Par: 1.1 kantelt het economisch wereldbeeld?
Begrippen:
BRICS landen: Brazilië, Rusland, India, China en Zuid Afrika (South Africa)
Productieketen: de schakels waaruit het productieproces van goederen bestaat
van grondstof tot eindproduct
WTO: World Trade Organisation: Wereldhandelsorganisatie die pleit voor
vrijhandel
Globalisering: proces waarbij gebieden op aarde op tal van terreinen
(economisch, cultureel, sociaal en politiek) steeds meer met elkaar verbonden
raken
Multipolaire wereldeconomie: een economie waarbij op meerdere plaatsen in
de wereld belangrijke economische kerngebieden zijn.
Global shift: de verschuiving op aarde van het economisch kerngebied, vaak
verstaat men hieronder de verschuiving van de randen van Noordelijke
Atlantische Oceaan naar de randen van de Stille Oceaan
Steeds minder industriegoederen worden in de westerse landen
gemaakt. Tegelijkertijd stijgt de aandeel in de BRICs-landen. Om welke
twee reden veroorzaken westerse multinationale ondernemingen deze
verschuiving?
- Westerse mno's verplaatsen hun maakindustrie naar de lagelonenlanden. Éen
gevolg is dat in de VS de industriële werkgelegenheid daalt. Een ander gevolg is,
dat China de VS passeerde als grootste producent van industriële goederen. Niet
alleen de maakindustrie wordt verplaatst, het gebeurt ook steeds meer met
diensten.
- De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt. De koopkracht
neemt toe.
Een flink stuk van de wereldhandel verschuift van de centrumlanden
naar de landen in de periferie en vooral de semiperiferie. Hier worden
veel goederen gemaakt die bestemd zijn voor de westerse landen, wat
dus handel oplevert. De wereldhandel neemt enorm toe, dat komt door:
- door de opdeling van de productieketen, de weg die een product aflegt van
grondstof tot eindproduct. Elk onderdeel wordt dáár geproduceerd waar dat het
goedkoopste kan. Dat leidt tot handel en transport.
- doordat transport van goederen veel sneller en veel goedkoper is geworden,
vooral door gebruik van containers.
- doordat handelsgrenzen steeds meer verdwijnen.
Het gevolg van deze bovenstaande ontwikkelingen is dat gebieden op aarde
steeds meer met elkaar verweven raken, oftewel globalisering.
De machtsverhoudingen zijn veranderd. Waarom?
, - Vroeger waren het alleen de VS en Europa, maar nu beslissen China en andere
opkomende landen mee. Het economisch zwaartepunt verschuift (global shift).
Het is onduidelijk in welke richting. Wellicht zijn we op weg naar een multipolaire
wereldeconomie (een economie waarbij op meerdere plaatsen in de wereld
belangrijke economische kerngebieden liggen)
Par: 1.2 ontwikkeling van de wereldeconomie
Begrippen:
Handelskolonialisme: Vestiging van Europese kooplieden en
handelsmaatschappijen (bijv. VOC) in gebieden buiten Europa met het doel
handel te drijven in winstgevende handelswaar, zoals specerijen, katoen, zilver
en suiker.
Industrieel kolonialisme: fase (1800-1950) waarin Europese moederlanden
koloniën stichten die ze zelf bestuurden, met als doel de aanvoer van
grondstoffen veilig te stellen en een afzetmarkt voor hun industriële
eindproducten te komen.
Dekolonisatie: Het beëindigen van de koloniale overheersing door Europese
landen Koude oorlog: Een periode van vijandschap (1945-1989) tussen het
kapitalistische Westen en het communistische Oosten. Er is in die tijd nooit een
rechtstreekse oorlog geweest tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie.
Vrijemarkteconomie: Een economie waarin vraag en aanbod bepalen wat
fabrikanten produceren, wat consumenten kopen en wat de prijs van producten
is.
De handelsstromen met Europa daarin onderscheiden we 2 periodes,
welke?
- 1500-1800 de fase van de handelskolonialisme ( zie begrip
handelskolonialisme)
- 1800-1950 de fase van het industrieel kolonialisme ( zie begrip Industrieel
kolonialisme)
De afloop van de tweede wereldoorlog levert twee belangrijke
veranderingen op in de wereldorde, welke?
- De koloniën worden in snel tempo onafhankelijk
- De wereld wordt opnieuw ingedeeld, er ontstaan drie blokken. Het Westerse en
het communistische blok en de ontwikkelingslanden.
In welk jaar valt de Sovjet-Unie uiteen?
- 1990 Welk economisch systeem wordt het belangrijkste systeem in de wereld?
- vrijemarkteconomie
Wat zijn de belangrijke kenmerken van een vrijemarkteconomie?
- vrije ondernemingschap
- Het tot stand komen van de prijs van goederen en diensten door de wet van
vraag en aanbod.
Begrippen:
BRICS landen: Brazilië, Rusland, India, China en Zuid Afrika (South Africa)
Productieketen: de schakels waaruit het productieproces van goederen bestaat
van grondstof tot eindproduct
WTO: World Trade Organisation: Wereldhandelsorganisatie die pleit voor
vrijhandel
Globalisering: proces waarbij gebieden op aarde op tal van terreinen
(economisch, cultureel, sociaal en politiek) steeds meer met elkaar verbonden
raken
Multipolaire wereldeconomie: een economie waarbij op meerdere plaatsen in
de wereld belangrijke economische kerngebieden zijn.
Global shift: de verschuiving op aarde van het economisch kerngebied, vaak
verstaat men hieronder de verschuiving van de randen van Noordelijke
Atlantische Oceaan naar de randen van de Stille Oceaan
Steeds minder industriegoederen worden in de westerse landen
gemaakt. Tegelijkertijd stijgt de aandeel in de BRICs-landen. Om welke
twee reden veroorzaken westerse multinationale ondernemingen deze
verschuiving?
- Westerse mno's verplaatsen hun maakindustrie naar de lagelonenlanden. Éen
gevolg is dat in de VS de industriële werkgelegenheid daalt. Een ander gevolg is,
dat China de VS passeerde als grootste producent van industriële goederen. Niet
alleen de maakindustrie wordt verplaatst, het gebeurt ook steeds meer met
diensten.
- De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt. De koopkracht
neemt toe.
Een flink stuk van de wereldhandel verschuift van de centrumlanden
naar de landen in de periferie en vooral de semiperiferie. Hier worden
veel goederen gemaakt die bestemd zijn voor de westerse landen, wat
dus handel oplevert. De wereldhandel neemt enorm toe, dat komt door:
- door de opdeling van de productieketen, de weg die een product aflegt van
grondstof tot eindproduct. Elk onderdeel wordt dáár geproduceerd waar dat het
goedkoopste kan. Dat leidt tot handel en transport.
- doordat transport van goederen veel sneller en veel goedkoper is geworden,
vooral door gebruik van containers.
- doordat handelsgrenzen steeds meer verdwijnen.
Het gevolg van deze bovenstaande ontwikkelingen is dat gebieden op aarde
steeds meer met elkaar verweven raken, oftewel globalisering.
De machtsverhoudingen zijn veranderd. Waarom?
, - Vroeger waren het alleen de VS en Europa, maar nu beslissen China en andere
opkomende landen mee. Het economisch zwaartepunt verschuift (global shift).
Het is onduidelijk in welke richting. Wellicht zijn we op weg naar een multipolaire
wereldeconomie (een economie waarbij op meerdere plaatsen in de wereld
belangrijke economische kerngebieden liggen)
Par: 1.2 ontwikkeling van de wereldeconomie
Begrippen:
Handelskolonialisme: Vestiging van Europese kooplieden en
handelsmaatschappijen (bijv. VOC) in gebieden buiten Europa met het doel
handel te drijven in winstgevende handelswaar, zoals specerijen, katoen, zilver
en suiker.
Industrieel kolonialisme: fase (1800-1950) waarin Europese moederlanden
koloniën stichten die ze zelf bestuurden, met als doel de aanvoer van
grondstoffen veilig te stellen en een afzetmarkt voor hun industriële
eindproducten te komen.
Dekolonisatie: Het beëindigen van de koloniale overheersing door Europese
landen Koude oorlog: Een periode van vijandschap (1945-1989) tussen het
kapitalistische Westen en het communistische Oosten. Er is in die tijd nooit een
rechtstreekse oorlog geweest tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie.
Vrijemarkteconomie: Een economie waarin vraag en aanbod bepalen wat
fabrikanten produceren, wat consumenten kopen en wat de prijs van producten
is.
De handelsstromen met Europa daarin onderscheiden we 2 periodes,
welke?
- 1500-1800 de fase van de handelskolonialisme ( zie begrip
handelskolonialisme)
- 1800-1950 de fase van het industrieel kolonialisme ( zie begrip Industrieel
kolonialisme)
De afloop van de tweede wereldoorlog levert twee belangrijke
veranderingen op in de wereldorde, welke?
- De koloniën worden in snel tempo onafhankelijk
- De wereld wordt opnieuw ingedeeld, er ontstaan drie blokken. Het Westerse en
het communistische blok en de ontwikkelingslanden.
In welk jaar valt de Sovjet-Unie uiteen?
- 1990 Welk economisch systeem wordt het belangrijkste systeem in de wereld?
- vrijemarkteconomie
Wat zijn de belangrijke kenmerken van een vrijemarkteconomie?
- vrije ondernemingschap
- Het tot stand komen van de prijs van goederen en diensten door de wet van
vraag en aanbod.
