Eindopdracht fase 2
Bevordering van zelfredzaamheid bij chronische zorg thuis
Naam: LCY Geurtsen NCOI
Hbo -verpleegkunde
Studentnummer: 4497964
Datum: 22 mei 2018
Werktitel: Bevordering van zelfredzaamheid bij chronische zorg thuis
Opdracht: Eindopdracht fase 2
,Voorwoord
Voor u ligt mijn onderzoek naar de zelfredzaamheid van cliënten van thuiszorgteam XXX bij de XXX.
Ter afronding van fase 2 van de opleiding hbo-verpleegkunde van de NCOI, heb ik deze opdracht
uitgevoerd in de vorm van een onderzoekcyclus fase 1 tot en met 5. De opdracht heb ik van maart
2018 tot en met mei 2018 met veel plezier uitgevoerd.
Mijn naam is LXXX. Ik ben werkzaam bij de XXX in XXX als wijkverpleegkundige in opleiding. Vanuit
mijn functie wijkverpleegkundige heb ik dagelijks contact met cliënten en met het onderwerp
zelfredzaamheid. De aanleiding voor mijn onderwerp is dat de zelfredzaamheid van de cliënten die
thuiszorg krijgen van thuiszorgteam de XXX, niet de verbetering behalen zoals beoogd bij het
opstellen van het zorgplan. Al enige tijd ben ik opzoek naar een mogelijkheid om de zelfredzaamheid
bij onze cliënten te kunnen bevorderen en met dit onderzoek zet ik een eerste stap in deze richting.
Door dit onderzoek te doen maak ik gebruik van de CanMeds rollen. De rollen staan als leidraad voor
de opleiding Hbo-verpleegkunde. Het uitvoeren van dit onderzoek draagt bij aan mijn ontwikkeling van
de CanMeds rollen vakinhoudelijk handelen, kennis en wetenschap, organisatie, professionaliteit en
kwaliteit.
Hierbij wil ik graag een aantal mensen bedanken die een bijdrage hebben geleverd in de
totstandkoming van deze onderzoek cyclus, namelijk mijn collega’s van thuiszorg XXX XXX regio
XXX, mijn werkbegeleiders en wijkverpleegkundigen xxxxx.
XXX, Mei 2018.
XXX
XXX, studentnummer: xxxx 2
,Inhoud
1.Inleiding ................................................................................................................... 5
1.1 Aanleiding ..........................................................................................................
5
Scope ...................................................................................................................
5
Leeswijzer ............................................................................................................ 6
1.2 Probleemanalyse ...............................................................................................
6
1.3 Probleemdefinitie ...............................................................................................
7
2. Theoretisch kader ................................................................................................. 8
2.1 Zelfredzaamheid ................................................................................................
8
2.2 Belang versterken zelfredzaamheid .................................................................. 8
2.3 Interventies verzorgenden voor vergroten zelfredzaamheid ..............................
9
2.4 Voorwaarden voor succesvolle interventies .................................................... 10
2.5 Trends bij zelfredzaamheid ..............................................................................
10
4. Onderzoeksontwerp ............................................................................................ 12
4.1 De
context ........................................................................................................ 12
4.2 Procedure en
respondenten ............................................................................ 12
4.3 Instrumenten ............................................................................................
........ 12
4.4 Analyse .....................................................................................................
....... 13 5. Resultaten en
analysen ...................................................................................... 14
Kennis verzorgenden inzetten interventies ........................................................
14 Kennis verzorgende belang van
zelfredzaamheid ............................................. 14
Belemmeringen .................................................................................................. 14
6. Conclusie en aanbevelingen .............................................................................. 16
XXX, studentnummer: xxxx 3
, Aanbevelingen ....................................................................................................... 18
7. Discussie .............................................................................................................. 19
Bijlagen..................................................................................................................... 22
Bijlage 1 Kamerbrief hervorming langdurige zorg ..................................................
22 Bijlage 2 Team scan
samenredzaamheid .............................................................. 25 Bijlage 3 Analyse
enquête ..................................................................................... 28 Bijlage 4
Zelfredzaamheidsmeter Vilans ............................................................... 45
Bijlage 5 Analyse enquête ..................................................................................... 49
Samenvatting
Met betrekking tot de zorg voor thuiswonende ouderen zijn veranderingen ingevoerd in Nederland. Bij
thuiszorgteam XXX zijn er meerdere cliënten die niet zelfredzaam zijn. Door de zelfredzaamheid van
cliënten te versterken, kan zorg worden uitgesteld of verkort. Verzorgenden zijn opgeleid om
interventies in te zetten om de zelfredzaamheid te vergroten van cliënten met een chronische
zorgvraag, maar zij lijken deze interventies niet altijd toe te passen.
Doelstelling van dit onderzoek
Op 1 juni 2018 zijn de belemmerende factoren bij het inzetten van interventies in kaart gebracht voor
thuiszorgteam XXX van de XXX, om de zelfredzaamheid te verbeteren van cliënten met een
chronische zorgvraag. Hierna kunnen aanbevelingen gedaan worden voor de wijkverpleegkundigen
en het team. Met als centrale onderzoeksvraag
‘Welke belemmerende factoren zijn er bij thuiszorgteam XXX van De XXX om interventies in te zetten
die de zelfredzaamheid verbeteren van cliënten met een chronische zorgvraag?’
Naast een literatuurstudie is tevens kwantitatief onderzoek gedaan in de vorm van een
surveyonderzoek (een enquête). Op systematische wijze zijn gegevens verzameld en geanalyseerd
door middel van een exploratief onderzoek. Naast de enquête is een literatuurstudie gedaan; hiervoor
is in verschillende databanken naar literatuur gezocht.
De resultaten van het onderzoek tonen aan dat de respondenten op de hoogte zijn van hun eigen
beroepsprofiel. Ze weten wat zelfredzaamheid is, maar zij zijn niet op de hoogte van de veranderingen
in de zorg; ze vinden dat een cliënt de zorg moet krijgen waarvan hij zelf aangeeft dat hij deze nodig
heeft. Het merendeel van de respondenten is niet bekend met meetinstrumenten om de
zelfredzaamheid te toetsen. Onderzoek toont aan dat zelfredzaamheid maatwerk is en dat toetsing
hiervan dit kan versterken. Respondenten noemden tijdgebrek als belangrijkste reden van
belemmering bij het inzetten van interventies.
De XXX heeft een visie waarin het belang van zelfredzaamheid tot uiting komt, maar de respondenten
zijn niet op de hoogte van deze visie. De gehele groep respondenten geeft aan dat ze hulp en tijd
nodig hebben. Deze hulp kan de vorm hebben van scholing, duidelijke werkprocessen en afspraken
met de organisatie hierover, berging van het werkproces en begeleiding op de werkvloer. Zorg lijkt nog
op de oude manier te gaan, zoals vóór de hervormingen. Zelfredzaamheid bij cliënten is maatwerk en
technologie en eHealth lijken hieraan een positieve bijdrage te kunnen leveren. Op dit moment wordt
nog geen eHealth gebruikt in team XXX. De verzorgenden van thuiszorgteam XXX zijn niet allemaal
op de hoogte van de inhoud van het beroepsprofiel en de bijbehorende competenties en interventies
en de visie. Werkprocessen ter stimulering van de zelfredzaamheid van cliënten bij de XXX lijken
XXX, studentnummer: xxxx 4
Bevordering van zelfredzaamheid bij chronische zorg thuis
Naam: LCY Geurtsen NCOI
Hbo -verpleegkunde
Studentnummer: 4497964
Datum: 22 mei 2018
Werktitel: Bevordering van zelfredzaamheid bij chronische zorg thuis
Opdracht: Eindopdracht fase 2
,Voorwoord
Voor u ligt mijn onderzoek naar de zelfredzaamheid van cliënten van thuiszorgteam XXX bij de XXX.
Ter afronding van fase 2 van de opleiding hbo-verpleegkunde van de NCOI, heb ik deze opdracht
uitgevoerd in de vorm van een onderzoekcyclus fase 1 tot en met 5. De opdracht heb ik van maart
2018 tot en met mei 2018 met veel plezier uitgevoerd.
Mijn naam is LXXX. Ik ben werkzaam bij de XXX in XXX als wijkverpleegkundige in opleiding. Vanuit
mijn functie wijkverpleegkundige heb ik dagelijks contact met cliënten en met het onderwerp
zelfredzaamheid. De aanleiding voor mijn onderwerp is dat de zelfredzaamheid van de cliënten die
thuiszorg krijgen van thuiszorgteam de XXX, niet de verbetering behalen zoals beoogd bij het
opstellen van het zorgplan. Al enige tijd ben ik opzoek naar een mogelijkheid om de zelfredzaamheid
bij onze cliënten te kunnen bevorderen en met dit onderzoek zet ik een eerste stap in deze richting.
Door dit onderzoek te doen maak ik gebruik van de CanMeds rollen. De rollen staan als leidraad voor
de opleiding Hbo-verpleegkunde. Het uitvoeren van dit onderzoek draagt bij aan mijn ontwikkeling van
de CanMeds rollen vakinhoudelijk handelen, kennis en wetenschap, organisatie, professionaliteit en
kwaliteit.
Hierbij wil ik graag een aantal mensen bedanken die een bijdrage hebben geleverd in de
totstandkoming van deze onderzoek cyclus, namelijk mijn collega’s van thuiszorg XXX XXX regio
XXX, mijn werkbegeleiders en wijkverpleegkundigen xxxxx.
XXX, Mei 2018.
XXX
XXX, studentnummer: xxxx 2
,Inhoud
1.Inleiding ................................................................................................................... 5
1.1 Aanleiding ..........................................................................................................
5
Scope ...................................................................................................................
5
Leeswijzer ............................................................................................................ 6
1.2 Probleemanalyse ...............................................................................................
6
1.3 Probleemdefinitie ...............................................................................................
7
2. Theoretisch kader ................................................................................................. 8
2.1 Zelfredzaamheid ................................................................................................
8
2.2 Belang versterken zelfredzaamheid .................................................................. 8
2.3 Interventies verzorgenden voor vergroten zelfredzaamheid ..............................
9
2.4 Voorwaarden voor succesvolle interventies .................................................... 10
2.5 Trends bij zelfredzaamheid ..............................................................................
10
4. Onderzoeksontwerp ............................................................................................ 12
4.1 De
context ........................................................................................................ 12
4.2 Procedure en
respondenten ............................................................................ 12
4.3 Instrumenten ............................................................................................
........ 12
4.4 Analyse .....................................................................................................
....... 13 5. Resultaten en
analysen ...................................................................................... 14
Kennis verzorgenden inzetten interventies ........................................................
14 Kennis verzorgende belang van
zelfredzaamheid ............................................. 14
Belemmeringen .................................................................................................. 14
6. Conclusie en aanbevelingen .............................................................................. 16
XXX, studentnummer: xxxx 3
, Aanbevelingen ....................................................................................................... 18
7. Discussie .............................................................................................................. 19
Bijlagen..................................................................................................................... 22
Bijlage 1 Kamerbrief hervorming langdurige zorg ..................................................
22 Bijlage 2 Team scan
samenredzaamheid .............................................................. 25 Bijlage 3 Analyse
enquête ..................................................................................... 28 Bijlage 4
Zelfredzaamheidsmeter Vilans ............................................................... 45
Bijlage 5 Analyse enquête ..................................................................................... 49
Samenvatting
Met betrekking tot de zorg voor thuiswonende ouderen zijn veranderingen ingevoerd in Nederland. Bij
thuiszorgteam XXX zijn er meerdere cliënten die niet zelfredzaam zijn. Door de zelfredzaamheid van
cliënten te versterken, kan zorg worden uitgesteld of verkort. Verzorgenden zijn opgeleid om
interventies in te zetten om de zelfredzaamheid te vergroten van cliënten met een chronische
zorgvraag, maar zij lijken deze interventies niet altijd toe te passen.
Doelstelling van dit onderzoek
Op 1 juni 2018 zijn de belemmerende factoren bij het inzetten van interventies in kaart gebracht voor
thuiszorgteam XXX van de XXX, om de zelfredzaamheid te verbeteren van cliënten met een
chronische zorgvraag. Hierna kunnen aanbevelingen gedaan worden voor de wijkverpleegkundigen
en het team. Met als centrale onderzoeksvraag
‘Welke belemmerende factoren zijn er bij thuiszorgteam XXX van De XXX om interventies in te zetten
die de zelfredzaamheid verbeteren van cliënten met een chronische zorgvraag?’
Naast een literatuurstudie is tevens kwantitatief onderzoek gedaan in de vorm van een
surveyonderzoek (een enquête). Op systematische wijze zijn gegevens verzameld en geanalyseerd
door middel van een exploratief onderzoek. Naast de enquête is een literatuurstudie gedaan; hiervoor
is in verschillende databanken naar literatuur gezocht.
De resultaten van het onderzoek tonen aan dat de respondenten op de hoogte zijn van hun eigen
beroepsprofiel. Ze weten wat zelfredzaamheid is, maar zij zijn niet op de hoogte van de veranderingen
in de zorg; ze vinden dat een cliënt de zorg moet krijgen waarvan hij zelf aangeeft dat hij deze nodig
heeft. Het merendeel van de respondenten is niet bekend met meetinstrumenten om de
zelfredzaamheid te toetsen. Onderzoek toont aan dat zelfredzaamheid maatwerk is en dat toetsing
hiervan dit kan versterken. Respondenten noemden tijdgebrek als belangrijkste reden van
belemmering bij het inzetten van interventies.
De XXX heeft een visie waarin het belang van zelfredzaamheid tot uiting komt, maar de respondenten
zijn niet op de hoogte van deze visie. De gehele groep respondenten geeft aan dat ze hulp en tijd
nodig hebben. Deze hulp kan de vorm hebben van scholing, duidelijke werkprocessen en afspraken
met de organisatie hierover, berging van het werkproces en begeleiding op de werkvloer. Zorg lijkt nog
op de oude manier te gaan, zoals vóór de hervormingen. Zelfredzaamheid bij cliënten is maatwerk en
technologie en eHealth lijken hieraan een positieve bijdrage te kunnen leveren. Op dit moment wordt
nog geen eHealth gebruikt in team XXX. De verzorgenden van thuiszorgteam XXX zijn niet allemaal
op de hoogte van de inhoud van het beroepsprofiel en de bijbehorende competenties en interventies
en de visie. Werkprocessen ter stimulering van de zelfredzaamheid van cliënten bij de XXX lijken
XXX, studentnummer: xxxx 4
