Hoofdstuk 1 | Schommelingen in de economie
1.1 De conjunctuur
Hoe het gaat met de economie meten we doorgaans met het bruto binnenlands
product (bbp). De trendmatige ontwikkeling van het bbp ligt rond de 2,3% per jaar.
Trendmatige ontwikkeling: Verwachte gemiddelde economische groei, op basis
van historische trends en economische verwachtingen.
De groei van het bbp wordt bepaald door de kwaliteit en kwantiteit van de
productiefactoren in een land. Als alle beschikbare productiefactoren optimaal
worden ingezet, bereik je de productiecapaciteit.
Productiecapaciteit: Maximaal mogelijke productieomvang.
Het bbp groeit niet altijd even hard;
de conjunctuur schommelt om de
trendmatige ontwikkeling heen:
• Economische groei < trend
laagconjunctuur
• Economische groei > trend
hoogconjunctuur
Conjunctuurbeweging: De veranderingen in de productiegroei van de economie.
Laagconjunctuur: Periode waarin de economische groei lager is de trendmatige
groei
Hoogconjunctuur:Periode waarin de economische groei hoger is dan de
trendmatige groei.
De conjunctuurgolf bestaat uit:
- Neergang Economische groei begint af te nemen
- Recessie Economische krimp houdt aan
- Herstel Krimp stopt en slaat om in groei
- Opleving Groei houdt meerdere kwartalen aan
- Overspanning Bestedingen zijn zo hoog dat de grens van de
productiecapaciteit wordt bereikt
- Crisis Groei stopt en begint af te nemen
Recessie: Als het bbp twee opeenvolgende kwartalen krimpt.
De conjunctuur vraag.
De structuur aanbod
, De trendlijn wordt bepaald door de structuur van de economie. Dit zijn de
productiefactoren en de productiecapaciteit. De conjunctuurgolf wordt bepaald door
de bestedingen in de economie. Dit zijn de bestedingen, de feitelijke productie en de
effectieve vraag.
Effectieve vraag: Totale vraag van gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland.
Kenmerken van laagconjunctuur:
- Teruglopende effectieve vraag onderbesteding
- Dalende bezettingsgraad
- Conjuncturele werkloosheid
- Minder vraag naar kapitaal door gezinnen en bedrijven dalende rente
Onderbesteding: De bestedingen zijn te laag om alle productie-middelen volledig te
benutten.
Bezettingsgraad: De mate waarin de productiecapaciteit bezet wordt.
Conjuncturele werkloosheid: Werkloosheid die ontstaat door terugvallende
bestedingen.
Kenmerken van hoogconjunctuur:
- Toenemende effectieve vraag overbesteding
- Bestedingsinflatie
- Bezettingsgraad maximaal
- Krappe arbeidsmarkt loonstijgingen
- Meer vraag naar kapitaal door gezinnen en bedrijven stijgende rente
Overbesteding: De bestedingen zijn hoger dan de productiecapaciteit
Bestedingsinflatie: Stijging van het prijspeil, veroorzaakt door overbesteding.
Krappe arbeidsmarkt: De vraag naar arbeid > aanbod van arbeid.
Wat zijn de gevolgen voor de overheid van conjunctuurschommelingen?
Hoogconjunctuur Laagconjunctuur
Meer belastinginkomsten Minder belastinginkomsten
Minder uitgaven aan uitkeringen Meer uitgave aan uitkeringen
Geen verheidsinvesteringen nodig om Overheidsinvesteringen nodig om
economie te stimuleren economie te stimuleren
Overheidsoverschot Overheidstekort (begrotingstekort)
(begrotingsoverschot.
1.1 De conjunctuur
Hoe het gaat met de economie meten we doorgaans met het bruto binnenlands
product (bbp). De trendmatige ontwikkeling van het bbp ligt rond de 2,3% per jaar.
Trendmatige ontwikkeling: Verwachte gemiddelde economische groei, op basis
van historische trends en economische verwachtingen.
De groei van het bbp wordt bepaald door de kwaliteit en kwantiteit van de
productiefactoren in een land. Als alle beschikbare productiefactoren optimaal
worden ingezet, bereik je de productiecapaciteit.
Productiecapaciteit: Maximaal mogelijke productieomvang.
Het bbp groeit niet altijd even hard;
de conjunctuur schommelt om de
trendmatige ontwikkeling heen:
• Economische groei < trend
laagconjunctuur
• Economische groei > trend
hoogconjunctuur
Conjunctuurbeweging: De veranderingen in de productiegroei van de economie.
Laagconjunctuur: Periode waarin de economische groei lager is de trendmatige
groei
Hoogconjunctuur:Periode waarin de economische groei hoger is dan de
trendmatige groei.
De conjunctuurgolf bestaat uit:
- Neergang Economische groei begint af te nemen
- Recessie Economische krimp houdt aan
- Herstel Krimp stopt en slaat om in groei
- Opleving Groei houdt meerdere kwartalen aan
- Overspanning Bestedingen zijn zo hoog dat de grens van de
productiecapaciteit wordt bereikt
- Crisis Groei stopt en begint af te nemen
Recessie: Als het bbp twee opeenvolgende kwartalen krimpt.
De conjunctuur vraag.
De structuur aanbod
, De trendlijn wordt bepaald door de structuur van de economie. Dit zijn de
productiefactoren en de productiecapaciteit. De conjunctuurgolf wordt bepaald door
de bestedingen in de economie. Dit zijn de bestedingen, de feitelijke productie en de
effectieve vraag.
Effectieve vraag: Totale vraag van gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland.
Kenmerken van laagconjunctuur:
- Teruglopende effectieve vraag onderbesteding
- Dalende bezettingsgraad
- Conjuncturele werkloosheid
- Minder vraag naar kapitaal door gezinnen en bedrijven dalende rente
Onderbesteding: De bestedingen zijn te laag om alle productie-middelen volledig te
benutten.
Bezettingsgraad: De mate waarin de productiecapaciteit bezet wordt.
Conjuncturele werkloosheid: Werkloosheid die ontstaat door terugvallende
bestedingen.
Kenmerken van hoogconjunctuur:
- Toenemende effectieve vraag overbesteding
- Bestedingsinflatie
- Bezettingsgraad maximaal
- Krappe arbeidsmarkt loonstijgingen
- Meer vraag naar kapitaal door gezinnen en bedrijven stijgende rente
Overbesteding: De bestedingen zijn hoger dan de productiecapaciteit
Bestedingsinflatie: Stijging van het prijspeil, veroorzaakt door overbesteding.
Krappe arbeidsmarkt: De vraag naar arbeid > aanbod van arbeid.
Wat zijn de gevolgen voor de overheid van conjunctuurschommelingen?
Hoogconjunctuur Laagconjunctuur
Meer belastinginkomsten Minder belastinginkomsten
Minder uitgaven aan uitkeringen Meer uitgave aan uitkeringen
Geen verheidsinvesteringen nodig om Overheidsinvesteringen nodig om
economie te stimuleren economie te stimuleren
Overheidsoverschot Overheidstekort (begrotingstekort)
(begrotingsoverschot.
