Oplossing duurzame ontwikkeling: omslag in denken is noodzakelijk zodat transities
kunnen plaatsvinden. We moeten anders gaan denken.
Aanpak duurzame ontwikkeling:
Top down door regeringen, grote bedrijven en internationale organisaties (door
wetgeving, voorlichting, voorzieningen, onderzoek en innovatie)
Button up door burgers, buurten en verenigingen (door burgerinitiatieven,
burgerparticipatie, energiecoöperaties en koopgedrag)
Wijkveiligheid: mensen in de wijk gaan met elkaar aan de slag om op initiatieven te
komen
Les 2
Weeffouten: eenrichtingsverkeer, positieve terugkoppeling, roofbouw, geen evenwicht
tussen people profit en planet, ongelijke verdeling.
Eenrichtingsverkeer:
De systemen sluiten niet aan elkaar. Ze stoppen ergens. Een voorbeeld van import van
veevoer. Recource (grondstoffen leidt tot tekort) gebruik lozing (leidt tot teveel).
Positieve terugkoppeling:
Leidt tot instabiele systemen (ongunstig). Ingrepen in bestaande ecologische systemen
veroorzaakt verstoringen. Deze verstoringen leiden tot als maar ververgaande verarming.
Armoede vaak oorzaak van deze vorm van natuuraantasting.
Roofbouw:
Sterke bevolkingsgroei leidt tot druk op natuurlijk (milieu) systeem. Door welvaartsgroei
in rijke landen en armoedeval in derde wereld. Als mensen geld hebben, willen ze meer.
De schade van de druk in het natuurlijk systeem wordt gemeten met een ecologische
voetafdruk. Dit berekent hoeveel landoppervlak je nodig heb om te leven. In 2015 was dit
gemiddeld 2,1 hectare. Een gemiddelde Nederlander gebruikt 60% meer dan de aarde
beschikbaar heeft.
Geen evenwicht tussen people, profit en planet:
De profitkant bij de People, Planet, en Profit overheerst. Economische belangen wegen
vaak het zwaarst. Niet perse kwade opzet maar er zijn geen snelle manieren om
evenwicht te herstellen. Dit komt door diepe verankering in economische systemen.
2
