H1.1 Zuid-Amerika: continent van extremen
Kennismaking
Zuid-Amerika strekt zich uit tussen 12°
N.B. en 60° Z.B. en tussen 80° W.L. en
22° W.L. Het gebied van Zuid-Amerika
valt niet samen met dat van Latijns-
Amerika. Latijns-Amerika is de regio
waar Spaans en Portugees gesproken
wordt en omvat behalve Zuid-Amerika
ook Midden-Amerika. De grens tussen
Colombia en Panama vormt de
begrenzing tussen Zuid- en Midden-
Amerika.
Zuid-Amerika in delen
Je ziet dat Zuid-Amerika
qua hoogtezones in een aantal
gebieden is in te delen.
Aan de westzijde:
- Het Andesgebergte, een 8.500
km lange bergketen.
- De Aconcagua; is met zijn 6.962
m de hoogste berg op het
continent.
- Een groot aantal werkende
vulkanen, waaronder de hoogste
actieve vulkaan ter wereld: de
Cotopaxi (5.897 m).
- De Altiplano (Spaans voor hoogvlakte of hoogland) ligt in het Andesgebergte op het
grensgebied van Chili, Bolivia en Peru.
Ten oosten van het Andesgebergte stromen in het tropische laagland drie grote rivieren:
- de Orinoco
- de Amazone
- de Paraguay/Paraná.
In het noorden en oosten:
- Het Hoogland van Guyana noorden
- het Hoogland van Brazilië oosten
De hooglanden uit het noorden en oosten worden van elkaar gescheiden door het laagland
met de rivier de Amazone.
In het zuidoosten
- In de Cono Sur strekt zich het plateau van Patagonia uit. Het is een langgerekte
hoogvlakte die van oost naar west oploopt van 500 naar 1.500 m.
Ten westen van het continent ligt evenwijdig aan de kust in de oceaan een diepe trog.
, Beeldvorming
Veel West-Europeanen hebben geen diepgaande kennis over Zuid-Amerika.
Het stereotiepe beeld van dit continent wordt vaak bepaald door verschillende
cultuurelementen als muziek, dans, sport, kleding en religie Ook de economische en
politieke beeldvorming is sterk gekleurd.
Het beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft, de perceptie, bepaalt de besluitvorming
van die persoon. Dat geldt ook voor Zuid-Amerika. Vanuit je perceptie vorm je een soort
kaart die je van een bepaald gebied in je hoofd hebt, een mental map. Deze mental maps
veranderen voortdurend; ze worden regelmatig aangepast door nieuwe indrukken en
informatie.
Nieuwe kennis zal jouw mental map over Zuid-Amerika veranderen. Door dit boek te
bestuderen, vorm je je een geografisch beeld van het gebied. Het gaat dan om een aantal
geografische kenmerken:
- Ligging
- Landschappelijke kenmerken (zowel het fysische milieu als de ingerichte ruimte)
- Bevolkingskenmerken
- Interne en externe relaties
H1.2 ongekende natuur
Klimaat in de tropen
Het klimaat in Zuid-Amerika wordt bepaald
door een groot aantal factoren:
- Breedteligging
- Zeestromen
- Drukgebieden
- Windpatronen
- Ligging van gebergten
Een groot deel van het continent ligt in de
tropische luchtstreek. Door de grote
invalshoek van de zon is het hier altijd warm.
De lucht stijgt op en aan het aardoppervlak
ontstaat een lagedrukgebied. De afgekoelde
lucht condenseert in de atmosfeer en vormt
wolken met neerslag.
De ITCZ schuift met de seizoensbeweging van
de zon mee, zodat het in juli en augustus op
ruim 10° N.B. ligt en in januari op 20° Z.B.
Met de ITCZ verschuiven ook de
regengebieden waardoor er, afhankelijk van de ligging, tropische klimaten voorkomen met
één of twee natte en droge perioden per jaar.
Kennismaking
Zuid-Amerika strekt zich uit tussen 12°
N.B. en 60° Z.B. en tussen 80° W.L. en
22° W.L. Het gebied van Zuid-Amerika
valt niet samen met dat van Latijns-
Amerika. Latijns-Amerika is de regio
waar Spaans en Portugees gesproken
wordt en omvat behalve Zuid-Amerika
ook Midden-Amerika. De grens tussen
Colombia en Panama vormt de
begrenzing tussen Zuid- en Midden-
Amerika.
Zuid-Amerika in delen
Je ziet dat Zuid-Amerika
qua hoogtezones in een aantal
gebieden is in te delen.
Aan de westzijde:
- Het Andesgebergte, een 8.500
km lange bergketen.
- De Aconcagua; is met zijn 6.962
m de hoogste berg op het
continent.
- Een groot aantal werkende
vulkanen, waaronder de hoogste
actieve vulkaan ter wereld: de
Cotopaxi (5.897 m).
- De Altiplano (Spaans voor hoogvlakte of hoogland) ligt in het Andesgebergte op het
grensgebied van Chili, Bolivia en Peru.
Ten oosten van het Andesgebergte stromen in het tropische laagland drie grote rivieren:
- de Orinoco
- de Amazone
- de Paraguay/Paraná.
In het noorden en oosten:
- Het Hoogland van Guyana noorden
- het Hoogland van Brazilië oosten
De hooglanden uit het noorden en oosten worden van elkaar gescheiden door het laagland
met de rivier de Amazone.
In het zuidoosten
- In de Cono Sur strekt zich het plateau van Patagonia uit. Het is een langgerekte
hoogvlakte die van oost naar west oploopt van 500 naar 1.500 m.
Ten westen van het continent ligt evenwijdig aan de kust in de oceaan een diepe trog.
, Beeldvorming
Veel West-Europeanen hebben geen diepgaande kennis over Zuid-Amerika.
Het stereotiepe beeld van dit continent wordt vaak bepaald door verschillende
cultuurelementen als muziek, dans, sport, kleding en religie Ook de economische en
politieke beeldvorming is sterk gekleurd.
Het beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft, de perceptie, bepaalt de besluitvorming
van die persoon. Dat geldt ook voor Zuid-Amerika. Vanuit je perceptie vorm je een soort
kaart die je van een bepaald gebied in je hoofd hebt, een mental map. Deze mental maps
veranderen voortdurend; ze worden regelmatig aangepast door nieuwe indrukken en
informatie.
Nieuwe kennis zal jouw mental map over Zuid-Amerika veranderen. Door dit boek te
bestuderen, vorm je je een geografisch beeld van het gebied. Het gaat dan om een aantal
geografische kenmerken:
- Ligging
- Landschappelijke kenmerken (zowel het fysische milieu als de ingerichte ruimte)
- Bevolkingskenmerken
- Interne en externe relaties
H1.2 ongekende natuur
Klimaat in de tropen
Het klimaat in Zuid-Amerika wordt bepaald
door een groot aantal factoren:
- Breedteligging
- Zeestromen
- Drukgebieden
- Windpatronen
- Ligging van gebergten
Een groot deel van het continent ligt in de
tropische luchtstreek. Door de grote
invalshoek van de zon is het hier altijd warm.
De lucht stijgt op en aan het aardoppervlak
ontstaat een lagedrukgebied. De afgekoelde
lucht condenseert in de atmosfeer en vormt
wolken met neerslag.
De ITCZ schuift met de seizoensbeweging van
de zon mee, zodat het in juli en augustus op
ruim 10° N.B. ligt en in januari op 20° Z.B.
Met de ITCZ verschuiven ook de
regengebieden waardoor er, afhankelijk van de ligging, tropische klimaten voorkomen met
één of twee natte en droge perioden per jaar.
