Samenvatting hoofdstukken C5-C8
C5 Tijd van Ontdekkers en Hervormers
Tijd van ontdekkers en hervormers: 1500-1600
Vroegmoderne tijd
Landbouw-stedelijke samenleving
Ontdekkingsreizen
Tijdens de kruistochten wisten de christenen het volledige Iberisch schiereiland te
heroveren van de moslims, waarna het logisch was om hun verkenningen voort te
zetten aan de overkant van de Straat van Gibraltar.
Ontdekkingsreizigers gingen overzee op zoek naar specerijen. Dit deden ze al over
land met de Arabieren.
Ontdekkingsreizen portugezen:
In de 15e eeuw begonnen Portugese ontdekkingsreizigers met
een ontdekkingsreis. Ze gingen via de zuidroute naar Azië. Deze
route ging om Afrika heen. Na het bereiken van het zuidpunt van
Afrika, zeilde Vasco da Gama verder langs deze kaap en bereikte
India in 1498. Ze wilde naar Azië toe omdat ze daar
handelsposten wilde stichten.
Ontdekkingsreizen Spanjaarden:
In 1492 ging Columbus, in opdracht van het Spaanse koningspaar,
via de west route naar Azië. Hij kwam niet aan in Azië, maar in
Amerika. Dit was ook meteen de ontdekking van Amerika voor de
Europeanen. In 1492 stichtten zij hier koloniën en gingen hier wonen.
Vanaf 1500 zorgden deze ontdekkingen ervoor dat de Europese
macht zich uitbreidde naar Afrika, Azië en Amerika. In Afrika en Azië bleef de
Europese invloed voornamelijk beperkt tot kustgebieden en handelsbetrekkingen,
terwijl in Amerika grote delen werden veroverd en de inheemse beschavingen
werden vernietigd. Doordat de Europeanen nieuwe continenten hadden ontdekt,
hadden ze nieuwe specerijen, zoals aardappels en tomaten. De mensen die op een
schip zaten, werden erg ziek door de ziektes die op de schepen heersten, zoals de
mazelen of scheurbuik. Door de slechte hygiëne en het slechte eten, verspreidden
deze ziektes zich snel en overleefden veel ontdekkingsreizigers de boottocht niet.
Voordelen scheepvaart:
● Meer kunnen vervoeren in 1 keer
● Sneller dan over land
, Nieuwe wetenschappelijke belangstelling
Wereld anders dan gedacht:
● Nieuwe continenten ontdekt
● Aarde draait om de zon
In de middeleeuwen waren oude wetenschappelijke en filosofische teksten heel
belangrijk; monniken bestudeerden en volgden deze geschriften na. In de vijftiende
en zestiende eeuw veranderde de aanpak van wetenschappers echter: ze gingen
zelf op onderzoek uit en baseerden zich minder op oude boeken. Ze vertrouwden
meer op hun eigen waarnemingen en verstand, wat aansloot bij het
wetenschappelijke denken dat de oude Grieken ooit hadden ontwikkeld.
Nieuwe ontwikkelingen konden soms echter ook in strijd zijn met de inhoud van
geschriften uit de oudheid. Zo ontdekte Copernicus dat de zon, en niet de aarde, het
middelpunt van ons zonnestelsel is. Hij ontdekte dat alle planeten om de zon
draaiden. Ook op het gebied van anatomie en geneeskunde werden belangrijke
vooruitgangen geboekt. Er werden medische feiten ontdekt die niet klopten met de
ideeën uit de oudheid. Daarnaast brachten ontdekkingsreizen aan het licht dat de
wereld er heel anders uitzag dan men voorheen dacht. Leonardo da Vinci uit Italië
was een opvallende figuur die niet alleen als kunstenaar, maar ook als onderzoeker
veel bijdroeg.
Ook werd het mensen beeld anders:
● Humanisme: mens staat centraal. God minder belangrijk.
● Nadenken -> wetenschap komt op. Er werden nieuwe dingen ontekt.
In de middeleeuwen stond niet de mens centraal, maar god. In tijdvak 5 veranderde
dit.
De renaissance
Renaissance: wedergeboorte: verder gaan met ideeën van de Grieken en
Romeinen, zoals kunst en wetenschap.
Met de groei van steden ontstond een nieuwe groep welvarende en geleerde
burgers die konden lezen en schrijven die zich gingen verdiepen in teksten en kunst
uit de klassieke oudheid. Hun rijkdom gaf hen de mogelijkheid om meer van het
leven te genieten en een luxere levensstijl te volgen, waarin ze de Romeinen als
voorbeeld namen. Deze ontwikkeling werd de renaissance of wedergeboorte
genoemd.De renaissance begon in de vijftiende eeuw in Italië en verspreidde zich na
1500 door Europa. De renaissance werd verspreid voor rijke handelaren en
bankiers. Kunstenaars zoals Rafael en Michelangelo richtten zich op het maken van
schilderijen van het menselijk lichaam en het maken anatomisch correcte
beeldhouwwerken van het menselijk lichaam. Dit was geïnspireerd door een nieuw
mensbeeld dat mensen zag als waardevolle en zelfstandige individuen. Deze
klassieke stijl bleef in de vroegmoderne tijd een belangrijke invloed in Europa.
De middeleeuwen werd gezien als een donkere tijd. De renaissance kwamen met
een lichtje. Deze donkere tijd werd veranderd door de renaissance d.m.v carpe
diem: pluk de dag.
C5 Tijd van Ontdekkers en Hervormers
Tijd van ontdekkers en hervormers: 1500-1600
Vroegmoderne tijd
Landbouw-stedelijke samenleving
Ontdekkingsreizen
Tijdens de kruistochten wisten de christenen het volledige Iberisch schiereiland te
heroveren van de moslims, waarna het logisch was om hun verkenningen voort te
zetten aan de overkant van de Straat van Gibraltar.
Ontdekkingsreizigers gingen overzee op zoek naar specerijen. Dit deden ze al over
land met de Arabieren.
Ontdekkingsreizen portugezen:
In de 15e eeuw begonnen Portugese ontdekkingsreizigers met
een ontdekkingsreis. Ze gingen via de zuidroute naar Azië. Deze
route ging om Afrika heen. Na het bereiken van het zuidpunt van
Afrika, zeilde Vasco da Gama verder langs deze kaap en bereikte
India in 1498. Ze wilde naar Azië toe omdat ze daar
handelsposten wilde stichten.
Ontdekkingsreizen Spanjaarden:
In 1492 ging Columbus, in opdracht van het Spaanse koningspaar,
via de west route naar Azië. Hij kwam niet aan in Azië, maar in
Amerika. Dit was ook meteen de ontdekking van Amerika voor de
Europeanen. In 1492 stichtten zij hier koloniën en gingen hier wonen.
Vanaf 1500 zorgden deze ontdekkingen ervoor dat de Europese
macht zich uitbreidde naar Afrika, Azië en Amerika. In Afrika en Azië bleef de
Europese invloed voornamelijk beperkt tot kustgebieden en handelsbetrekkingen,
terwijl in Amerika grote delen werden veroverd en de inheemse beschavingen
werden vernietigd. Doordat de Europeanen nieuwe continenten hadden ontdekt,
hadden ze nieuwe specerijen, zoals aardappels en tomaten. De mensen die op een
schip zaten, werden erg ziek door de ziektes die op de schepen heersten, zoals de
mazelen of scheurbuik. Door de slechte hygiëne en het slechte eten, verspreidden
deze ziektes zich snel en overleefden veel ontdekkingsreizigers de boottocht niet.
Voordelen scheepvaart:
● Meer kunnen vervoeren in 1 keer
● Sneller dan over land
, Nieuwe wetenschappelijke belangstelling
Wereld anders dan gedacht:
● Nieuwe continenten ontdekt
● Aarde draait om de zon
In de middeleeuwen waren oude wetenschappelijke en filosofische teksten heel
belangrijk; monniken bestudeerden en volgden deze geschriften na. In de vijftiende
en zestiende eeuw veranderde de aanpak van wetenschappers echter: ze gingen
zelf op onderzoek uit en baseerden zich minder op oude boeken. Ze vertrouwden
meer op hun eigen waarnemingen en verstand, wat aansloot bij het
wetenschappelijke denken dat de oude Grieken ooit hadden ontwikkeld.
Nieuwe ontwikkelingen konden soms echter ook in strijd zijn met de inhoud van
geschriften uit de oudheid. Zo ontdekte Copernicus dat de zon, en niet de aarde, het
middelpunt van ons zonnestelsel is. Hij ontdekte dat alle planeten om de zon
draaiden. Ook op het gebied van anatomie en geneeskunde werden belangrijke
vooruitgangen geboekt. Er werden medische feiten ontdekt die niet klopten met de
ideeën uit de oudheid. Daarnaast brachten ontdekkingsreizen aan het licht dat de
wereld er heel anders uitzag dan men voorheen dacht. Leonardo da Vinci uit Italië
was een opvallende figuur die niet alleen als kunstenaar, maar ook als onderzoeker
veel bijdroeg.
Ook werd het mensen beeld anders:
● Humanisme: mens staat centraal. God minder belangrijk.
● Nadenken -> wetenschap komt op. Er werden nieuwe dingen ontekt.
In de middeleeuwen stond niet de mens centraal, maar god. In tijdvak 5 veranderde
dit.
De renaissance
Renaissance: wedergeboorte: verder gaan met ideeën van de Grieken en
Romeinen, zoals kunst en wetenschap.
Met de groei van steden ontstond een nieuwe groep welvarende en geleerde
burgers die konden lezen en schrijven die zich gingen verdiepen in teksten en kunst
uit de klassieke oudheid. Hun rijkdom gaf hen de mogelijkheid om meer van het
leven te genieten en een luxere levensstijl te volgen, waarin ze de Romeinen als
voorbeeld namen. Deze ontwikkeling werd de renaissance of wedergeboorte
genoemd.De renaissance begon in de vijftiende eeuw in Italië en verspreidde zich na
1500 door Europa. De renaissance werd verspreid voor rijke handelaren en
bankiers. Kunstenaars zoals Rafael en Michelangelo richtten zich op het maken van
schilderijen van het menselijk lichaam en het maken anatomisch correcte
beeldhouwwerken van het menselijk lichaam. Dit was geïnspireerd door een nieuw
mensbeeld dat mensen zag als waardevolle en zelfstandige individuen. Deze
klassieke stijl bleef in de vroegmoderne tijd een belangrijke invloed in Europa.
De middeleeuwen werd gezien als een donkere tijd. De renaissance kwamen met
een lichtje. Deze donkere tijd werd veranderd door de renaissance d.m.v carpe
diem: pluk de dag.
