LEERBOEK ACCOUNTANTSCONTROLE
BIJZONDERE ONDERZOEKEN
DEEL 3A
Hoofdstuk 7 Bijzondere onderzoeken
Sub-hoofdstuk 7.1 Bijzondere onderzoeken in het algemeen
7.1.1 Indelingen en algemene kenmerken
bijzondere onderzoeken = door accountants te verrichten onderzoeken die niet
kunnen worden gerekend tot de algemene controle
Een hoofdindeling van bijzondere onderzoeken is in die met en die zonder
controletechnische aspecten.
Binnen de categorie bijzondere onderzoeken met controletechnische aspecten
kunnen worden onderscheiden:
- die welke leiden tot een schriftelijke mededeling omtrent de getrouwheid van een
verantwoording ('verklaring');
- die welke niet tot zo'n verklaring leiden.
Het onderscheid is in de eerste plaats van betekenis voor de rapportering omtrent de
uitkomst van het onderzoek, als gevolg van de voorschriften waaraan verklaringen in
de zin van de GBR moeten voldoen.
Indelingen van bijzondere onderzoeken:
1. kwantitatieve onderzoeken vs. kwalitatieve onderzoeken;
2. retrospectieve onderzoeken vs. prospectieve onderzoeken.
Ex ante vs. ex post
= onderscheid naar de periode waarover informatie wordt verstrekt
ex ante = verwachting
ex post = feiten/uitkomst
,Prospectief vs. retrospectief
= onderscheid naar de richting waarin men kijkt bij het beschouwen van de
gegevens
retrospectief = naar het verleden wijzen (met als doel iemands handelen te
beoordelen)
prospectief = naar het heden wijzen (met als doel daarop verwachtingen en
beslissingen te baseren)
Kwantitatieve onderzoeken; inleiding
Kwantitatieve onderzoeken; uitwerking
Voor andere dan beoordelingsopdrachten dient de accountant, na de analyse van de
uit de doelstelling voortvloeiende informatiebehoefte, vast te stellen welke financiële
overzichten en andere gegevens hij bij het onderzoek zal betrekken.
Bij de uitvoering van het bijzondere onderzoek dient rekening te worden gehouden
met bestaande belangentegenstellingen.
Afhankelijk van de aard van het bijzondere onderzoek kan de (initiële)
cijferbeoordeling een of meer van de volgende functies vervullen:
- opsporen van bijzondere factoren in de ontwikkeling van de relevante gegevens;
- signaleren van elementen die nader gedetailleerd dienen te worden onderzocht;
- verkrijgen van een indruk over de betrouwbaarheid van de gegevens;
- nader overleg met de opdrachtgever t.a.v. mogelijke uitbreiding van het
onderzoek, dan wel beperking ervan.
Retrospectieve kwantitatieve onderzoeken
De nadruk ligt hierbij op de getrouwheid van ex post gegevens.
Alvorens de opdracht te aanvaarden, gaat de accountant na welk doel degene voor
wie de informatie bestemd is, voor ogen staat.
Vervolgens gaat hij na of het door de informatieverkrijger gestelde doel bereikbaar is
en of dit in principe met de beschikbare controletechniek bereikbaar is.
, Na aanvaarding van de opdraht stelt de accountant een eerste opzet voor een
controleplan op, bestaande uit:
- een initiële cijferbeoordeling;
- tussentijdse cijferbeoordelingen;
- een vastlegging van welke gegevens dienen te worden opgeleverd;
- een vastlegging van welke administratieve bescheiden en overzichten de basis
vormen voor de op te leveren gegevens;
- een vastlegging van de controlemiddelen;
- detailcontroles;
- een afsluitende cijferbeoordeling.
Prospectieve kwantitatieve onderzoeken
Deze bijzondere onderzoeken leiden niet tot een oordeel omtrent de te gebruiken ex
post gegevens, doch uitsluitend tot een oordeel omtrent de bruikbaarheid ervan voor
de op de informatie te baseren verwachtingen.
Het doel van de gegevensverstrekking dient hier zo duidelijk mogelijk te worden
vastgelegd. Ook de mate van bemoeienis van de accountant met de prospectieve
gegevensopstelling dient vòòr de aanvaarding duidelijk vast te staan.
De eerste opzet van het controleplan zal meestal nog globaler zijn dan bij
retrospectieve onderzoeken. Het primaire aandachtspunt voor de accountant is bij
deze onderzoeken het vaststellen van de gegevens die voor de doelstelling nodig
zijn. Voor zover dat ex post gegevens zijn, dient te worden vastgesteld of deze voor
het gestelde doel voldoende betrouwbaar en nauwkeurig zijn. Voor zover het ex ante
gegevens betreft, dient door de accountant te worden nagegaan of de bronnen die
de toe te passen verwachtingen leveren, daarvoor geschikt en voldoende betrouw-
baar zijn en of de gegevens onderling en met de ex post gegevens consistent zijn.
Voor prospectieve kwantitatieve onderzoeken komt alleen uitgebreide rapportering in
aanmerking.
Kwalitatieve onderzoeken
BIJZONDERE ONDERZOEKEN
DEEL 3A
Hoofdstuk 7 Bijzondere onderzoeken
Sub-hoofdstuk 7.1 Bijzondere onderzoeken in het algemeen
7.1.1 Indelingen en algemene kenmerken
bijzondere onderzoeken = door accountants te verrichten onderzoeken die niet
kunnen worden gerekend tot de algemene controle
Een hoofdindeling van bijzondere onderzoeken is in die met en die zonder
controletechnische aspecten.
Binnen de categorie bijzondere onderzoeken met controletechnische aspecten
kunnen worden onderscheiden:
- die welke leiden tot een schriftelijke mededeling omtrent de getrouwheid van een
verantwoording ('verklaring');
- die welke niet tot zo'n verklaring leiden.
Het onderscheid is in de eerste plaats van betekenis voor de rapportering omtrent de
uitkomst van het onderzoek, als gevolg van de voorschriften waaraan verklaringen in
de zin van de GBR moeten voldoen.
Indelingen van bijzondere onderzoeken:
1. kwantitatieve onderzoeken vs. kwalitatieve onderzoeken;
2. retrospectieve onderzoeken vs. prospectieve onderzoeken.
Ex ante vs. ex post
= onderscheid naar de periode waarover informatie wordt verstrekt
ex ante = verwachting
ex post = feiten/uitkomst
,Prospectief vs. retrospectief
= onderscheid naar de richting waarin men kijkt bij het beschouwen van de
gegevens
retrospectief = naar het verleden wijzen (met als doel iemands handelen te
beoordelen)
prospectief = naar het heden wijzen (met als doel daarop verwachtingen en
beslissingen te baseren)
Kwantitatieve onderzoeken; inleiding
Kwantitatieve onderzoeken; uitwerking
Voor andere dan beoordelingsopdrachten dient de accountant, na de analyse van de
uit de doelstelling voortvloeiende informatiebehoefte, vast te stellen welke financiële
overzichten en andere gegevens hij bij het onderzoek zal betrekken.
Bij de uitvoering van het bijzondere onderzoek dient rekening te worden gehouden
met bestaande belangentegenstellingen.
Afhankelijk van de aard van het bijzondere onderzoek kan de (initiële)
cijferbeoordeling een of meer van de volgende functies vervullen:
- opsporen van bijzondere factoren in de ontwikkeling van de relevante gegevens;
- signaleren van elementen die nader gedetailleerd dienen te worden onderzocht;
- verkrijgen van een indruk over de betrouwbaarheid van de gegevens;
- nader overleg met de opdrachtgever t.a.v. mogelijke uitbreiding van het
onderzoek, dan wel beperking ervan.
Retrospectieve kwantitatieve onderzoeken
De nadruk ligt hierbij op de getrouwheid van ex post gegevens.
Alvorens de opdracht te aanvaarden, gaat de accountant na welk doel degene voor
wie de informatie bestemd is, voor ogen staat.
Vervolgens gaat hij na of het door de informatieverkrijger gestelde doel bereikbaar is
en of dit in principe met de beschikbare controletechniek bereikbaar is.
, Na aanvaarding van de opdraht stelt de accountant een eerste opzet voor een
controleplan op, bestaande uit:
- een initiële cijferbeoordeling;
- tussentijdse cijferbeoordelingen;
- een vastlegging van welke gegevens dienen te worden opgeleverd;
- een vastlegging van welke administratieve bescheiden en overzichten de basis
vormen voor de op te leveren gegevens;
- een vastlegging van de controlemiddelen;
- detailcontroles;
- een afsluitende cijferbeoordeling.
Prospectieve kwantitatieve onderzoeken
Deze bijzondere onderzoeken leiden niet tot een oordeel omtrent de te gebruiken ex
post gegevens, doch uitsluitend tot een oordeel omtrent de bruikbaarheid ervan voor
de op de informatie te baseren verwachtingen.
Het doel van de gegevensverstrekking dient hier zo duidelijk mogelijk te worden
vastgelegd. Ook de mate van bemoeienis van de accountant met de prospectieve
gegevensopstelling dient vòòr de aanvaarding duidelijk vast te staan.
De eerste opzet van het controleplan zal meestal nog globaler zijn dan bij
retrospectieve onderzoeken. Het primaire aandachtspunt voor de accountant is bij
deze onderzoeken het vaststellen van de gegevens die voor de doelstelling nodig
zijn. Voor zover dat ex post gegevens zijn, dient te worden vastgesteld of deze voor
het gestelde doel voldoende betrouwbaar en nauwkeurig zijn. Voor zover het ex ante
gegevens betreft, dient door de accountant te worden nagegaan of de bronnen die
de toe te passen verwachtingen leveren, daarvoor geschikt en voldoende betrouw-
baar zijn en of de gegevens onderling en met de ex post gegevens consistent zijn.
Voor prospectieve kwantitatieve onderzoeken komt alleen uitgebreide rapportering in
aanmerking.
Kwalitatieve onderzoeken
