Samenvatting vreemdelingenrecht begrepen + persoon- en familierecht

Personen- en familierecht
Hoofdstuk 1 – algemene bepalingen en naamrecht
Nederlandse rechtssysteem




Privaatrecht Publiekrecht

Het personen- en familierecht valt onder het privaatrecht

Natuurlijke personen = mensen van vlees en bloed.
Rechtspersonen = bijvoorbeeld bedrijven, stichtingen en verenigingen.

Persoon = iemand die drager van rechten en verplichtingen kan zijn.
Rechtsbevoegdheid = bevoegdheden die iemand heeft op basis van de wet.
 Iedereen in Nederland is op gelijke wijze rechtsbevoegd. (Art. 1:1 BW)

Het zijn van een persoon wordt ook wel persoonlijkheid genoemd. Dit begint bij de geboorte
van een kind (wanneer je levend ter wereld komt).
Je kan een ongeboren kind als geboren laten aanmerken als:
 In het belang van het kind (kinderbescherming)
 Wanneer het ongeboren kind al een erfgenaam is

Biologisch bloedverwantschap = de relatie tussen personen op basis van de geboorte uit
bepaalde ouders.
Juridisch bloedverwantschap = het bestaan van een juridische relatie tussen personen, vaak
aangeduid als een familierechtelijke betrekking.
De bloedverwantschap wordt beschreven in verschillende graden. Om de graad tussen
personen aan te duiden, wordt gekeken naar hoeveel geboortes er tussen deze twee personen
zitten.
Bloedverwantschap in de rechte lijn




Opa/oma Oom/tante Neef/nicht


Ouders Broer/zus Neef/nicht Achterneef/Achternicht


IK


Kind


Kleinkind
Bloedverwantschap in de zijlijn

,Aanverwantschap = wanneer een persoon met iemand trouwt, ontstaat er een juridische
relatie tussen die persoon en de bloedverwanten van de ander.
Aanverwantschap ontstaan alleen door huwelijk of geregistreerd partnerschap!

Familie- en gezinsleven (family life) = gaat om het hebben van een nauwe persoonlijke
betrekking met een ander, vaak een kind, maar dit kan ook bijvoorbeeld kleinkind zijn.
 Tussen echtgenoten
 Tussen een man en een vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met een
huwelijk
 Tussen ouders en een uit hun huwelijk geboren kind
 Tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind
 Tussen moeder en kind
 Tussen de man en het kind die hij heeft erkend
 Tussen de biologische vader en het kind
 Tussen naaste bloedverwanten van het kind
 Tussen pleegouders of opvangouders en kind
 Tussen een niet-biologische ouder en kind
Deze zijn niet wettelijk vastgelegd, maar door jurisprudentie beantwoord.

Elk kind dat geboren wordt, heeft recht op een naam. Iemand heeft de voornaam(en) die in
zijn geboorteakte staan beschreven.
Akte = een schriftelijk en ondertekend stuk dat tot bewijs kan dienen.

De ambtenaar van de burgerlijke stand kan namen weigeren als:
 Die ongepast zijn (scheldwoord, een naam waar een last wordt ondervonden)
 Die gelijk zijn aan een achternaam, tenzij de achternaam ook een veel voorkomende
voornaam is.

De rechtbank kan iemands voornaam wijzigen op verzoek van de persoon zelf of op verzoek
van zijn wettelijke vertegenwoordiger. Dit kan volledige naamswijziging zijn of een deel.
Redenen om een voornaam te kunnen wijzigen:
 Fout in de geboorteakte
 Voornaam is emotioneel belastend
 Er wordt vernoemd naar een persoon met wie iemand een bijzondere band heeft of had
 Transgender of transseksueel
 Een voornaam is normaal in een bepaald land, maar gek in Nederland
 Gewijzigde geloofsovertuiging
 Lang gebruik gemaakt van een naam die eigenlijk niet zijn of haar officiële naam is

Geslachtsnaam = achternaam
Wanneer een kind wordt geboren en er is een familierechtelijke betrekking tussen de ouders
en het kind mogen de ouders de achternaam van de moeder, de vader of beide aan het kind
geven. De keuze is hierin vrij.
 De naamkeuze voor het eerste kind geldt ook voor de rest van de kinderen = naam eenheid.
Wanneer een kind alleen een familierechtelijke betrekking heeft tot de moeder, dan krijgt het
kind automatisch de achternaam van de moeder.

Adoptie:

,  Kind geadopteerd door adoptiemoeder en vader die gehuwd zijn of GP hebben  in
principe achternaam van de vader, maar mag ook van de moeder.
 Adoptie ouders niet gehuwd of geen GP of adoptie ouders van hetzelfde geslacht 
kind houdt de achternaam dat hij al heeft.
 Geadopteerd door echtgenoot, GP of levensgezel van vader of moeder  kind houdt
dezelfde achternaam.
Wanneer het kind 16 jaar is, kiest hij zelf welke achternaam hij of zij krijgt.

De achternaam wijzigen kan alleen bij een rechterlijke adoptie-uitspraak of bij koninklijk
besluit. Redenen om achternaam te wijzigen:
 Wijzigen in die van de andere ouder na echtscheiding
 Ongedaan maken naamswijziging toen iemand minderjarig was
 Naamkeuze ouders herzien
 Dezelfde naamswijziging als die van ouder
 Een niet-Nederlands klinkende achternaam wijzigen of na verkrijging
Nederlanderschap
 Bespottelijke achternaam
 Veel voorkomende achternaam
 Onjuist gespelde achternaam in de geboorteakte
 Als er sprake is van psychische hinder
 Als de ouder wiens achternaam iemand draagt een bepaald misdrijf heeft gepleegd
 Adoptienaam naar de oorspronkelijke achternaam

Achternaam partner na huwelijk of GP:
 Achternaam partner voor of na eigen achternaam
 Alleen achternaam partner
 Eigen achternaam behouden
Na de ontbinding mag je kiezen of je de achternaam van je ex-partner blijft gebruiken of dat
je terug gaat naar je eigen achternaam.

1:5 lid 4. Let op: de kinderen kunnen niet de achternaam van beide
ouders hebben, omdat die mogelijkheid pas sinds 1 januari 2024 bestaat (en ze voldoen
ook niet aan de voorwaarden om met terugwerkende kracht een dubbele achternaam te
kunnen hebben

a, o.g.v. 1:7 is het mogelijk een verzoek tot wijziging van de geslachtsnaam in te dienen.
Dat moet gebeuren bij de min. Van Justitie. Wijziging vindt plaats bij KB. Minderjarigen
kunnen verzoek indienen tot wijziging in de naam van die van hun verzorger.