Taak 12 Morele ontwikkeling
Probleemstelling:
Hoe verloopt de Morele ontwikkeling?
Brainstorm:
-normen en waarden
-opvoeding
-gedrag
-sociale leertheorieen
-schuldgevoel
-geweten
-empathie
-emoties
-principes en idealen
Leerdoelen:
1. Wat is de morele ontwikkeling?
2. Wat is de theorie van Kohlberg?
3. Hoe verloopt de Morele ontwikkeling volgens Kohlberg?
4. Pas de zes kwesties toe op de theorie van Kohlberg?
5. Wat is de kritiek op de theorie?
6. Wat zijn de alternatieve verklaringen op de morele ontwikkeling?
7. Maak de vergelijking tussen Kohlberg en Piaget. (o.b.v. basisbegrippen)
8. Wat is van invloed op de morele ontwikkeling?
9. Welke rol spelen schuld en schaamte in de normale ontwikkeling?
10. Hoe verloopt de ontwikkeling van schuld en schaamte?
11. Wat is de invloed van een abnormale ontwikkeling van schuld en schaamte?
12. wat is de relatie tussen schuld en schaamte en psychopathologie?
Literatuur:
Shaffer en Kipp: H13 (alleen morele aspect pag 511-527)
ereader: schuld en schaamte
, Wat is de morele ontwikkeling?
Moraliteit een reeks principes of idealen die het individu helpen om goed van kwaad te
onderscheiden, om naar dit onderscheid te handelen en trots te zijn op deugdzaam gedrag en
schuldgevoelens (of andere onaangename emoties) te krijgen voor gedrag dat de normen overtreedt
Componenten van morele ontwikkeling
Affectief: gevoelens (schuld, zorgen maken om anderen hun gevoelens,...) omtrent de goede
of slechte gedragingen en die de morele gedachten en gedragingen motiveren
Cognitief: hoe we goed en kwaad conceptualiseren en hoe we beslissingen maken over hoe
we ons gedragen (Kohlberg)
Gedrag: hoe we ons gedragen wanneer we in de verleiding komen om te liegen, bedriegen of
andere morale regels te schenden
Moreel affect de emotionele component van moraliteit, inclusief gevoelens zoals schuld, schaamte
en trots op ethisch gedrag – Kochanska
Wederzijds reagerende relatie (mutually responsive relationship) een ouder-kindrelatie die wordt
gekenmerkt door wederzijdse reacties op elkaars behoeften en doelen en gedeeld positief effect
Toegewijde naleving (committed compliance) naleving op basis van de gretigheid van het kind om
samen te werken met een responsieve ouder die bereid is met hem/haar samen te werken
Situationele naleving (situational compliance) naleving voornamelijk gebaseerd op de macht van een
ouder om het gedrag van het kind te beheersen
Morele redenering de cognitieve component van moraliteit; het denken dat mensen vertonen bij het
beslissen of verschillende handelingen goed of fout zijn
Wat is de theorie van Kohlberg?
Kohlberg’s theorie van morele ontwikkeling
Kohlberg ontwikkelde een theorie van morele ontwikkeling door jongens van 10, 13 en 16
jaar te vragen een reeks morele dilemma’s op te lossen. Elk dilemma daagde het kind uit
door van hem/haar te eisen dat hij koos tussen een regel, wet of gezagsfiguur te
gehoorzamen EN enige actie te ondernemen die in strijd was met deze regels en bevelen
terwijl hij een menselijke behoefte diende.
Hoe verloopt de Morele ontwikkeling volgens Kohlberg?
Drie morele niveaus en zes stadia
- Preconventionele moraliteit (= eerste twee fasen van moreel redeneren, waarin
morele oordelen gebaseerd zijn op de tastbare straffende gevolgen (fase 1) of
belonende gevolgen (fase 2) van een handeling voor de actor in plaats van op de
relatie van die handeling tot de regels en gebruiken van de samenleving)
• Fase 1: oriëntatie op gehoorzaamheid en vermijden van straf
(tastbare straffende gevolgen)
De goedheid of slechtheid van een handeling hangt af van de gevolgen ervan. Het
kind gehoorzaamt autoriteiten om straf te vermijden, maar kan een handeling niet
als verkeerd beschouwen als deze niet wordt ontdekt en gestraft. Hoe groter de
schade of hoe ernstiger de straf, des te ‘slechter’ de handeling is
• Fase 2: naïef hedonisme (lonende gevolgen)
Probleemstelling:
Hoe verloopt de Morele ontwikkeling?
Brainstorm:
-normen en waarden
-opvoeding
-gedrag
-sociale leertheorieen
-schuldgevoel
-geweten
-empathie
-emoties
-principes en idealen
Leerdoelen:
1. Wat is de morele ontwikkeling?
2. Wat is de theorie van Kohlberg?
3. Hoe verloopt de Morele ontwikkeling volgens Kohlberg?
4. Pas de zes kwesties toe op de theorie van Kohlberg?
5. Wat is de kritiek op de theorie?
6. Wat zijn de alternatieve verklaringen op de morele ontwikkeling?
7. Maak de vergelijking tussen Kohlberg en Piaget. (o.b.v. basisbegrippen)
8. Wat is van invloed op de morele ontwikkeling?
9. Welke rol spelen schuld en schaamte in de normale ontwikkeling?
10. Hoe verloopt de ontwikkeling van schuld en schaamte?
11. Wat is de invloed van een abnormale ontwikkeling van schuld en schaamte?
12. wat is de relatie tussen schuld en schaamte en psychopathologie?
Literatuur:
Shaffer en Kipp: H13 (alleen morele aspect pag 511-527)
ereader: schuld en schaamte
, Wat is de morele ontwikkeling?
Moraliteit een reeks principes of idealen die het individu helpen om goed van kwaad te
onderscheiden, om naar dit onderscheid te handelen en trots te zijn op deugdzaam gedrag en
schuldgevoelens (of andere onaangename emoties) te krijgen voor gedrag dat de normen overtreedt
Componenten van morele ontwikkeling
Affectief: gevoelens (schuld, zorgen maken om anderen hun gevoelens,...) omtrent de goede
of slechte gedragingen en die de morele gedachten en gedragingen motiveren
Cognitief: hoe we goed en kwaad conceptualiseren en hoe we beslissingen maken over hoe
we ons gedragen (Kohlberg)
Gedrag: hoe we ons gedragen wanneer we in de verleiding komen om te liegen, bedriegen of
andere morale regels te schenden
Moreel affect de emotionele component van moraliteit, inclusief gevoelens zoals schuld, schaamte
en trots op ethisch gedrag – Kochanska
Wederzijds reagerende relatie (mutually responsive relationship) een ouder-kindrelatie die wordt
gekenmerkt door wederzijdse reacties op elkaars behoeften en doelen en gedeeld positief effect
Toegewijde naleving (committed compliance) naleving op basis van de gretigheid van het kind om
samen te werken met een responsieve ouder die bereid is met hem/haar samen te werken
Situationele naleving (situational compliance) naleving voornamelijk gebaseerd op de macht van een
ouder om het gedrag van het kind te beheersen
Morele redenering de cognitieve component van moraliteit; het denken dat mensen vertonen bij het
beslissen of verschillende handelingen goed of fout zijn
Wat is de theorie van Kohlberg?
Kohlberg’s theorie van morele ontwikkeling
Kohlberg ontwikkelde een theorie van morele ontwikkeling door jongens van 10, 13 en 16
jaar te vragen een reeks morele dilemma’s op te lossen. Elk dilemma daagde het kind uit
door van hem/haar te eisen dat hij koos tussen een regel, wet of gezagsfiguur te
gehoorzamen EN enige actie te ondernemen die in strijd was met deze regels en bevelen
terwijl hij een menselijke behoefte diende.
Hoe verloopt de Morele ontwikkeling volgens Kohlberg?
Drie morele niveaus en zes stadia
- Preconventionele moraliteit (= eerste twee fasen van moreel redeneren, waarin
morele oordelen gebaseerd zijn op de tastbare straffende gevolgen (fase 1) of
belonende gevolgen (fase 2) van een handeling voor de actor in plaats van op de
relatie van die handeling tot de regels en gebruiken van de samenleving)
• Fase 1: oriëntatie op gehoorzaamheid en vermijden van straf
(tastbare straffende gevolgen)
De goedheid of slechtheid van een handeling hangt af van de gevolgen ervan. Het
kind gehoorzaamt autoriteiten om straf te vermijden, maar kan een handeling niet
als verkeerd beschouwen als deze niet wordt ontdekt en gestraft. Hoe groter de
schade of hoe ernstiger de straf, des te ‘slechter’ de handeling is
• Fase 2: naïef hedonisme (lonende gevolgen)
