Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Havo 4 - geschiedenis - C1-C5 - samenvatting bovenbouw - forum

Beoordeling
-
Verkocht
2
Pagina's
18
Geüpload op
07-09-2025
Geschreven in
2024/2025

Samenvatting Niveau: havo 4 Vak: geschiedenis Boek: forum bovenbouw

Niveau
Vak

Voorbeeld van de inhoud

Samenvatting hoofdstukken C1-C5
C1 Tijd van jagers en boeren

Tijd van jagers en boeren: ? - 3000 V.CHR
Prehistorie: tijd voor de geschiedenis.
Oude steentijd

3 Soorten samenlevingen:
●​ Samenleving van jagers en boeren
●​ Landbouwsamenleving
●​ Landbouw-steden samenleving

Jagers en verzamelaars
Jagers en verzamelaars leefden van dingen die ze in de natuur vonden. Ze jaagde
op dieren en verzamelde plantaardig voedsel. Ze kennen alleen ongeschreven
bronnen. Deze bronnen zijn altijd primair en komen uit de tijd zelf.

De eerste landbouwers
Rond 9000 V.C stapten de mensen over op landbouw. Dat ging niet in 1x, maar
geleidelijk. Ze legden akkers aan waarop ze voedsel konden verbouwen. Ook gingen
ze dieren houden als vee. Het leven van de mensen veranderde erg.
- Mensen gingen aan landbouw en veeteelt doen omdat:
●​ Het klimaat droger en warmer werd. Hierdoor sterfte dieren en planten uit.
Hierdoor gingen mensen aan de rivieren wonen. Mensen begonnen hier met
landbouw.
●​ Meer kennis van planten
Dit was een grote omkeer in het bestaan van de mensheid. Dit omkeerpunt noemen
ze de landbouwrevolutie / neolithische revolutie. De nieuwe steentijd begon met
de uitvinding van landbouw. Mensen konden wonen op een vaste woonplaats,
doordat ze aan landbouw en veeteelt deden.

,De eerste stedelijke beschavingen
4000 V.C ontstonden de eerste stedelijke beschavingen. Door de vruchtbaarheid van
de grond en irrigatielandbouw (mbv de rivier het water bevloeien) langs de rivieren
was de landbouwopbrengst erg hoog. Hierdoor hoefden in de hoger ontwikkelde
samenlevingen niet iedereen meer bezig te zijn met landbouw. Mensen gingen zich
specialiseren in bijvoorbeeld handel. Hier ontstonden ook de eerste steden.
De eerste landbouw begon in het gebied van de vruchtbare halve maan:
Mesopotamië (de Eufraat en de Tigris), maar ook in Egypte (Nijl). Kenmerken van
zo'n stad zijn: wonen in ommuurde steden, het schrift, een ontwikkelde politieke
organisatie onder leiding van priesters en god koningen en ontwikkelde vormen van
kunst en architectuur. Bekende god koningen waren de farao's.

In Mesopotamië en Egypte ontstonden de eerste stedelijke beschavingen.
Verschillen en overeenkomsten tussen deze twee samenlevingen zijn:
Mesopotamië Egypte

Economie (middelen van - Landbouw: akkerbouw - Landbouw: akkerbouw
bestaan) en veeteelt en veeteelt
- Ambacht - Ambacht
Handel Handel

Politiek (bestuur in Koning en priesters Farao
samenleving) Steden groeide uit tot rijke
stadsstaten

Sociaal (verhoudingen in - Grote groepen (10.000) - Grote groepen (10.000)
bevolking) - Hiërarchische opbouw - Hiërarchische opbouw
van samenleving in van samenleving in
sociale klasse sociale klasse

Cultuur (gevoel en uiting - Polytheïstische - Polytheïstische
hiervan) godsdienst godsdienst
- Magische rituele en ook monotheïsme in korte
tempels tijd.
- Veel uitvindingen - Magische rituele en
tempels
- Veel uitvindingen

, Jagers en Boeren Eerste steden
verzamelaars
Middel(en) van Jagen (mannen) Landbouw -> - Landbouw (80%)
bestaan Verzamelen akkerbouw en - Ambachten
(vrouwen) veetteelt - Handel

Woonplaats Geen vaste Dorp > vaste Steden
woonplaats. woonplaats
veranderd per
seizoen.
(nomaden)

Behuizing Hugt, tent of grot Huizen van hout, Huizen van steen
riet of klei (alleen voor elite)

Gebruiksvoor Jachtspullen, landbouw spullen, - Gereedschap van
werpen zoals speer, mes. zoals sikkel, hark ambachtsleden
Zijn gemaakt van en voorraadpot (te - Schrift
dieren, zoals van zwaar voor jagers - Regels
botten en verzamelaars - Voorraad Belasting
voor reizen)

Bestuur Afhankelijkheid Rijkste boer wordt Farao
van elkaar > niet de baas
echt een baas >
stamoudste

Sociale lagen Nee, iedereen is Ja Ja (onderaan de
(machtsverdeling gelijk slaven)
op basis van
rijkdom)

Godsdienst Natuurgodsdienst Natuurgodsdienst natuurgodsdienst
Bijvoorbeeld de ze geloven in het
zon of de maan humanaals

Geschreven voor

Instelling
Middelbare school
Niveau
Vak
School jaar
4

Documentinformatie

Geüpload op
7 september 2025
Aantal pagina's
18
Geschreven in
2024/2025
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

$8.32
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
Robinedv
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
252
Lid sinds
2 jaar
Aantal volgers
64
Documenten
54
Laatst verkocht
3 dagen geleden

3.8

26 beoordelingen

5
12
4
6
3
3
2
2
1
3

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen