Tandarts Patiënt en Samenleving
Inhoudsopgave
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE ..............................................................................................................................2
HOORCOLLEGE 2: VOORLICHTINGSKUNDE .............................................................................................................3
HOORCOLLEGE 3: PSYCHOLOGIE ...........................................................................................................................21
HOORCOLLEGE 4: PSYCHOPATHOLOGIE ................................................................................................................28
HOORCOLLEGE 5: KINDERMISHANDELING ............................................................................................................32
HOORCOLLEGE 6: DENTAL PUBLIC HEALTH ...........................................................................................................35
KENNISCLIP 1: INTRODUCTIE ..............................................................................................................................35
KENNISCLIP 2: SOCIAAL-ECONOMISCHE VERSCHILLEN IN GEZONDHEID ..........................................................37
KENNISCLIP 3: OORZAKEN VAN SOCIAAL-ECONOMISCHE VERSCHILLEN IN GEZONDHEID ...............................40
KENNISCLIP 4: MIGRATIE EN GEZONDHEID .......................................................................................................42
KENNISCLIP 5: EPIDEMIOLOGIE EN MONITORING VAN MONDGEZONDHEID ...................................................46
KENNISCLIP 6: SOCIAAL-ECONOMISCHE VERSCHILLEN IN MONDGEZONDHEID ...............................................48
KENNISCLIP 7: ECONOMISCHE IMPACT VAN MONDZIEKTEN ............................................................................50
KENNISCLIP 8: VAN DOWNSTREAM NAAR UPSTREAM PREVENTIE ...................................................................52
KENNISCLIP 9: DE HOOGRISICOSTRATEGIE VERSUS DE POPULATIESTRATEGIE.................................................55
KENNISCLIP 10: THE COMMON RISK FACTOR APPROACH .................................................................................56
KENNISCLIP 11: MONDGEZONDHEID IN LAGE EN MIDDENINKOMENSLANDEN ...............................................57
KENNISCLIP 12: INTERVENTIE, GIGAGAAF .........................................................................................................60
KENNISCLIP 13: INTERVENTIE, GEZONDE PEUTERMONDEN..............................................................................62
KENNISCLIP 14: INTERVENTIE, UITBLINKERS ......................................................................................................65
KENNISCLIP 15: INTERVENTIE, DE MOND NIET VERGETEN ................................................................................69
HOORCOLLEGE 7: ETHIEK .......................................................................................................................................70
RELATIE TANDARTS PATIENT..............................................................................................................................70
RELATIE TANDARTS-PATIENT-MAATSCHAPPIJ ...................................................................................................73
RELATIE MET WETENSCHAPPELIJKE BASIS .........................................................................................................75
HOORCOLLEGE 8: ORGANISATIE EN STRUCTUUR VAN DE MONDZORG ..............................................................78
, LOTJE GOMMERS BA3 – TANDARTS PATIËNT EN SAMENLEVING
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE
Het bestuderen van mondgezondheid vanuit een maatschappelijk initiatief
- Dental public health
Basisprincipes, kwetsbare groepen, sociaaleconomische verschillen in mondgezondheid,
(beleids)interventies, principes van gezondheidsbevordering
- Structuur en organisatie van de mondzorg
Structuur, organisatie, financiering en ontwikkeling, wet- en regelgeving
- Voorlichtingskunde en communicatie
Voorlichting en motiverende gespreksmethoden voor gedragsverandering, reflectie en/of
een counseling advies of slecht nieuwsgesprek, verklaringsmodellen, gezondheidsgedrag,
klachten
- Psychologie
Betekenis van psychologie in de tandheelkunde, basisbegrippen en theorieën uit de
psychologie, kernbegrippen en psychopathologie
- Ethiek
Morele problemen in de thk praktijk
2
, LOTJE GOMMERS BA3 – TANDARTS PATIËNT EN SAMENLEVING
HOORCOLLEGE 2: VOORLICHTINGSKUNDE
Casus:
Meisje van 14 jaar, uitgebreide caviteit 16
Behandelvoorstellen
1. Zenuwbehandeling en kroon plaatsen
2. Kies trekken
Vader vindt dat de kies maar getrokken moet worden. De dochter protesteert fel en wil niet dat de
kies getrokken wordt.
Invalshoeken:
- De wet (Hoe is het wettelijk geregeld voor een 14-jarige?)
- Ethiek (Ethisch verantwoord om een kies te trekken die nog behandeld kan worden?)
- Discussie (Mee bemoeien of geen partij kiezen?)
- Verzekering
- Psychologie (is het normaal dat een 14-jarige zo tegen haar vader ingaat en wat zit
erachter?)
- …
Wie heeft er een probleem?
1. Het meisje
2. De vader
3. De tandarts
4. Vader en dochter
5. Alle drie
Probleem
- Kroon of extractie lost het probleem op?à kijken naar oorzaakà preventieve tandheelkunde
Voorlichting is een noodzakelijk onderdeel van de behandeling
Zonder voorlichting kun je het probleem wel oplossen, maar je doet niets aan de oorzaak
Op lange termijn herhaling van het probleem
Geen zekerheid of de patiënt jouw wijze raad opvolgt: de patiënt luistert niet altijd naar wat je zegt,
de mens doet heel vaak z’n eigen ding
Bij de mens is de mate van controle een stuk minder: we zijn gewoontedieren, een mens is geen
marionet pop
Dat iemand zelfstandig vanuit een innerlijke motivatie geneigd is om gewoontegedrag te veranderen
zodat de mondgezondheid verbeterd à flinke klus
Definitie van voorlichting: <niet uit hoofd voor tentamen>
Bewust gegeven hulp bij menings- en besluitvorming door middel van communicatie à hoe je iets
overbrengt is belangrijk
Zelfstandig, bewust, eigen belang
Intern gemotiveerde gedragsverandering, feitelijke gegevens
3
, LOTJE GOMMERS BA3 – TANDARTS PATIËNT EN SAMENLEVING
Kenmerken definitie voorlichting
- Informatie, begeleiding en instructie à onlosmakelijk verbonden
- Richt zich op de vrijwillige gedragsverandering
- Belang van de voorgelichte staat voorop
- Werk met een duidelijke doelstelling en planmatige opzet (begin- en eindpunt)
- Gebruik communicatie als instrument
Voorlichting is géén
- Reclame
In wiens belang is het?
Reclame: in het belang van degene die spullen wil verkopen.
Voorlichting: in het belang van degene die de voorlichting ontvangt
- Propaganda
In wiens belang is het?
Propaganda: dubieus, kan de regering bijvoorbeeld zijn
- Public relations
Uitstraling/imago
Filmpje over Waterpik monddouche ULTRA Wp-100
https://www.youtube.com/watch?v=orA73lTRCCU
Geen voorlichting
- Alleen positieve aspecten worden benoemd (selectieve informatie)
- Motief: geld verdienen
Feedback
Functies feedback
- Maken van contact mogelijk
- Communicatie verduidelijken
- Toename van zelfinzicht en inzicht in anderen
Feedback geven
Vereist zelfinzicht: Bedenk dat jouw feedback ook een vorm van projectie is. Daarmee geef je dus
niet alleen de ander, maar ook jezelf feedback.
Feedback zegt dus ook iets over de gever
Positieve feedback
Positieve feedback motiveert en je laat de ander weten dat je zijn gedrag waardeert
De www techniek:
- Wie: ontvanger bij de naam noemen
- Wat: positieve feedback geven
- Waarom: toelichting
De kracht van een compliment zit in de oprechtheid waarmee het gegeven wordt
Algemene regels voor het geven van feedback
- Gebruik de ik-vorm
- Beschrijf het gedrag dat je hebt waargenomen specifiek
- Doseer feedback
- Wees kort en bondig
4
Inhoudsopgave
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE ..............................................................................................................................2
HOORCOLLEGE 2: VOORLICHTINGSKUNDE .............................................................................................................3
HOORCOLLEGE 3: PSYCHOLOGIE ...........................................................................................................................21
HOORCOLLEGE 4: PSYCHOPATHOLOGIE ................................................................................................................28
HOORCOLLEGE 5: KINDERMISHANDELING ............................................................................................................32
HOORCOLLEGE 6: DENTAL PUBLIC HEALTH ...........................................................................................................35
KENNISCLIP 1: INTRODUCTIE ..............................................................................................................................35
KENNISCLIP 2: SOCIAAL-ECONOMISCHE VERSCHILLEN IN GEZONDHEID ..........................................................37
KENNISCLIP 3: OORZAKEN VAN SOCIAAL-ECONOMISCHE VERSCHILLEN IN GEZONDHEID ...............................40
KENNISCLIP 4: MIGRATIE EN GEZONDHEID .......................................................................................................42
KENNISCLIP 5: EPIDEMIOLOGIE EN MONITORING VAN MONDGEZONDHEID ...................................................46
KENNISCLIP 6: SOCIAAL-ECONOMISCHE VERSCHILLEN IN MONDGEZONDHEID ...............................................48
KENNISCLIP 7: ECONOMISCHE IMPACT VAN MONDZIEKTEN ............................................................................50
KENNISCLIP 8: VAN DOWNSTREAM NAAR UPSTREAM PREVENTIE ...................................................................52
KENNISCLIP 9: DE HOOGRISICOSTRATEGIE VERSUS DE POPULATIESTRATEGIE.................................................55
KENNISCLIP 10: THE COMMON RISK FACTOR APPROACH .................................................................................56
KENNISCLIP 11: MONDGEZONDHEID IN LAGE EN MIDDENINKOMENSLANDEN ...............................................57
KENNISCLIP 12: INTERVENTIE, GIGAGAAF .........................................................................................................60
KENNISCLIP 13: INTERVENTIE, GEZONDE PEUTERMONDEN..............................................................................62
KENNISCLIP 14: INTERVENTIE, UITBLINKERS ......................................................................................................65
KENNISCLIP 15: INTERVENTIE, DE MOND NIET VERGETEN ................................................................................69
HOORCOLLEGE 7: ETHIEK .......................................................................................................................................70
RELATIE TANDARTS PATIENT..............................................................................................................................70
RELATIE TANDARTS-PATIENT-MAATSCHAPPIJ ...................................................................................................73
RELATIE MET WETENSCHAPPELIJKE BASIS .........................................................................................................75
HOORCOLLEGE 8: ORGANISATIE EN STRUCTUUR VAN DE MONDZORG ..............................................................78
, LOTJE GOMMERS BA3 – TANDARTS PATIËNT EN SAMENLEVING
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE
Het bestuderen van mondgezondheid vanuit een maatschappelijk initiatief
- Dental public health
Basisprincipes, kwetsbare groepen, sociaaleconomische verschillen in mondgezondheid,
(beleids)interventies, principes van gezondheidsbevordering
- Structuur en organisatie van de mondzorg
Structuur, organisatie, financiering en ontwikkeling, wet- en regelgeving
- Voorlichtingskunde en communicatie
Voorlichting en motiverende gespreksmethoden voor gedragsverandering, reflectie en/of
een counseling advies of slecht nieuwsgesprek, verklaringsmodellen, gezondheidsgedrag,
klachten
- Psychologie
Betekenis van psychologie in de tandheelkunde, basisbegrippen en theorieën uit de
psychologie, kernbegrippen en psychopathologie
- Ethiek
Morele problemen in de thk praktijk
2
, LOTJE GOMMERS BA3 – TANDARTS PATIËNT EN SAMENLEVING
HOORCOLLEGE 2: VOORLICHTINGSKUNDE
Casus:
Meisje van 14 jaar, uitgebreide caviteit 16
Behandelvoorstellen
1. Zenuwbehandeling en kroon plaatsen
2. Kies trekken
Vader vindt dat de kies maar getrokken moet worden. De dochter protesteert fel en wil niet dat de
kies getrokken wordt.
Invalshoeken:
- De wet (Hoe is het wettelijk geregeld voor een 14-jarige?)
- Ethiek (Ethisch verantwoord om een kies te trekken die nog behandeld kan worden?)
- Discussie (Mee bemoeien of geen partij kiezen?)
- Verzekering
- Psychologie (is het normaal dat een 14-jarige zo tegen haar vader ingaat en wat zit
erachter?)
- …
Wie heeft er een probleem?
1. Het meisje
2. De vader
3. De tandarts
4. Vader en dochter
5. Alle drie
Probleem
- Kroon of extractie lost het probleem op?à kijken naar oorzaakà preventieve tandheelkunde
Voorlichting is een noodzakelijk onderdeel van de behandeling
Zonder voorlichting kun je het probleem wel oplossen, maar je doet niets aan de oorzaak
Op lange termijn herhaling van het probleem
Geen zekerheid of de patiënt jouw wijze raad opvolgt: de patiënt luistert niet altijd naar wat je zegt,
de mens doet heel vaak z’n eigen ding
Bij de mens is de mate van controle een stuk minder: we zijn gewoontedieren, een mens is geen
marionet pop
Dat iemand zelfstandig vanuit een innerlijke motivatie geneigd is om gewoontegedrag te veranderen
zodat de mondgezondheid verbeterd à flinke klus
Definitie van voorlichting: <niet uit hoofd voor tentamen>
Bewust gegeven hulp bij menings- en besluitvorming door middel van communicatie à hoe je iets
overbrengt is belangrijk
Zelfstandig, bewust, eigen belang
Intern gemotiveerde gedragsverandering, feitelijke gegevens
3
, LOTJE GOMMERS BA3 – TANDARTS PATIËNT EN SAMENLEVING
Kenmerken definitie voorlichting
- Informatie, begeleiding en instructie à onlosmakelijk verbonden
- Richt zich op de vrijwillige gedragsverandering
- Belang van de voorgelichte staat voorop
- Werk met een duidelijke doelstelling en planmatige opzet (begin- en eindpunt)
- Gebruik communicatie als instrument
Voorlichting is géén
- Reclame
In wiens belang is het?
Reclame: in het belang van degene die spullen wil verkopen.
Voorlichting: in het belang van degene die de voorlichting ontvangt
- Propaganda
In wiens belang is het?
Propaganda: dubieus, kan de regering bijvoorbeeld zijn
- Public relations
Uitstraling/imago
Filmpje over Waterpik monddouche ULTRA Wp-100
https://www.youtube.com/watch?v=orA73lTRCCU
Geen voorlichting
- Alleen positieve aspecten worden benoemd (selectieve informatie)
- Motief: geld verdienen
Feedback
Functies feedback
- Maken van contact mogelijk
- Communicatie verduidelijken
- Toename van zelfinzicht en inzicht in anderen
Feedback geven
Vereist zelfinzicht: Bedenk dat jouw feedback ook een vorm van projectie is. Daarmee geef je dus
niet alleen de ander, maar ook jezelf feedback.
Feedback zegt dus ook iets over de gever
Positieve feedback
Positieve feedback motiveert en je laat de ander weten dat je zijn gedrag waardeert
De www techniek:
- Wie: ontvanger bij de naam noemen
- Wat: positieve feedback geven
- Waarom: toelichting
De kracht van een compliment zit in de oprechtheid waarmee het gegeven wordt
Algemene regels voor het geven van feedback
- Gebruik de ik-vorm
- Beschrijf het gedrag dat je hebt waargenomen specifiek
- Doseer feedback
- Wees kort en bondig
4
