HC1: Geest, gedrag en psychologische wetenschap
Zimbardo, H1
§1.1: Wat is psychologie en wat is het niet?
De psychologie houdt zich niet alleen bezig met gedrag (zowel intern als extern), maar ook
met de mentale processen. Voorbeelden van mentale processen zijn:
- Wat neem je waar?
- Hoe is je zelfbeeld?
- Hoe neem je je omgeving waar?
- Hoe denken we?
- Hoe leren we?
- Wat zie je?
Er zijn drie soorten psychologen:
● Experimenteel psycholoog: De kleinste groep psychologen. Ze voeren onderzoek
uit dat nieuwe kennis creëert.
● Docenten psychologie: Ze geven les aan bachelorstudenten of aan de universiteit
waar ze soms nog onderzoek doen. Daarnaast kunnen ze ook nog mensen
behandelen.
● Toegepast psychologen: Gebruikt de kennis die is gecreëerd door experimenteel
psychologen om de problemen van mensen op te lossen.
Psychiatrie en psychologie zijn niet hetzelfde. Een psychiater richt zich op de diagnose en
de behandeling van mentale stoornissen. Een psycholoog kan ook mentale stoornissen
behandelen, maar mag, in tegenstelling tot een psychiater, geen medicijnen uitschrijven.
De pseudopsychologie is de niet-onderbouwde psychologische aannames die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd (bijv. astrologie en handlezing).
In de psychologie moet je kritisch denken over beweringen die worden gedaan. Stel jezelf
daarom de volgende zes vragen:
- Wat is de bron?: Is de bron betrouwbaar of heeft de auteur van het stuk iets te
winnen heeft bij deze bewering.
- Is de bewering redelijk?: Als iets wordt gezien als een doorbraak of het in strijd is
met de al bestaande kennis, kan je jezelf afvragen of dit de oplossing is.
- Wat is het bewijsmateriaal?: Anekdotisch bewijsmateriaal is een ervaring, geen
harde bewijzen. Om de bewering te kunnen aannemen, is wetenschappelijk
bewijsmateriaal nodig.
- Kan de conclusie zijn beïnvloed door een bias?: Een bias is een vooroordeel of
vertekening van de situatie. Er zijn twee biases die veel voorkomen:
● Emotionele bias: Een oordeel vellen gebaseerd op gevoelens, in plaats van
een analyse van het bewijsmateriaal.
● Confirmation bias: Het negeren van informatie die niet bij jouw ideeën en
opvattingen hoort. Uit een onderzoek is gebleken dat de hersenen fysiek een
confirmation bias kunnen ‘inschakelen’ als je tegenstrijdig bewijsmateriaal
hoort.
Zimbardo, H1
§1.1: Wat is psychologie en wat is het niet?
De psychologie houdt zich niet alleen bezig met gedrag (zowel intern als extern), maar ook
met de mentale processen. Voorbeelden van mentale processen zijn:
- Wat neem je waar?
- Hoe is je zelfbeeld?
- Hoe neem je je omgeving waar?
- Hoe denken we?
- Hoe leren we?
- Wat zie je?
Er zijn drie soorten psychologen:
● Experimenteel psycholoog: De kleinste groep psychologen. Ze voeren onderzoek
uit dat nieuwe kennis creëert.
● Docenten psychologie: Ze geven les aan bachelorstudenten of aan de universiteit
waar ze soms nog onderzoek doen. Daarnaast kunnen ze ook nog mensen
behandelen.
● Toegepast psychologen: Gebruikt de kennis die is gecreëerd door experimenteel
psychologen om de problemen van mensen op te lossen.
Psychiatrie en psychologie zijn niet hetzelfde. Een psychiater richt zich op de diagnose en
de behandeling van mentale stoornissen. Een psycholoog kan ook mentale stoornissen
behandelen, maar mag, in tegenstelling tot een psychiater, geen medicijnen uitschrijven.
De pseudopsychologie is de niet-onderbouwde psychologische aannames die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd (bijv. astrologie en handlezing).
In de psychologie moet je kritisch denken over beweringen die worden gedaan. Stel jezelf
daarom de volgende zes vragen:
- Wat is de bron?: Is de bron betrouwbaar of heeft de auteur van het stuk iets te
winnen heeft bij deze bewering.
- Is de bewering redelijk?: Als iets wordt gezien als een doorbraak of het in strijd is
met de al bestaande kennis, kan je jezelf afvragen of dit de oplossing is.
- Wat is het bewijsmateriaal?: Anekdotisch bewijsmateriaal is een ervaring, geen
harde bewijzen. Om de bewering te kunnen aannemen, is wetenschappelijk
bewijsmateriaal nodig.
- Kan de conclusie zijn beïnvloed door een bias?: Een bias is een vooroordeel of
vertekening van de situatie. Er zijn twee biases die veel voorkomen:
● Emotionele bias: Een oordeel vellen gebaseerd op gevoelens, in plaats van
een analyse van het bewijsmateriaal.
● Confirmation bias: Het negeren van informatie die niet bij jouw ideeën en
opvattingen hoort. Uit een onderzoek is gebleken dat de hersenen fysiek een
confirmation bias kunnen ‘inschakelen’ als je tegenstrijdig bewijsmateriaal
hoort.
