Levenslooppsychologie: YOULEARN THEMA 2, 3, 4 en 5
• Volgorde risicogedragingen in termen van de impact die zij hebben op de levensverwachting:
1. roken
2. slecht dieet
3. stress
4. alcohol
5. gebrek aan fysieke activiteit
• Bij sociale vergelijking bepaalt iemand of de ander beter of slechter af is. Als de conclusie is dat
iemand anders slechter af is, downward comparison, zal er meer positief affect worden ervaren.
Als de conclusie is dat iemand anders beter af is, upward comparison, zal er meer negatief affect
worden ervaren.
• Verband tussen zingeving en welzijn in verschillende levensfasen:
Life purpose à in alle levensfasen
Life control à vnl bij ouderen
Goal-seeking (= verlangen om nieuwe doelen na te streven en op zoek te gaan naar nieuwe
ervaringen) à tot 50j (hangt negatief samen samen met welzijn)
• De twee dimensies van zingeving die zijn onderzocht door Steger et al. (2009):
1. Search for meaning in life; het zoeken naar zingeving in het leven
2. Presence of meaning in life; de aanwezigheid van zingeving in het leven
Search for meaning in life: Dit is de mate waarin mensen proberen zingeving in het leven te
verkrijgen of zingeving in het leven te vergroten.
Presence of meaning in life: Dit is de mate waarin mensen zingeving ervaren in hun leven en
de mate waarin mensen ervaren dat ze een doel of missie hebben in het leven.
De resultaten tonen aan dat het zoeken naar zingeving een ander construct is dan de
aanwezigheid van zingeving. Search for meaning is meer op actie gericht en presence of
meaning is meer op gevoel gericht.
• Arnett beargumenteert dat de periode van emerging adulthood empirisch verschilt van zowel de
adolescentie als de jongvolwassenheid met volgende argumenten:
1. Demografie
Er is sprake van demografische variabiliteit tijdens de emerging adulthood, terwijl dit in
andere levensfasen veel minder het geval is.
2. Subjectieve beleving
Mensen tussen de 18 en 25 jaar beschouwen zichzelf niet als adolescenten, maar ook niet als
1
, volwassenen.
3. Identiteitsexploratie
Hoewel het verkennen van liefde, werk en wereldbeelden net zozeer een kenmerk van de
adolescentie als van de emerging adulthood is, is de kwaliteit van de verkenning verschillend.
Hoewel de identiteitsexploratie tijdens de adolescentie recreatief, speels en voorbijgaand
van aard is, kenmerkt de identiteitsverkenning in de emerging adulthood zich veel meer door
een gerichte zoektocht naar antwoorden en concrete voorbereiding op de
(jong)volwassenheid.
• Een begrip dat gerelateerd is aan emerging adulthood is failure to launch. Deze term heeft
betrekking op jongvolwassenen die maar niet het ouderlijk huis verlaten, of die het ouderlijk huis
hebben verlaten maar weer zijn teruggekomen, boomerang families.
• Er zijn volgens Papernow (2018) vijf uitdagingen waar samengestelde gezinnen voor staan:
1. De insider/outsider-posities zijn erg sterk.
2. Kinderen in een samengesteld gezin worstelen met verlies, loyaliteiten en veranderingen.
3. Opvoedtaken kunnen tussen ouders en stiefouders in komen te staan.
4. Binnen het samengestelde gezin moet een nieuwe gezinscultuur ontstaan die rekening houdt
met de gezinsculturen uit de vorige relaties.
5. Ouders die buiten het gezin staan, zijn onderdeel van het samengestelde gezin.
• Top-down- en de bottom-up-invloeden van de dagelijkse levenstevredenheid van
postmenopauzale vrouwen:
ð Top-down-invloeden worden ook wel between-subjects-invloeden genoemd. Ze kenmerken
zich door een minder grote variatie over de tijd en zijn gerelateerd aan karaktertrekken.
Voorbeelden zijn sociodemografische variabelen, persoonlijkheid, algemene fysieke
activiteit, algemeen sedentair gedrag en algemene symptoomlast.
ð Bottum-up-invloeden worden ook wel within-subjects-invloeden genoemd. Ze kenmerken
zich door een grotere variatie over de tijd en zijn gerelateerd aan tijdelijke toestanden.
Voorbeelden zijn dagelijkse fysieke activiteit, dagelijks sedentair gedrag, dagelijkse
symptoomlast. Hierbij wordt ook de dag van de week en dag van het onderzoek
meegenomen om te voorkomen dat dit van invloed kan zijn op de resultaten van het
onderzoek.
• Studies laten systematisch zien dat toenemende leeftijd gepaard gaat met verminderde
prestaties op cognitieve taken die verwerkingssnelheid, aandachtsprocessen, executief
functioneren, episodisch geheugen en vloeibare intelligentie meten. In vergelijking met jongere
mensen die beter presteren op deze taken, vertonen oudere mensen bij het maken van een
dergelijke taak een onderactivatie in een bepaald hersengedeelte.
2
• Volgorde risicogedragingen in termen van de impact die zij hebben op de levensverwachting:
1. roken
2. slecht dieet
3. stress
4. alcohol
5. gebrek aan fysieke activiteit
• Bij sociale vergelijking bepaalt iemand of de ander beter of slechter af is. Als de conclusie is dat
iemand anders slechter af is, downward comparison, zal er meer positief affect worden ervaren.
Als de conclusie is dat iemand anders beter af is, upward comparison, zal er meer negatief affect
worden ervaren.
• Verband tussen zingeving en welzijn in verschillende levensfasen:
Life purpose à in alle levensfasen
Life control à vnl bij ouderen
Goal-seeking (= verlangen om nieuwe doelen na te streven en op zoek te gaan naar nieuwe
ervaringen) à tot 50j (hangt negatief samen samen met welzijn)
• De twee dimensies van zingeving die zijn onderzocht door Steger et al. (2009):
1. Search for meaning in life; het zoeken naar zingeving in het leven
2. Presence of meaning in life; de aanwezigheid van zingeving in het leven
Search for meaning in life: Dit is de mate waarin mensen proberen zingeving in het leven te
verkrijgen of zingeving in het leven te vergroten.
Presence of meaning in life: Dit is de mate waarin mensen zingeving ervaren in hun leven en
de mate waarin mensen ervaren dat ze een doel of missie hebben in het leven.
De resultaten tonen aan dat het zoeken naar zingeving een ander construct is dan de
aanwezigheid van zingeving. Search for meaning is meer op actie gericht en presence of
meaning is meer op gevoel gericht.
• Arnett beargumenteert dat de periode van emerging adulthood empirisch verschilt van zowel de
adolescentie als de jongvolwassenheid met volgende argumenten:
1. Demografie
Er is sprake van demografische variabiliteit tijdens de emerging adulthood, terwijl dit in
andere levensfasen veel minder het geval is.
2. Subjectieve beleving
Mensen tussen de 18 en 25 jaar beschouwen zichzelf niet als adolescenten, maar ook niet als
1
, volwassenen.
3. Identiteitsexploratie
Hoewel het verkennen van liefde, werk en wereldbeelden net zozeer een kenmerk van de
adolescentie als van de emerging adulthood is, is de kwaliteit van de verkenning verschillend.
Hoewel de identiteitsexploratie tijdens de adolescentie recreatief, speels en voorbijgaand
van aard is, kenmerkt de identiteitsverkenning in de emerging adulthood zich veel meer door
een gerichte zoektocht naar antwoorden en concrete voorbereiding op de
(jong)volwassenheid.
• Een begrip dat gerelateerd is aan emerging adulthood is failure to launch. Deze term heeft
betrekking op jongvolwassenen die maar niet het ouderlijk huis verlaten, of die het ouderlijk huis
hebben verlaten maar weer zijn teruggekomen, boomerang families.
• Er zijn volgens Papernow (2018) vijf uitdagingen waar samengestelde gezinnen voor staan:
1. De insider/outsider-posities zijn erg sterk.
2. Kinderen in een samengesteld gezin worstelen met verlies, loyaliteiten en veranderingen.
3. Opvoedtaken kunnen tussen ouders en stiefouders in komen te staan.
4. Binnen het samengestelde gezin moet een nieuwe gezinscultuur ontstaan die rekening houdt
met de gezinsculturen uit de vorige relaties.
5. Ouders die buiten het gezin staan, zijn onderdeel van het samengestelde gezin.
• Top-down- en de bottom-up-invloeden van de dagelijkse levenstevredenheid van
postmenopauzale vrouwen:
ð Top-down-invloeden worden ook wel between-subjects-invloeden genoemd. Ze kenmerken
zich door een minder grote variatie over de tijd en zijn gerelateerd aan karaktertrekken.
Voorbeelden zijn sociodemografische variabelen, persoonlijkheid, algemene fysieke
activiteit, algemeen sedentair gedrag en algemene symptoomlast.
ð Bottum-up-invloeden worden ook wel within-subjects-invloeden genoemd. Ze kenmerken
zich door een grotere variatie over de tijd en zijn gerelateerd aan tijdelijke toestanden.
Voorbeelden zijn dagelijkse fysieke activiteit, dagelijks sedentair gedrag, dagelijkse
symptoomlast. Hierbij wordt ook de dag van de week en dag van het onderzoek
meegenomen om te voorkomen dat dit van invloed kan zijn op de resultaten van het
onderzoek.
• Studies laten systematisch zien dat toenemende leeftijd gepaard gaat met verminderde
prestaties op cognitieve taken die verwerkingssnelheid, aandachtsprocessen, executief
functioneren, episodisch geheugen en vloeibare intelligentie meten. In vergelijking met jongere
mensen die beter presteren op deze taken, vertonen oudere mensen bij het maken van een
dergelijke taak een onderactivatie in een bepaald hersengedeelte.
2
