V6 Thema 2: Transport
2.1 transportsystemen
Geleedpotigen -> open circulatiesysteem met buisvormig hart
Andere diersoorten -> bloedsomloop: gesloten transportsysteem waarin
het bloed is gescheiden van de andere lichaamsvloeistoffen
- Het hart pompt het bloed door de bloedvaten
- Effectiever en over grotere afstanden transport
Gewervelde dieren -> bloedsomloop
- Bloed stroomt vanuit het hart eerst naar de kieuwen en daarna naar
de andere organen van het lichaam
Vissen -> Enkelvoudige bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed een
keer door het hart
- In de boezem verzamelt het bloed vanuit de organen. De boezem
pompt het bloed naar de kamer. De kamer pompt het bloed naar de
kieuwen
Bloedsomloop mens
Kleine bloedsomloop: rechterharthelft – longen – linkerharthelft
- Bloed neemt zuurstof op en geeft koolstofdioxide af
Grote bloedsomloop: linkerharthelft - organen – rechterharthelft
- Zuurstof en voedingsstoffen worden afgegeven aan de cellen,
koolstofdioxide en afvalstoffen worden opgenomen uit de cellen in
het bloed
Dubbele bloedsomloop: 2x door het hart
Bloedsomloop gewervelde dieren
Amfibieën -> eenkamerhart
- Perst deel van het bloed vanuit het hart naar de longen en naar de
huid. Daar wordt zuurstof opgenomen in het bloed. De rest gaat via
de aorta naar het lichaam
Reptielen -> bloed in het hart is grotendeels gescheiden door een
tussenschot. Als het dier niet ademt, kan het bloed vanuit beide helften
van de kamer naar beide aorta’s stromen. Als het dier wel ademt, is de
druk in de longhaarvaten laag. Bovendien trekt het rechterdeel van het
hart net iets eerder samen dat het linkerdeel. Daardoor gaat het grootste
deel van het zuurstofarme bloed naar de longen.
, Embryonale bloedsomloop
Foetus krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de placenta.
Ovale venster -> opening tussen de rechter- en linkerboezem voor de
geboorte
Een groot deel van het bloed stroomt via deze opening rechtstreeks van
de rechterboezem naar de linkerboezem -> via linkerkamer in de aorta.
Ductus arteriosis -> verbinding tussen de longslagader en de aorta
Het grootste deel dat via de rechterkamer wordt weggepompt, komt via de
ductus arteriosis in de aorta terecht.
Direct na de geboorte vullen de longen zich met lucht en neemt de
weerstand in de haarvaten af. Het bloed stroomt nu makkelijker vanuit de
rechterkamer de longbloedvaten in. De bloeddruk in de rechterharthelft
daalt en de bloeddruk in de linkerboezem neemt juist toe door aanvoer
van bloed vanuit de longen. Het ovale venster wordt door een klep
gesloten en vergroeit met de harttussenwand. De ductus arteriosis
verschrompelt en verdwijnt. Ook de resten van de navelstreng
verschrompelen en verdwijnen.
2.1 transportsystemen
Geleedpotigen -> open circulatiesysteem met buisvormig hart
Andere diersoorten -> bloedsomloop: gesloten transportsysteem waarin
het bloed is gescheiden van de andere lichaamsvloeistoffen
- Het hart pompt het bloed door de bloedvaten
- Effectiever en over grotere afstanden transport
Gewervelde dieren -> bloedsomloop
- Bloed stroomt vanuit het hart eerst naar de kieuwen en daarna naar
de andere organen van het lichaam
Vissen -> Enkelvoudige bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed een
keer door het hart
- In de boezem verzamelt het bloed vanuit de organen. De boezem
pompt het bloed naar de kamer. De kamer pompt het bloed naar de
kieuwen
Bloedsomloop mens
Kleine bloedsomloop: rechterharthelft – longen – linkerharthelft
- Bloed neemt zuurstof op en geeft koolstofdioxide af
Grote bloedsomloop: linkerharthelft - organen – rechterharthelft
- Zuurstof en voedingsstoffen worden afgegeven aan de cellen,
koolstofdioxide en afvalstoffen worden opgenomen uit de cellen in
het bloed
Dubbele bloedsomloop: 2x door het hart
Bloedsomloop gewervelde dieren
Amfibieën -> eenkamerhart
- Perst deel van het bloed vanuit het hart naar de longen en naar de
huid. Daar wordt zuurstof opgenomen in het bloed. De rest gaat via
de aorta naar het lichaam
Reptielen -> bloed in het hart is grotendeels gescheiden door een
tussenschot. Als het dier niet ademt, kan het bloed vanuit beide helften
van de kamer naar beide aorta’s stromen. Als het dier wel ademt, is de
druk in de longhaarvaten laag. Bovendien trekt het rechterdeel van het
hart net iets eerder samen dat het linkerdeel. Daardoor gaat het grootste
deel van het zuurstofarme bloed naar de longen.
, Embryonale bloedsomloop
Foetus krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de placenta.
Ovale venster -> opening tussen de rechter- en linkerboezem voor de
geboorte
Een groot deel van het bloed stroomt via deze opening rechtstreeks van
de rechterboezem naar de linkerboezem -> via linkerkamer in de aorta.
Ductus arteriosis -> verbinding tussen de longslagader en de aorta
Het grootste deel dat via de rechterkamer wordt weggepompt, komt via de
ductus arteriosis in de aorta terecht.
Direct na de geboorte vullen de longen zich met lucht en neemt de
weerstand in de haarvaten af. Het bloed stroomt nu makkelijker vanuit de
rechterkamer de longbloedvaten in. De bloeddruk in de rechterharthelft
daalt en de bloeddruk in de linkerboezem neemt juist toe door aanvoer
van bloed vanuit de longen. Het ovale venster wordt door een klep
gesloten en vergroeit met de harttussenwand. De ductus arteriosis
verschrompelt en verdwijnt. Ook de resten van de navelstreng
verschrompelen en verdwijnen.
