Portfolio: Begeleiden en Omgaan met
Morele Dilemma’s
Opleiding: Social Work (Associate Degree)
Versie: Eerste kans
Datum: -
Dit document is opgesteld als studiedocument ter ondersteuning van studenten. Alle namen
en privacygevoelige gegevens zijn verwijderd.
Begeleiden en omgaan met morele dilemma's
Inhoudsopgave
Inleiding
In dit vierde portfolio beschrijf ik mijn begeleidingsstijl en werk ik een moreel dilemma uit
dat ik ben tegengekomen in mijn werkpraktijk. Mijn begeleidingsstijl is in de basis coachend
en ondersteunend: ik werk vanuit betrouwbaarheid en loyaliteit. Ik zie en erken de beleving
van cliënten en stimuleer hen om zelf keuzes te maken. Wanneer de situatie daarom vraagt,
schakel ik naar een meer participatieve stijl, waarbij ik samen met de cliënt en diens
netwerk beslissingen neem. Daarnaast gebruik ik humor in mijn begeleiding wanneer de
situatie dit toelaat, om luchtigheid te brengen en verbinding te versterken.
In dit portfolio ga ik dieper in op het morele dilemma: “Moet ik mij verantwoordelijk voelen
voor het drankmisbruik van M., met alle gevolgen van dien?” Dit dilemma raakt aan de
grenzen van mijn professionele verantwoordelijkheid en de balans tussen autonomie van
de cliënt en mijn rol als begeleider. Aan de hand van deze situatie, in combinatie met mijn
begeleidingsstijl, laat ik zien hoe ik samen met de cliënt tot een zorgvuldig afgewogen
aanpak kom.
Deze opdracht heeft mij geholpen om nog bewuster te handelen als professional. Ik kijk met
tevredenheid terug op de stappen die ik heb gezet en de keuzes die ik heb gemaakt. Met dit
portfolio wil ik laten zien hoe ik groei in mijn rol als sociaal werker en hoe ik op
methodische en onderbouwde wijze werk aan het versterken van het sociaal functioneren
van mijn cliënten.
Leeruitkomst
Tabel 1 van :
Hoofdstuk 1
,1.1 organisatie
Ik werk bij Philadelphia Zorg op locatie Het Hoge Dijkje in Nijverdal. Hier wonen 32 cliënten
met diverse zorgbehoeften, zoals het syndroom van Down, autisme,
verslavingsproblematiek en hechtingsstoornissen. Elke cliënt heeft een eigen zorgplan dat
is afgestemd op de persoonlijke situatie.
Binnen deze locatie maak ik deel uit van Team C. Wij zijn verantwoordelijk voor de
begeleiding van 12 cliënten die ieder een eigen appartement hebben. We ondersteunen hen
bij dagelijkse taken zoals persoonlijke verzorging, medicatie en huishoudelijke
werkzaamheden, met als doel het bevorderen van zelfstandigheid binnen een veilige en
vertrouwde leefomgeving. Samenwerking met collega’s staat hierin centraal.
Philadelphia Zorg werkt vanuit de visie “een gewoon leven, een eigen leven”, waarbij eigen
regie en zelfredzaamheid voorop staan. Medewerkers krijgen veel vertrouwen en ruimte in
hun werk, wat zowel het welzijn van cliënten als de professionele ontwikkeling van
medewerkers ten goede komt (Philadelphia Zorg, z.d.-a).
Methodiek: Leerbaar & Weerbaar
Een kenmerkende methode binnen Philadelphia is Leerbaar & Weerbaar. Deze richt zich op
het vergroten van de emotionele en sociale weerbaarheid van cliënten. Ze leren omgaan
met gevoelens als schaamte en teleurstelling, hun grenzen aan te geven en op een gezonde
manier relaties aan te gaan (Philadelphia Zorg, z.d.-b).
Zorgindicaties en Vergoeding
De cliënten binnen onze groep hebben verschillende VG-indicaties, van VG-3 tot VG-7. Deze
geven de mate van ondersteuning aan:
VG-3: Lichte begeleiding, grotendeels zelfstandig
VG-4: Matige hulp bij verzorging en structuur
VG-5–7: Toenemende intensiteit, tot volledige zorg en 24-uurs toezicht
Deze zorg wordt vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), bedoeld voor mensen die
blijvend intensieve zorg of toezicht nodig hebben. De indicatiestelling verloopt via het
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ; CIZ, 2021; Zorginstituut Nederland, z.d.)
1.2 de hulpverlener
De taak van een sociaal werker is om cliënten te ondersteunen bij hun deelname aan de
samenleving, met oog voor hun mogelijkheden en die van de omgeving (Buitink &
Steenmeier, 2018). Deze rol vervul ik binnen Philadelphia Zorg, op locatie Het Hoge Dijkje in
Nijverdal. Hier begeleid ik, samen met mijn collega’s in Team C, twaalf cliënten met een licht
verstandelijke beperking, ieder in een eigen appartement.
, De begeleiding richt zich op dagelijkse ondersteuning zoals persoonlijke verzorging,
structuur aanbrengen, medicatie, en het bevorderen van zelfstandigheid. We werken
methodisch, onder andere met de methode Leerbaar & Weerbaar, en sluiten aan bij de visie
van Philadelphia: nabijheid, eigen regie en het versterken van de cliënt. Deze aanpak sluit
goed aan bij de presentiebenadering van Baart (2001), waarbij het opbouwen van een
oprechte relatie centraal staat.
De doelgroep is divers en bestaat onder meer uit cliënten met autisme, het syndroom van
Down, verslavingsproblematiek en hechtingsstoornissen. Elk van hen heeft een eigen
zorgprofiel (VG-3 t/m VG-7) en ontvangt zorg op basis van de Wet langdurige zorg (Wlz).
Binnen mijn functie observeer ik, stel ik doelen op, en werk ik samen met collega’s en
betrokken professionals aan het versterken van het dagelijks functioneren van de cliënt.
Hoofdstuk 2 Casusbeschrijving
Dit vierde portfolio heb ik geschreven over een casus waar ik bij betrokken ben als
begeleider. Om onderstaande hoofdstukken goed te kunnen begrijpen beschrijf ik eerst de
casus zodat je als lezer weet waar het over gaat. De genoemde voorbeelden,
begeleidingsstijlen en het beschreven moreel dilemma hebben allemaal betrekking op deze
casus.
Casus
M. is een man van 33 jaar met een licht verstandelijke beperking. Hij woont zelfstandig op
een woonlocatie van Philadelphia Zorg, waar hij begeleiding ontvangt vanuit Team C. M.
heeft moeite om structuur aan te brengen in zijn dagelijks leven en toont zorg vermijdend
gedrag. Hij kampt met overmatig alcoholgebruik, wat een negatieve invloed heeft op zijn
gezondheid, stemming en functioneren. Zelfzorg blijft vaak achterwege: hij doucht
onregelmatig, eet ongezond of weinig en vergeet regelmatig zijn medicatie.
M. heeft weinig tot geen sociaal netwerk. Hij voelt zich vaak alleen, onzeker en kwetsbaar,
en is gevoelig voor de mening van anderen. In gesprekken geeft hij aan zich soms bang te
voelen, vooral in sociale situaties. Hoewel hij een vriendin heeft, lijkt deze relatie weinig
steunend. Zij stimuleert hem nauwelijks tot gedragsverandering en zorgt er zelfs voor dat
hij toegang houdt tot geld, waardoor hij makkelijker alcohol kan blijven kopen.
Ondanks deze uitdagingen werkt M. vijf dagen per week op zorgboerderij De Piet. Daar
ervaart hij enige structuur en voldoening, maar ook hier merken begeleiders soms terugval
in stemming en motivatie.
Als begeleider ervaar ik een spanningsveld in mijn rol. M. heeft recht op eigen regie, maar
zijn keuzes brengen duidelijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Hij wijst hulp vaak af of
zegt dat “het wel meevalt”. Tegelijkertijd zie ik de negatieve impact van zijn alcoholgebruik
en de risico’s die dit met zich meebrengt niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal en
sociaal.
Morele Dilemma’s
Opleiding: Social Work (Associate Degree)
Versie: Eerste kans
Datum: -
Dit document is opgesteld als studiedocument ter ondersteuning van studenten. Alle namen
en privacygevoelige gegevens zijn verwijderd.
Begeleiden en omgaan met morele dilemma's
Inhoudsopgave
Inleiding
In dit vierde portfolio beschrijf ik mijn begeleidingsstijl en werk ik een moreel dilemma uit
dat ik ben tegengekomen in mijn werkpraktijk. Mijn begeleidingsstijl is in de basis coachend
en ondersteunend: ik werk vanuit betrouwbaarheid en loyaliteit. Ik zie en erken de beleving
van cliënten en stimuleer hen om zelf keuzes te maken. Wanneer de situatie daarom vraagt,
schakel ik naar een meer participatieve stijl, waarbij ik samen met de cliënt en diens
netwerk beslissingen neem. Daarnaast gebruik ik humor in mijn begeleiding wanneer de
situatie dit toelaat, om luchtigheid te brengen en verbinding te versterken.
In dit portfolio ga ik dieper in op het morele dilemma: “Moet ik mij verantwoordelijk voelen
voor het drankmisbruik van M., met alle gevolgen van dien?” Dit dilemma raakt aan de
grenzen van mijn professionele verantwoordelijkheid en de balans tussen autonomie van
de cliënt en mijn rol als begeleider. Aan de hand van deze situatie, in combinatie met mijn
begeleidingsstijl, laat ik zien hoe ik samen met de cliënt tot een zorgvuldig afgewogen
aanpak kom.
Deze opdracht heeft mij geholpen om nog bewuster te handelen als professional. Ik kijk met
tevredenheid terug op de stappen die ik heb gezet en de keuzes die ik heb gemaakt. Met dit
portfolio wil ik laten zien hoe ik groei in mijn rol als sociaal werker en hoe ik op
methodische en onderbouwde wijze werk aan het versterken van het sociaal functioneren
van mijn cliënten.
Leeruitkomst
Tabel 1 van :
Hoofdstuk 1
,1.1 organisatie
Ik werk bij Philadelphia Zorg op locatie Het Hoge Dijkje in Nijverdal. Hier wonen 32 cliënten
met diverse zorgbehoeften, zoals het syndroom van Down, autisme,
verslavingsproblematiek en hechtingsstoornissen. Elke cliënt heeft een eigen zorgplan dat
is afgestemd op de persoonlijke situatie.
Binnen deze locatie maak ik deel uit van Team C. Wij zijn verantwoordelijk voor de
begeleiding van 12 cliënten die ieder een eigen appartement hebben. We ondersteunen hen
bij dagelijkse taken zoals persoonlijke verzorging, medicatie en huishoudelijke
werkzaamheden, met als doel het bevorderen van zelfstandigheid binnen een veilige en
vertrouwde leefomgeving. Samenwerking met collega’s staat hierin centraal.
Philadelphia Zorg werkt vanuit de visie “een gewoon leven, een eigen leven”, waarbij eigen
regie en zelfredzaamheid voorop staan. Medewerkers krijgen veel vertrouwen en ruimte in
hun werk, wat zowel het welzijn van cliënten als de professionele ontwikkeling van
medewerkers ten goede komt (Philadelphia Zorg, z.d.-a).
Methodiek: Leerbaar & Weerbaar
Een kenmerkende methode binnen Philadelphia is Leerbaar & Weerbaar. Deze richt zich op
het vergroten van de emotionele en sociale weerbaarheid van cliënten. Ze leren omgaan
met gevoelens als schaamte en teleurstelling, hun grenzen aan te geven en op een gezonde
manier relaties aan te gaan (Philadelphia Zorg, z.d.-b).
Zorgindicaties en Vergoeding
De cliënten binnen onze groep hebben verschillende VG-indicaties, van VG-3 tot VG-7. Deze
geven de mate van ondersteuning aan:
VG-3: Lichte begeleiding, grotendeels zelfstandig
VG-4: Matige hulp bij verzorging en structuur
VG-5–7: Toenemende intensiteit, tot volledige zorg en 24-uurs toezicht
Deze zorg wordt vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), bedoeld voor mensen die
blijvend intensieve zorg of toezicht nodig hebben. De indicatiestelling verloopt via het
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ; CIZ, 2021; Zorginstituut Nederland, z.d.)
1.2 de hulpverlener
De taak van een sociaal werker is om cliënten te ondersteunen bij hun deelname aan de
samenleving, met oog voor hun mogelijkheden en die van de omgeving (Buitink &
Steenmeier, 2018). Deze rol vervul ik binnen Philadelphia Zorg, op locatie Het Hoge Dijkje in
Nijverdal. Hier begeleid ik, samen met mijn collega’s in Team C, twaalf cliënten met een licht
verstandelijke beperking, ieder in een eigen appartement.
, De begeleiding richt zich op dagelijkse ondersteuning zoals persoonlijke verzorging,
structuur aanbrengen, medicatie, en het bevorderen van zelfstandigheid. We werken
methodisch, onder andere met de methode Leerbaar & Weerbaar, en sluiten aan bij de visie
van Philadelphia: nabijheid, eigen regie en het versterken van de cliënt. Deze aanpak sluit
goed aan bij de presentiebenadering van Baart (2001), waarbij het opbouwen van een
oprechte relatie centraal staat.
De doelgroep is divers en bestaat onder meer uit cliënten met autisme, het syndroom van
Down, verslavingsproblematiek en hechtingsstoornissen. Elk van hen heeft een eigen
zorgprofiel (VG-3 t/m VG-7) en ontvangt zorg op basis van de Wet langdurige zorg (Wlz).
Binnen mijn functie observeer ik, stel ik doelen op, en werk ik samen met collega’s en
betrokken professionals aan het versterken van het dagelijks functioneren van de cliënt.
Hoofdstuk 2 Casusbeschrijving
Dit vierde portfolio heb ik geschreven over een casus waar ik bij betrokken ben als
begeleider. Om onderstaande hoofdstukken goed te kunnen begrijpen beschrijf ik eerst de
casus zodat je als lezer weet waar het over gaat. De genoemde voorbeelden,
begeleidingsstijlen en het beschreven moreel dilemma hebben allemaal betrekking op deze
casus.
Casus
M. is een man van 33 jaar met een licht verstandelijke beperking. Hij woont zelfstandig op
een woonlocatie van Philadelphia Zorg, waar hij begeleiding ontvangt vanuit Team C. M.
heeft moeite om structuur aan te brengen in zijn dagelijks leven en toont zorg vermijdend
gedrag. Hij kampt met overmatig alcoholgebruik, wat een negatieve invloed heeft op zijn
gezondheid, stemming en functioneren. Zelfzorg blijft vaak achterwege: hij doucht
onregelmatig, eet ongezond of weinig en vergeet regelmatig zijn medicatie.
M. heeft weinig tot geen sociaal netwerk. Hij voelt zich vaak alleen, onzeker en kwetsbaar,
en is gevoelig voor de mening van anderen. In gesprekken geeft hij aan zich soms bang te
voelen, vooral in sociale situaties. Hoewel hij een vriendin heeft, lijkt deze relatie weinig
steunend. Zij stimuleert hem nauwelijks tot gedragsverandering en zorgt er zelfs voor dat
hij toegang houdt tot geld, waardoor hij makkelijker alcohol kan blijven kopen.
Ondanks deze uitdagingen werkt M. vijf dagen per week op zorgboerderij De Piet. Daar
ervaart hij enige structuur en voldoening, maar ook hier merken begeleiders soms terugval
in stemming en motivatie.
Als begeleider ervaar ik een spanningsveld in mijn rol. M. heeft recht op eigen regie, maar
zijn keuzes brengen duidelijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Hij wijst hulp vaak af of
zegt dat “het wel meevalt”. Tegelijkertijd zie ik de negatieve impact van zijn alcoholgebruik
en de risico’s die dit met zich meebrengt niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal en
sociaal.
