Hoorcollege 5 Vroegkinderlijke diagnostiek
Leeftijdsdimensie in dit onderwerp t.o.v. de andere hoorcollege onderwerpen die een domein
betreffen.
Bij diagnostiek werken we met een medisch model (heeft het kind een vorm van psychopathologie?),
een systeem perspectief (welke factoren zijn erbij betrokken? Ouders, omgeving, etc.) en de
ontwikkelingsfase (de leeftijd van het kind).
Manifest 1001 kritieke dagen
- Van conceptie tot 2 jaar
- De basis van de verdere ontwikkeling
- Aandacht besteden aan meer kennis, opvang en zorg
Wat voor gedrag laten pasgeboren baby’s zien?
State-bewustzijnstoestand: vormt de basis van reactiemogelijkheden
1. Diepe slaap
2. Lichte slaap
3. Slaperig
4. Alert
5. Mopperig
6. Huilen
Huilgedrag
Reflexen – automatische reacties, georganiseerde gedragspatronen
- Zuigen (met de vinger langs de wangen strijken, baby reageert met zuigbeweging)
- Babinski-reflex (langs de tenen strijken, tenen gaan bewegen)
- Moro-reflex (baby laten vallen achterover, armen spreiden en komen weer samen)
Zelfregulatie van de baby wil je ondersteunen
- Voorbeeld bij borstvoeding, afwenden bij genoeg gehad hebben.
Vormen van diagnostisch onderzoek
- Onderzoeken met hypothesevorming als er iets anders loopt dan wat normaal gedacht
wordt.
UTATE: Utrecht Tasks for Attention of Toddlers using Eye tracking
- Onderzoek onder peuters van 18 maanden oud. Hoe goed zijn ze in hun visueel aandachts
functioneren.
- Posner model:
o Orienting attention (nodig voor concentratie op school)
o Allerting/sustained attention (nodig voor concentratie op school)
o Executive attention (nodig voor planning, meer ingewikkelde handelingen)
Filmpje kopje naar mond en filmpje kopje naar oor
- Kinderen hebben al een verwachtingspatroon van bepaalde handelingen.
Wetenschappelijk onderzoek – praktijk
- Diagnostische instrumenten gebruiken we om in te zoomen op een specifiek probleem.
, - Onderkennend
- Screening
Het functioneren van jonge kinderen
- Hoe gaat het met het kind
- Hoe gaat het met de ouders
- Interactie en relatie
- Opvoeding
Ontwikkelingsdomeinen
1. Somatische ontwikkeling
2. Neuromotorische ontwikkeling
3. Cognitieve ontwikkeling
4. Sociaal-emotionele ontwikkeling
Normen: welk gedrag is goed, goed genoeg, gewenst of niet goed?
Communication-referenced
- Kwalitatieve beschrijvingen van opvallend gedrag
Criterium gericht
- Criterium wel of niet gehaald
Norm-referenced
- Genormeerde toetsen die duidelijk maken of een kind functioneert op een niveau dat past bij
de leeftijd
Normen
- Normaalverdeling
- Percentielen, z-scores etc.
- Zorgen over kinderen bij een afwijking > 1 SD
- Klinische zorgen over kinderen bij een afwijking > 2 SD
Vroegkinderlijke diagnostiek
- Noodzaak van procesmatige benadering: monitoring; follow up
- Kleine kinderen herhaaldelijk meten, omdat ze erg verschillen per moment
- Bij regressie (terugval in ontwikkeling) is er vaak sprake van ernstige syndromen of
traumatische ervaringen.
Bayley Ontwikkelingsschalen
- Aanvankelijk (Baylay-II-NL): Mentale en motorische ontwikkeling en gedragsobservatie
- Bayley-III:
o Cognitie – Fijne en grove motoriek – Taalbegrip en taalexpressie
Populatie specifieke normen zijn nodig!
- Nederlandse normtesten gebruiken in principe.
Gehechtheid
Basis gevoel van vertrouwen en veiligheid
Omgeving exploreren v.s. gehechtheidsfiguur, nabijheid zoeken
Strange Situation Technique/Procedure – Ainsworth (zie YouTube)
Met testen controleren of de hechting: veilig of onveilig is.
Omgeving – Gehechtheidsfiguur
Vermijdend – Veilig – Ambivalent
Leeftijdsdimensie in dit onderwerp t.o.v. de andere hoorcollege onderwerpen die een domein
betreffen.
Bij diagnostiek werken we met een medisch model (heeft het kind een vorm van psychopathologie?),
een systeem perspectief (welke factoren zijn erbij betrokken? Ouders, omgeving, etc.) en de
ontwikkelingsfase (de leeftijd van het kind).
Manifest 1001 kritieke dagen
- Van conceptie tot 2 jaar
- De basis van de verdere ontwikkeling
- Aandacht besteden aan meer kennis, opvang en zorg
Wat voor gedrag laten pasgeboren baby’s zien?
State-bewustzijnstoestand: vormt de basis van reactiemogelijkheden
1. Diepe slaap
2. Lichte slaap
3. Slaperig
4. Alert
5. Mopperig
6. Huilen
Huilgedrag
Reflexen – automatische reacties, georganiseerde gedragspatronen
- Zuigen (met de vinger langs de wangen strijken, baby reageert met zuigbeweging)
- Babinski-reflex (langs de tenen strijken, tenen gaan bewegen)
- Moro-reflex (baby laten vallen achterover, armen spreiden en komen weer samen)
Zelfregulatie van de baby wil je ondersteunen
- Voorbeeld bij borstvoeding, afwenden bij genoeg gehad hebben.
Vormen van diagnostisch onderzoek
- Onderzoeken met hypothesevorming als er iets anders loopt dan wat normaal gedacht
wordt.
UTATE: Utrecht Tasks for Attention of Toddlers using Eye tracking
- Onderzoek onder peuters van 18 maanden oud. Hoe goed zijn ze in hun visueel aandachts
functioneren.
- Posner model:
o Orienting attention (nodig voor concentratie op school)
o Allerting/sustained attention (nodig voor concentratie op school)
o Executive attention (nodig voor planning, meer ingewikkelde handelingen)
Filmpje kopje naar mond en filmpje kopje naar oor
- Kinderen hebben al een verwachtingspatroon van bepaalde handelingen.
Wetenschappelijk onderzoek – praktijk
- Diagnostische instrumenten gebruiken we om in te zoomen op een specifiek probleem.
, - Onderkennend
- Screening
Het functioneren van jonge kinderen
- Hoe gaat het met het kind
- Hoe gaat het met de ouders
- Interactie en relatie
- Opvoeding
Ontwikkelingsdomeinen
1. Somatische ontwikkeling
2. Neuromotorische ontwikkeling
3. Cognitieve ontwikkeling
4. Sociaal-emotionele ontwikkeling
Normen: welk gedrag is goed, goed genoeg, gewenst of niet goed?
Communication-referenced
- Kwalitatieve beschrijvingen van opvallend gedrag
Criterium gericht
- Criterium wel of niet gehaald
Norm-referenced
- Genormeerde toetsen die duidelijk maken of een kind functioneert op een niveau dat past bij
de leeftijd
Normen
- Normaalverdeling
- Percentielen, z-scores etc.
- Zorgen over kinderen bij een afwijking > 1 SD
- Klinische zorgen over kinderen bij een afwijking > 2 SD
Vroegkinderlijke diagnostiek
- Noodzaak van procesmatige benadering: monitoring; follow up
- Kleine kinderen herhaaldelijk meten, omdat ze erg verschillen per moment
- Bij regressie (terugval in ontwikkeling) is er vaak sprake van ernstige syndromen of
traumatische ervaringen.
Bayley Ontwikkelingsschalen
- Aanvankelijk (Baylay-II-NL): Mentale en motorische ontwikkeling en gedragsobservatie
- Bayley-III:
o Cognitie – Fijne en grove motoriek – Taalbegrip en taalexpressie
Populatie specifieke normen zijn nodig!
- Nederlandse normtesten gebruiken in principe.
Gehechtheid
Basis gevoel van vertrouwen en veiligheid
Omgeving exploreren v.s. gehechtheidsfiguur, nabijheid zoeken
Strange Situation Technique/Procedure – Ainsworth (zie YouTube)
Met testen controleren of de hechting: veilig of onveilig is.
Omgeving – Gehechtheidsfiguur
Vermijdend – Veilig – Ambivalent
