Samenvatting RT periode 2
ICRU: International commission on radiation units and measurements
Behandeling: consult CT Treatment planning treatment delivery patient’s final visit
In de treatment planning wordt er een planning gemaakt over wat er bestraald moet worden en met
welke dosis, hier worden ook de organen ingetekend.
GTV: gross tumor volume: beschrijft het tumorweefsel wat te zien is op de CT-scan; je kan het voelen
CTV: clinical target volume: de rand om het GTV; dit is er omdat een tumor niet scherp begrensd is,
hierdoor is er meer zekerheid dat alle kankercellen bestraald worden. Er zijn nog tumorcellen
aanwezig maar deze zijn niet aan te tonen.
PTV: planning target volume: marge voor de onnauwkeurigheden zoals ademhalen, niet helemaal
goed positioneren, beweging van de patiënt
Dit allemaal samen is het behandelingsgebied wat een hoge dosis aan straling ontvangt.
TV: treated volume; het volume van de patiënt dat zo’n hoge dosis krijgt waarmee je
radiotherapeutische behandelingen kan uitvoeren. Dit gebied krijgt de meeste dosis, en wordt
bepaald door de bestralingstechniek die gebruikt wordt (aantal bundels bv)
De overeenkomst tussen TV en PTV is een maat voor de kwaliteit van de dosisverdeling. Deze maat
wordt gekwantificeerd met behulp van de ‘conformity index’ (CI). De CI geeft de verhouding weer
tussen het TV en het in het TV ingesloten/liggende PTV:
CI = volume van het TV (cc)/volume van het PTV binnen het TV (cc)
Bij een ideaal plan is CI dus gelijk aan 1.
IV: Irradiated volume: het gebied buiten het behandelingsgebied dat ook straling ontvangt maar wel
met een lagere dosis
OAR: organs at risk; organen die je wilt besparen tijdens een behandeling. Hierbij moet je rekening
houden dat de orgaan ligging per behandeling anders kan zijn.
Normeringspunt: het punt in het te behandelde gebied waar een 100% dosis is.
- Het normeringspunt ligt altijd in het PTV
- Dosispunt voor het normeringspunt is klinisch relevant
- Dosispunt moet geplaatst worden op een plaats waar de dosis nauwkeurig bepaald kan
worden. Dus niet in lucht of op de grens van veranderend weefsel
- Dosispunt mag niet geplaatst worden op een plek met steile dosisafname aan de rand van
de bundel
, Treatment planning en virtuele simulatie
BEV: de foto die gemaakt wordt met de MV-imager
In je Pinnacle planning moet je aangeven waar de tafel zit omdat de patiënt tijdens de bestraling op
een vlakke tafel ligt terwijl de patiënt tijdens de CT-scan op een kussen lag. Boven het aangegeven
tafelblad krijg je straling, daaronder juist geen straling. Ook moet je rekening houden met een
matrasje waar de patiënt op ligt, deze moet je meenemen boven je tafelblad.
Alle hulpmiddelen mogen niet ‘storend’ zijn op de CT-scan en tijdens de bestraling.
M.b.v. de laser puntjes kan je in Pinnacle de lasers goed zetten op het ‘tijdelijke’ isocentrum zoals de
patiënt ook lag tijdens de CT-scan. De computer kan zo de vertaling maken naar het ‘echte’
isocentrum. De loodpunten moeten altijd op een stabiele plaats, zoals bot, liggen, anders kan de
locatie van de loodpuntjes bij de ene behandeling anders zijn dan bij de andere.
Kritieke organen intekenen: zo kan je meten hoeveel dosis er in de kritieke organen komt.
Grote rode bol = doelgebied, PTV
Virtuele simulatie:
Hier moet je het NP instellen, de OAR intekenen en de dosislijnen in je plaatje laten zien.
In het normeringspunt komt altijd 100% van de dosis. Zorg dat de couch removal goed is geplaatst en
dat de laser localization goed is gedaan. Vsim kun je uitvoeren a.d.h.v. je casus.
3D conformal planning:
Hier is het doelgebied al ingetekend
Je behandelt pas vanaf een dosis van 95%
DVH berekent de dosis per OAR of in andere ingevoerde punten
Je DVH moet voldoen aan de eisen die op de aanvraag gesteld worden. Is dit niet het geval, dan moet
je instellingen gaan veranderen zodat je plan wel aan je eisen voldoet. Zoals je beamweighting
aanpassen, de marge van je block aanpassen of je normeringspunt verplaatsen naar 99% lijn als je
dosis te laag is, naar 101% lijn als je dosis te hoog is.
Je plaatst een block om je PTV en maakt hierbij gebruik van een MLC zodat er niet onnodig veel
straling buiten je PTV komt. Maak ook gebruik van een marge tussen de 0,7 en 1cm.
Virtueel 3D Conformal
Palliatieve behandeling Palliatieve behandeling
Spoed / semi-spoed Intekenen structuren
Visuele beoordeling Visuele beoordeling
Anatomische structuren Statistieken (DVH) PTV en OAR
Voordelen:
3D conformal: je kan precies zien hoeveel dosis er in OAR komen, het is nauwkeuriger
Virtueel: snel
Dosiscriteria:
V1900 cGy 96% (95% isodoselijn) het volume dat 1900 cGy krijgt moet groter of gelijk zijn aan
96% van je hele PTV. 1900 is 95% van de voorgeschreven dosis.
Energie keuze:
Je moet rekening houden met:
- Diepte PTV t.o.v. de huid je moet rekening houden waar Dmax van de bundel ligt.
- Te doorstralen volume
- Achterliggend weefsel
ICRU: International commission on radiation units and measurements
Behandeling: consult CT Treatment planning treatment delivery patient’s final visit
In de treatment planning wordt er een planning gemaakt over wat er bestraald moet worden en met
welke dosis, hier worden ook de organen ingetekend.
GTV: gross tumor volume: beschrijft het tumorweefsel wat te zien is op de CT-scan; je kan het voelen
CTV: clinical target volume: de rand om het GTV; dit is er omdat een tumor niet scherp begrensd is,
hierdoor is er meer zekerheid dat alle kankercellen bestraald worden. Er zijn nog tumorcellen
aanwezig maar deze zijn niet aan te tonen.
PTV: planning target volume: marge voor de onnauwkeurigheden zoals ademhalen, niet helemaal
goed positioneren, beweging van de patiënt
Dit allemaal samen is het behandelingsgebied wat een hoge dosis aan straling ontvangt.
TV: treated volume; het volume van de patiënt dat zo’n hoge dosis krijgt waarmee je
radiotherapeutische behandelingen kan uitvoeren. Dit gebied krijgt de meeste dosis, en wordt
bepaald door de bestralingstechniek die gebruikt wordt (aantal bundels bv)
De overeenkomst tussen TV en PTV is een maat voor de kwaliteit van de dosisverdeling. Deze maat
wordt gekwantificeerd met behulp van de ‘conformity index’ (CI). De CI geeft de verhouding weer
tussen het TV en het in het TV ingesloten/liggende PTV:
CI = volume van het TV (cc)/volume van het PTV binnen het TV (cc)
Bij een ideaal plan is CI dus gelijk aan 1.
IV: Irradiated volume: het gebied buiten het behandelingsgebied dat ook straling ontvangt maar wel
met een lagere dosis
OAR: organs at risk; organen die je wilt besparen tijdens een behandeling. Hierbij moet je rekening
houden dat de orgaan ligging per behandeling anders kan zijn.
Normeringspunt: het punt in het te behandelde gebied waar een 100% dosis is.
- Het normeringspunt ligt altijd in het PTV
- Dosispunt voor het normeringspunt is klinisch relevant
- Dosispunt moet geplaatst worden op een plaats waar de dosis nauwkeurig bepaald kan
worden. Dus niet in lucht of op de grens van veranderend weefsel
- Dosispunt mag niet geplaatst worden op een plek met steile dosisafname aan de rand van
de bundel
, Treatment planning en virtuele simulatie
BEV: de foto die gemaakt wordt met de MV-imager
In je Pinnacle planning moet je aangeven waar de tafel zit omdat de patiënt tijdens de bestraling op
een vlakke tafel ligt terwijl de patiënt tijdens de CT-scan op een kussen lag. Boven het aangegeven
tafelblad krijg je straling, daaronder juist geen straling. Ook moet je rekening houden met een
matrasje waar de patiënt op ligt, deze moet je meenemen boven je tafelblad.
Alle hulpmiddelen mogen niet ‘storend’ zijn op de CT-scan en tijdens de bestraling.
M.b.v. de laser puntjes kan je in Pinnacle de lasers goed zetten op het ‘tijdelijke’ isocentrum zoals de
patiënt ook lag tijdens de CT-scan. De computer kan zo de vertaling maken naar het ‘echte’
isocentrum. De loodpunten moeten altijd op een stabiele plaats, zoals bot, liggen, anders kan de
locatie van de loodpuntjes bij de ene behandeling anders zijn dan bij de andere.
Kritieke organen intekenen: zo kan je meten hoeveel dosis er in de kritieke organen komt.
Grote rode bol = doelgebied, PTV
Virtuele simulatie:
Hier moet je het NP instellen, de OAR intekenen en de dosislijnen in je plaatje laten zien.
In het normeringspunt komt altijd 100% van de dosis. Zorg dat de couch removal goed is geplaatst en
dat de laser localization goed is gedaan. Vsim kun je uitvoeren a.d.h.v. je casus.
3D conformal planning:
Hier is het doelgebied al ingetekend
Je behandelt pas vanaf een dosis van 95%
DVH berekent de dosis per OAR of in andere ingevoerde punten
Je DVH moet voldoen aan de eisen die op de aanvraag gesteld worden. Is dit niet het geval, dan moet
je instellingen gaan veranderen zodat je plan wel aan je eisen voldoet. Zoals je beamweighting
aanpassen, de marge van je block aanpassen of je normeringspunt verplaatsen naar 99% lijn als je
dosis te laag is, naar 101% lijn als je dosis te hoog is.
Je plaatst een block om je PTV en maakt hierbij gebruik van een MLC zodat er niet onnodig veel
straling buiten je PTV komt. Maak ook gebruik van een marge tussen de 0,7 en 1cm.
Virtueel 3D Conformal
Palliatieve behandeling Palliatieve behandeling
Spoed / semi-spoed Intekenen structuren
Visuele beoordeling Visuele beoordeling
Anatomische structuren Statistieken (DVH) PTV en OAR
Voordelen:
3D conformal: je kan precies zien hoeveel dosis er in OAR komen, het is nauwkeuriger
Virtueel: snel
Dosiscriteria:
V1900 cGy 96% (95% isodoselijn) het volume dat 1900 cGy krijgt moet groter of gelijk zijn aan
96% van je hele PTV. 1900 is 95% van de voorgeschreven dosis.
Energie keuze:
Je moet rekening houden met:
- Diepte PTV t.o.v. de huid je moet rekening houden waar Dmax van de bundel ligt.
- Te doorstralen volume
- Achterliggend weefsel
