Samenvatting h1 boek 2: vervoersmodaliteiten en deelmarkten
1.1 verschillende vervoersmodaliteiten
In het transport vind je verschillende mogelijkheden van vervoer. Dit noem je
vervoersmodaliteiten. Nederland heeft een gunstige infrastructuur en daarom
veel verschillende vervoersmodaliteiten. Infrastructuur zijn alle noodzakelijke
voorzieningen op het gebied van transport en communicatie om het ondernemen
mogelijk te maken, zoals wegen, bruggen, tunnels, spoorlijnen, vliegvelden,
havens, telecommunicatie, enzovoort. Nederland heeft een gunstige ligging aan
de Noordzee, met een aantal (ijsvrije) havens, bevaarbare rivieren, een vlak
landschap. Ook het trein- en vliegverkeer zijn in Nederland goed ontwikkeld.
Transport kan plaatsvinden op vijf verschillende manieren. De
vervoersmodaliteiten zijn:
wegtransport
railtransport
transport over water
- zeevaart
- binnenvaart
- short-sea (kustvaart met binnenvaartschepen die zeebestendig zijn).
luchtvaart
pijplijnen.
Vervoersmodaliteiten zijn dus de manieren waarop je goederen kunt
transporteren. In Nederland wordt veel gebruikgemaakt van transport over de
weg. Internationaal zijn de verschillende manieren van transport veel
gevarieerder. Bij transport over grotere afstanden zie je dat vaak gebruik wordt
gemaakt van meerdere vervoersmodaliteiten.
Algemene factoren van invloed op keuze van de vervoersmodaliteit
Elke vervoersmodaliteit heeft voor- en nadelen. Er zijn een aantal factoren van
invloed op de keuze voor een vervoersmodaliteit:
- de snelheid waarmee goederen afgeleverd moeten worden
- de bereikbaarheid
- de kans op vertraging
- de aard van de goederen
- de soort verpakking van de goederen
- de transportkosten in relatie tot andere factoren
- de toegankelijkheid van de laad- en losplaats
- de veiligheid van de goederen
- de hoeveelheid CO2-uitstoot.
,Een vliegtuig is de snelste vorm van transport, maar kan maar op een beperkt
aantal plaatsen komen en is daarnaast een dure vorm van transport. Een
vrachtwagen of bestelbus kan bijna overal komen, maar is in verhouding tot een
vliegtuig traag en kan maar een beperkte hoeveelheid goederen vervoeren. Een
boot kan in tegenstelling tot een vrachtwagen veel goederen tegelijk vervoeren,
maar komt lang niet overal en is langzamer. Zo heeft iedere vervoersmodaliteit
bepaalde voor- en nadelen. Bovendien heb je bij vervoer per spoor, over water en
door de lucht vrijwel altijd voor- en natransport nodig. Dit betekent dat de
goederen vaker moeten worden overgeslagen. Dit brengt extra kosten met zich
mee.
In de indicatieve vergelijkingstabel hierna betekent een 5 het beste alternatief en
een 1 het slechtste. Het doordringingsvermogen is de mate waarin het lukt om de
gewenste locatie te bereiken.
Modaliteit Kosten Snelheid doordringingsvermo
gen
Spoor 3 3 4
Weg 2 4 5
Water 5 2 2
lucht 1 5 3
De tabel geeft een beeld van de verschillen, maar in de werkelijkheid kan het
toch genuanceerder liggen. Hoe snel een vliegtuig ook vliegt, een vrachtwagen
kan transporten over kortere afstanden, bijvoorbeeld van Amsterdam naar
Düsseldorf, vaak sneller uitvoeren omdat het laden en lossen niet via de
terminals van een luchthaven hoeft te worden gedaan en de vrachtauto kan
direct van de deur van de afzender tot de deur van de ontvanger rijden.
Opvolging van modaliteiten
Voor vervoer van goederen kunnen verschillende modaliteiten ingezet worden,
afhankelijk van de plek waar de goederen zich bevinden.
Ontwikkelingen in de transportsector
De transportsector is in ontwikkeling, onder andere door veranderingen in de
retailsector. Door de opkomst van webwinkels veranderen de distributiekanalen.
Hierdoor verandert het transport ook. Er wordt niet meer alleen van de fabriek
aan het distributiecentrum geleverd, de leveringen gaan regelmatig rechtstreeks
naar de klant. Er wordt daarom veel gedaan aan ‘the last mile’. De last mile is de
laatste fase in het proces van aflevering van de goederen aan het woonadres of
de winkel. Bedrijven experimenteren volop met verschillende soorten fietsen met
en zonder aanhanger, met minibusjes, maar bijvoorbeeld ook met robots.
, 1.2 weg en spoorvervoer
Vervoer kan onder andere plaatsvinden over de weg en via het spoor. Beide
vervoersmodaliteiten hebben voor- en nadelen.
Wegvervoer
Bij de vervoersmodaliteit wegvervoer is de vrachtwagen het belangrijkste
vervoermiddel. In Nederland is wegvervoer heel belangrijk, vanwege de relatief
korte afstanden en de goede bereikbaarheid van elke plaats. In 2021 vervoerden
Nederlandse vrachtauto’s 702 miljoen ton goederen, 2,6 procent meer dan in
2020. Dit is het hoogste gewicht ooit gemeten (bron: CBS 2022).
Ongeveer 70% van de Nederlandse internationale handel blijft binnen de
Europese Unie. Vervoer over de weg is hierbij een belangrijke vervoersmodaliteit.
Voor- en nadelen wegvervoer
Vervoer over de weg kent voor- en nadelen. De belangrijkste staan in de tabel
hierna.
Voordelen Nadelen
Wegvervoer is flexibel. Een vrachtauto Wegvervoer is gevoelig voor
kan praktisch overal komen. belemmeringen als files, wegopbrekingen
en tolwegen.
De verpakkingskosten zijn relatief Rijverbod op zon- en feestdagen in een
laag, omdat je meestal direct naar het aantal landen en nachtrijverbod in onder
afleveradres kunt rijden. andere Zwitserland en Oostenrijk.
Het uitwisselen van opleggers, Wegvervoer is minder milieuvriendelijk
containers en wissellaadbakken is als en de brandstof is prijzig.
gevolg van standaardisatie
toegenomen. Dat wil zeggen: je laat
een volle aanhanger staan en neemt
een lege mee terug. Je bespaart
hiermee de tijd van het uitladen.
Wegvervoer is arbeidsintensief. Dit zie je
terug in een tekort aan chauffeurs.
Spoorvervoer
Spoorvervoer is heel geschikt voor het transport van containers en gevaarlijke
stoffen. Maar ook bulkgoederen als kolen kun je over het spoor in grote
hoeveelheden vervoeren.
Europa heeft een groot railnetwerk. Vervoer van goederen in grote hoeveelheden
is daarmee eenvoudig en het is milieuvriendelijk.
Vervoer per spoor heeft als nadeel dat je goederen meestal moet overladen: van
vrachtwagens op de trein en van de trein weer op vrachtwagens.
1.1 verschillende vervoersmodaliteiten
In het transport vind je verschillende mogelijkheden van vervoer. Dit noem je
vervoersmodaliteiten. Nederland heeft een gunstige infrastructuur en daarom
veel verschillende vervoersmodaliteiten. Infrastructuur zijn alle noodzakelijke
voorzieningen op het gebied van transport en communicatie om het ondernemen
mogelijk te maken, zoals wegen, bruggen, tunnels, spoorlijnen, vliegvelden,
havens, telecommunicatie, enzovoort. Nederland heeft een gunstige ligging aan
de Noordzee, met een aantal (ijsvrije) havens, bevaarbare rivieren, een vlak
landschap. Ook het trein- en vliegverkeer zijn in Nederland goed ontwikkeld.
Transport kan plaatsvinden op vijf verschillende manieren. De
vervoersmodaliteiten zijn:
wegtransport
railtransport
transport over water
- zeevaart
- binnenvaart
- short-sea (kustvaart met binnenvaartschepen die zeebestendig zijn).
luchtvaart
pijplijnen.
Vervoersmodaliteiten zijn dus de manieren waarop je goederen kunt
transporteren. In Nederland wordt veel gebruikgemaakt van transport over de
weg. Internationaal zijn de verschillende manieren van transport veel
gevarieerder. Bij transport over grotere afstanden zie je dat vaak gebruik wordt
gemaakt van meerdere vervoersmodaliteiten.
Algemene factoren van invloed op keuze van de vervoersmodaliteit
Elke vervoersmodaliteit heeft voor- en nadelen. Er zijn een aantal factoren van
invloed op de keuze voor een vervoersmodaliteit:
- de snelheid waarmee goederen afgeleverd moeten worden
- de bereikbaarheid
- de kans op vertraging
- de aard van de goederen
- de soort verpakking van de goederen
- de transportkosten in relatie tot andere factoren
- de toegankelijkheid van de laad- en losplaats
- de veiligheid van de goederen
- de hoeveelheid CO2-uitstoot.
,Een vliegtuig is de snelste vorm van transport, maar kan maar op een beperkt
aantal plaatsen komen en is daarnaast een dure vorm van transport. Een
vrachtwagen of bestelbus kan bijna overal komen, maar is in verhouding tot een
vliegtuig traag en kan maar een beperkte hoeveelheid goederen vervoeren. Een
boot kan in tegenstelling tot een vrachtwagen veel goederen tegelijk vervoeren,
maar komt lang niet overal en is langzamer. Zo heeft iedere vervoersmodaliteit
bepaalde voor- en nadelen. Bovendien heb je bij vervoer per spoor, over water en
door de lucht vrijwel altijd voor- en natransport nodig. Dit betekent dat de
goederen vaker moeten worden overgeslagen. Dit brengt extra kosten met zich
mee.
In de indicatieve vergelijkingstabel hierna betekent een 5 het beste alternatief en
een 1 het slechtste. Het doordringingsvermogen is de mate waarin het lukt om de
gewenste locatie te bereiken.
Modaliteit Kosten Snelheid doordringingsvermo
gen
Spoor 3 3 4
Weg 2 4 5
Water 5 2 2
lucht 1 5 3
De tabel geeft een beeld van de verschillen, maar in de werkelijkheid kan het
toch genuanceerder liggen. Hoe snel een vliegtuig ook vliegt, een vrachtwagen
kan transporten over kortere afstanden, bijvoorbeeld van Amsterdam naar
Düsseldorf, vaak sneller uitvoeren omdat het laden en lossen niet via de
terminals van een luchthaven hoeft te worden gedaan en de vrachtauto kan
direct van de deur van de afzender tot de deur van de ontvanger rijden.
Opvolging van modaliteiten
Voor vervoer van goederen kunnen verschillende modaliteiten ingezet worden,
afhankelijk van de plek waar de goederen zich bevinden.
Ontwikkelingen in de transportsector
De transportsector is in ontwikkeling, onder andere door veranderingen in de
retailsector. Door de opkomst van webwinkels veranderen de distributiekanalen.
Hierdoor verandert het transport ook. Er wordt niet meer alleen van de fabriek
aan het distributiecentrum geleverd, de leveringen gaan regelmatig rechtstreeks
naar de klant. Er wordt daarom veel gedaan aan ‘the last mile’. De last mile is de
laatste fase in het proces van aflevering van de goederen aan het woonadres of
de winkel. Bedrijven experimenteren volop met verschillende soorten fietsen met
en zonder aanhanger, met minibusjes, maar bijvoorbeeld ook met robots.
, 1.2 weg en spoorvervoer
Vervoer kan onder andere plaatsvinden over de weg en via het spoor. Beide
vervoersmodaliteiten hebben voor- en nadelen.
Wegvervoer
Bij de vervoersmodaliteit wegvervoer is de vrachtwagen het belangrijkste
vervoermiddel. In Nederland is wegvervoer heel belangrijk, vanwege de relatief
korte afstanden en de goede bereikbaarheid van elke plaats. In 2021 vervoerden
Nederlandse vrachtauto’s 702 miljoen ton goederen, 2,6 procent meer dan in
2020. Dit is het hoogste gewicht ooit gemeten (bron: CBS 2022).
Ongeveer 70% van de Nederlandse internationale handel blijft binnen de
Europese Unie. Vervoer over de weg is hierbij een belangrijke vervoersmodaliteit.
Voor- en nadelen wegvervoer
Vervoer over de weg kent voor- en nadelen. De belangrijkste staan in de tabel
hierna.
Voordelen Nadelen
Wegvervoer is flexibel. Een vrachtauto Wegvervoer is gevoelig voor
kan praktisch overal komen. belemmeringen als files, wegopbrekingen
en tolwegen.
De verpakkingskosten zijn relatief Rijverbod op zon- en feestdagen in een
laag, omdat je meestal direct naar het aantal landen en nachtrijverbod in onder
afleveradres kunt rijden. andere Zwitserland en Oostenrijk.
Het uitwisselen van opleggers, Wegvervoer is minder milieuvriendelijk
containers en wissellaadbakken is als en de brandstof is prijzig.
gevolg van standaardisatie
toegenomen. Dat wil zeggen: je laat
een volle aanhanger staan en neemt
een lege mee terug. Je bespaart
hiermee de tijd van het uitladen.
Wegvervoer is arbeidsintensief. Dit zie je
terug in een tekort aan chauffeurs.
Spoorvervoer
Spoorvervoer is heel geschikt voor het transport van containers en gevaarlijke
stoffen. Maar ook bulkgoederen als kolen kun je over het spoor in grote
hoeveelheden vervoeren.
Europa heeft een groot railnetwerk. Vervoer van goederen in grote hoeveelheden
is daarmee eenvoudig en het is milieuvriendelijk.
Vervoer per spoor heeft als nadeel dat je goederen meestal moet overladen: van
vrachtwagens op de trein en van de trein weer op vrachtwagens.
