Neuronale en hormonale regulatie – Samenvatting
Gezondheidswetenschappen
2020/2021
,HC.1 Introductiecollege
Martini H.1.5
1.1 Algemeen
Gezondheidswetenschappelijke problemen in de komende 40 jaar.
1. Alzheimer
De kans op het krijgen van alzheimer is 20%, aantallen verdrievoudigd in 2050,
grootste risicofactor is leeftijd, kosten van alzheimer bedragen 6% van zorgkosten, er
bestaat geen behandeling.
2. Obesitas
Van de totale Nederlandse bevolking heeft 49% overgewicht, komende 10 jaar zal dit
met 15% toenemen, 5% van jaarlijkse sterfte toe te wijden aan obesitas, directe en
indirecte kosten.
3. Depressie
Sterfterisico ligt 1,65 keer hoger dan het gemiddelde, 19% van mensen onder 65 jaar
heeft te maken gehad met depressieve stoornis, directe en indirecte kosten.
Doel van deze cursus
Inzichten geven in de biologische oorzaken van belangrijke gezondheidswetenschappelijke
problematiek in de 21e eeuw.
1.2 Homeostase
Homeostase= Het onderhouden van het interne milieu ondanks veranderingen in het
externe milieu.
Homeostase bestaat over het algemeen uit 2 mechanismen
1. Autoregulation
Een proces dat plaatsvindt wanneer een cel, een weefsel, een orgaan of
orgaansysteem zich aanpast aan veranderingen in de omgeving.
Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer het zuurstofgehalte in een weefsel daalt. Op dat
moment kunnen cellen stoffen vrijgeven waardoor bloedvaten verwijden. Hierdoor
zal de bloedstroom toenemen waardoor er meer zuurstof kan worden geleverd.
2. Extrinsic regulation
Dit proces komt voort uit activiteit van het zenuwstelsel of het endocriene systeem.
Deze orgaansystemen detecteren veranderingen in de omgeving en versturen
signalen (zenuwstelsel) of chemische messenger (endocriene systeem) om
activiteiten te controleren of aan te passen.
Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je aan het sporten bent, het zenuwstelsel zorgt
ervoor dat je hartslag stijgt zodat je bloed sneller wordt rondgepompt. Wanneer je
lichaam in rust is zorgt je zenuwstelsel ervoor dat je bloedstroom bij inactieve
organen afneemt (zoals je digestive system). Hierdoor kan je zuurstofrijke bloed naar
je actieve spieren die het op dat moment echt nodig hebben.
,Twee homeostatische controlecentra
1. Endocriene systeem: Geeft hormonen vrij in de bloedbaan, niet snel, kunnen wel
lang aanhouden
2. Zenuwstelsel: Snelle, korte termijn en specifieke respons (branden van je handen).
Drie delen van homeostatische regulering
1. Receptor
Een sensor die gevoelig is voor een bepaalde stimulus of verandering in de
omgeving.
2. Control center
Ontvangt en verwerkt de informatie verkregen vanuit de receptor en stuurt een
opdracht.
3. Effector
Een cel of orgaan dat reageert op de opdrachten uit het controlecentrum en wiens
activiteit hierdoor wordt versterkt of onderdrukt
, Veel actuele gezondheidswetenschappelijke problematiek vindt zijn oorzaak in het
zenuwstelsel of in het endocriene systeem.
1. Psychiatrische en neurologische aandoeningen (Alzheimer, schizofrenie, ADHD).
2. Hormonale aandoeningen (Diabetes, groeistoornis, vruchtbaarheidsstoornis).
3. Gecombineerd neuronaal en hormonaal (Depressie, anorexia, obesitas).
Gezondheidswetenschappen
2020/2021
,HC.1 Introductiecollege
Martini H.1.5
1.1 Algemeen
Gezondheidswetenschappelijke problemen in de komende 40 jaar.
1. Alzheimer
De kans op het krijgen van alzheimer is 20%, aantallen verdrievoudigd in 2050,
grootste risicofactor is leeftijd, kosten van alzheimer bedragen 6% van zorgkosten, er
bestaat geen behandeling.
2. Obesitas
Van de totale Nederlandse bevolking heeft 49% overgewicht, komende 10 jaar zal dit
met 15% toenemen, 5% van jaarlijkse sterfte toe te wijden aan obesitas, directe en
indirecte kosten.
3. Depressie
Sterfterisico ligt 1,65 keer hoger dan het gemiddelde, 19% van mensen onder 65 jaar
heeft te maken gehad met depressieve stoornis, directe en indirecte kosten.
Doel van deze cursus
Inzichten geven in de biologische oorzaken van belangrijke gezondheidswetenschappelijke
problematiek in de 21e eeuw.
1.2 Homeostase
Homeostase= Het onderhouden van het interne milieu ondanks veranderingen in het
externe milieu.
Homeostase bestaat over het algemeen uit 2 mechanismen
1. Autoregulation
Een proces dat plaatsvindt wanneer een cel, een weefsel, een orgaan of
orgaansysteem zich aanpast aan veranderingen in de omgeving.
Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer het zuurstofgehalte in een weefsel daalt. Op dat
moment kunnen cellen stoffen vrijgeven waardoor bloedvaten verwijden. Hierdoor
zal de bloedstroom toenemen waardoor er meer zuurstof kan worden geleverd.
2. Extrinsic regulation
Dit proces komt voort uit activiteit van het zenuwstelsel of het endocriene systeem.
Deze orgaansystemen detecteren veranderingen in de omgeving en versturen
signalen (zenuwstelsel) of chemische messenger (endocriene systeem) om
activiteiten te controleren of aan te passen.
Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je aan het sporten bent, het zenuwstelsel zorgt
ervoor dat je hartslag stijgt zodat je bloed sneller wordt rondgepompt. Wanneer je
lichaam in rust is zorgt je zenuwstelsel ervoor dat je bloedstroom bij inactieve
organen afneemt (zoals je digestive system). Hierdoor kan je zuurstofrijke bloed naar
je actieve spieren die het op dat moment echt nodig hebben.
,Twee homeostatische controlecentra
1. Endocriene systeem: Geeft hormonen vrij in de bloedbaan, niet snel, kunnen wel
lang aanhouden
2. Zenuwstelsel: Snelle, korte termijn en specifieke respons (branden van je handen).
Drie delen van homeostatische regulering
1. Receptor
Een sensor die gevoelig is voor een bepaalde stimulus of verandering in de
omgeving.
2. Control center
Ontvangt en verwerkt de informatie verkregen vanuit de receptor en stuurt een
opdracht.
3. Effector
Een cel of orgaan dat reageert op de opdrachten uit het controlecentrum en wiens
activiteit hierdoor wordt versterkt of onderdrukt
, Veel actuele gezondheidswetenschappelijke problematiek vindt zijn oorzaak in het
zenuwstelsel of in het endocriene systeem.
1. Psychiatrische en neurologische aandoeningen (Alzheimer, schizofrenie, ADHD).
2. Hormonale aandoeningen (Diabetes, groeistoornis, vruchtbaarheidsstoornis).
3. Gecombineerd neuronaal en hormonaal (Depressie, anorexia, obesitas).
