Basisboek Journalistiek – Nico Kussendrager
Hoofdstukken: 4, 5, 6, 11, 15 en 16
Hoofdstuk 4 Journalistiek denken
Attitude: geneigdheid tot een bepaald gedrag
7 attitudekenmerken: empathie (inlevingsvermogen?), engagement (hoe betrokken kan/mag/moet
een journalist zijn?), emotie, ethiek (ethische afwegingen), ego (persoonlijkheid, leeftijd, sekse etc.),
efficiency (goed werken onder tijdsdruk?), ervaring (voordelig of nadelig?)
‘alle politici zijn leugenaars totdat het tegendeel bewezen is’ (wantrouwen)
Kritische vraag: het antwoord ligt voor de hand
Onbekende vraag: adhv het antwoord bedenk je de vraag
Standaardvragen bij onderzoek of enquête:
- Welk belang heeft de opdrachtgever bij de uitkomst van het onderzoek?
- Hoe luidt de vraagstelling?
- Hoe luidt de definitie?
- Is de betekenis van de vraag dezelfde gebleven?
- Hoe zijn de deelnemers geselecteerd? Hoe groot is de non-respons?
- Worden appels met peren vergeleken?
Qoute chasing: Vlinderjacht van journalisten- het druk rondvragen en rondbellen voor het inderhaast
aanleggen van een verzameling korte “quootjes” van geschikte bronnen waarop je dan weer reacties
van anderen kunt vragen etc. (omdat de concurrentie tussen de media groot is)
Consonatie: interpretaties worden doorgaans sterk door verwachtingen gekleurd
Cognitieve dissonantie: mensen verwerpen denkbeelden die niet in hun mentale script passen
Laat je nooit leiden door verwachtingen of vooroordelen of door wat ‘men’ als verklaring heeft.
Hoofdstuk 5 Journalistiek werken
Toespraken: beginnen niet met de 5W’s maar zijn opgebouwd in 5 stappen:
- Aandachttrekkende opmerking
- Het geven van feiten en problemen
- Argumenten van de spreker
- Samenvatting
- Conclusie
Persconferentie: bijeenkomst speciaal voor journalisten (info vergaren en vragen stellen)
Er zijn verschillende manieren om aantekeningen te maken:
- Steno: een eigen kortschrift
- Elliptisch registreren: het gebruik van alleen trefwoorden en zinsdelen
- Tachygrafisch registreren: gebruikmaken van afkortingen
- Elsytagrafisch noteren: combi van elliptisch en tachygrafisch registreren
Quotable Qoutes maken een stuk leesbaar.
In een rapport kunnen de inleiding en de inhoud en de conclusie handig zijn voor een journalist om
een indruk te krijgen van de doelen, plannen, voorstellen en de samenstelling van het rapport. Vaak
zijn een samenvatting of een persbericht bij het rapport toegevoegd. Men moet tijd nemen om een
rapport of nota door te lezen en erbij te bedenken wat de reacties zijn, of het rapport vragen
oproept etc etc.
Er zijn verschillende soorten persberichten:
- Aankondiging
- Promotie
- Nieuws
Hoofdstukken: 4, 5, 6, 11, 15 en 16
Hoofdstuk 4 Journalistiek denken
Attitude: geneigdheid tot een bepaald gedrag
7 attitudekenmerken: empathie (inlevingsvermogen?), engagement (hoe betrokken kan/mag/moet
een journalist zijn?), emotie, ethiek (ethische afwegingen), ego (persoonlijkheid, leeftijd, sekse etc.),
efficiency (goed werken onder tijdsdruk?), ervaring (voordelig of nadelig?)
‘alle politici zijn leugenaars totdat het tegendeel bewezen is’ (wantrouwen)
Kritische vraag: het antwoord ligt voor de hand
Onbekende vraag: adhv het antwoord bedenk je de vraag
Standaardvragen bij onderzoek of enquête:
- Welk belang heeft de opdrachtgever bij de uitkomst van het onderzoek?
- Hoe luidt de vraagstelling?
- Hoe luidt de definitie?
- Is de betekenis van de vraag dezelfde gebleven?
- Hoe zijn de deelnemers geselecteerd? Hoe groot is de non-respons?
- Worden appels met peren vergeleken?
Qoute chasing: Vlinderjacht van journalisten- het druk rondvragen en rondbellen voor het inderhaast
aanleggen van een verzameling korte “quootjes” van geschikte bronnen waarop je dan weer reacties
van anderen kunt vragen etc. (omdat de concurrentie tussen de media groot is)
Consonatie: interpretaties worden doorgaans sterk door verwachtingen gekleurd
Cognitieve dissonantie: mensen verwerpen denkbeelden die niet in hun mentale script passen
Laat je nooit leiden door verwachtingen of vooroordelen of door wat ‘men’ als verklaring heeft.
Hoofdstuk 5 Journalistiek werken
Toespraken: beginnen niet met de 5W’s maar zijn opgebouwd in 5 stappen:
- Aandachttrekkende opmerking
- Het geven van feiten en problemen
- Argumenten van de spreker
- Samenvatting
- Conclusie
Persconferentie: bijeenkomst speciaal voor journalisten (info vergaren en vragen stellen)
Er zijn verschillende manieren om aantekeningen te maken:
- Steno: een eigen kortschrift
- Elliptisch registreren: het gebruik van alleen trefwoorden en zinsdelen
- Tachygrafisch registreren: gebruikmaken van afkortingen
- Elsytagrafisch noteren: combi van elliptisch en tachygrafisch registreren
Quotable Qoutes maken een stuk leesbaar.
In een rapport kunnen de inleiding en de inhoud en de conclusie handig zijn voor een journalist om
een indruk te krijgen van de doelen, plannen, voorstellen en de samenstelling van het rapport. Vaak
zijn een samenvatting of een persbericht bij het rapport toegevoegd. Men moet tijd nemen om een
rapport of nota door te lezen en erbij te bedenken wat de reacties zijn, of het rapport vragen
oproept etc etc.
Er zijn verschillende soorten persberichten:
- Aankondiging
- Promotie
- Nieuws
