Diagnostiek van opvoedings- en
ontwikkelingsproblemen
Inhoud
College 1................................................................................................................ 1
College 2 Neuropsychologisch onderzoek..............................................................4
College 3 Intelligentieonderzoek..........................................................................10
College 4 Vroegkinderlijke diagnostiek.................................................................15
College 5 Diagnostiek van onderwijsproblemen...................................................19
College 6 Diagnostiek bij mensen met een verstandelijke beperking..................24
Hoorcollege 7 Diagnostiek van het kind binnen het gezin....................................31
Hoorcollege 8 Diagnostiek van het motorisch functioneren bij kinderen..............36
Hoorcollege 9 Diagnostiek van psychosociale problemen....................................42
College 1
Ontwikkeling
Verstandelijke en cognitieve ontwikkeling: Het proces waarbij kinderen
leren denken, problemen oplossen en kennis vergaren.
Sociaal-emotionele ontwikkeling: Ontwikkeling van emoties, relaties en
zelfbeeld.
Neuro-motorische ontwikkeling: Ontwikkeling van motorische
vaardigheden en neurologische functies.
Groei en gezondheid: Fysieke groei en algemene gezondheid van kinderen.
Wat is diagnostiek?
Definitie: Onderzoek gebaseerd op theoretische kennis en systematische
methoden, met als doel opvoeding en ontwikkeling te begrijpen.
Methoden: Gebruik van het hypothesetoetsend model en de diagnostische
cyclus.
Classificatiesystemen: Zoals DSM-5-TR en ICD, die helpen bij het ordenen
en beschrijven van stoornissen.
DSM-5-TR
Classificatie vs. Diagnose:
o Classificatie: Toewijzing van een stoornis.
o Diagnose: Breder begrip, inclusief verklaringen en een adviesplan.
Belangrijke classificatiecategorieën bij kinderen:
o Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
o Angststoornissen, PTSS
o Depressie, gedragsproblemen
o Zindelijkheidsstoornissen, eetstoornissen
o Contextuele problemen (zoals opvoedings- en relatieproblemen).
Voordelen DSM:
1
, Standaardisatie, communicatie, wetenschappelijk onderzoek,
behandelplanning.
Nadelen DSM:
Stigmatisering, simplificatie, betrouwbaarheid.
De Diagnostische Cyclus
Doel: Systematische aanpak bij het analyseren van klachten, problemen,
verklaringen en oplossingen.
Vragen/kernstappen:
1. Over wie gaat het? (Aanmelding, achtergrondinformatie)
2. Wat is er aan de hand? (Klachtenanalyse)
3. Waardoor komt het probleem? (Probleemanalyse, hypothesen)
4. Wat is er aan te doen? (Advies en behandelplan)
5. Wat is mijn advies? (Integratie en terugkoppeling).
Achtergrondmodellen
Empirische cyclus (De Groot, 1961): Wetenschappelijk proces gericht op
hypothesen, toetsing en validatie.
Regulatieve cyclus (Van Strien, 1974): Praktijkgericht model met een
cyclisch proces: probleemdefiniëring, behandeling en evaluatie.
Analysefasen binnen de diagnostische cyclus
1. Aanmelding en klachtanalyse:
o Verzamelen van gegevens (personalia, risicofactoren, hulpvraag).
o Klachten: Ervaringen van de cliënt.
o Problemen: Dreigende situaties die interventie vereisen.
2. Probleemanalyse:
o Beschrijven en ordenen van problemen.
o Onderkennende hypothesen opstellen (bijv. “Er is sprake van
dyscalculie”).
3. Verklaringsanalyse:
2
ontwikkelingsproblemen
Inhoud
College 1................................................................................................................ 1
College 2 Neuropsychologisch onderzoek..............................................................4
College 3 Intelligentieonderzoek..........................................................................10
College 4 Vroegkinderlijke diagnostiek.................................................................15
College 5 Diagnostiek van onderwijsproblemen...................................................19
College 6 Diagnostiek bij mensen met een verstandelijke beperking..................24
Hoorcollege 7 Diagnostiek van het kind binnen het gezin....................................31
Hoorcollege 8 Diagnostiek van het motorisch functioneren bij kinderen..............36
Hoorcollege 9 Diagnostiek van psychosociale problemen....................................42
College 1
Ontwikkeling
Verstandelijke en cognitieve ontwikkeling: Het proces waarbij kinderen
leren denken, problemen oplossen en kennis vergaren.
Sociaal-emotionele ontwikkeling: Ontwikkeling van emoties, relaties en
zelfbeeld.
Neuro-motorische ontwikkeling: Ontwikkeling van motorische
vaardigheden en neurologische functies.
Groei en gezondheid: Fysieke groei en algemene gezondheid van kinderen.
Wat is diagnostiek?
Definitie: Onderzoek gebaseerd op theoretische kennis en systematische
methoden, met als doel opvoeding en ontwikkeling te begrijpen.
Methoden: Gebruik van het hypothesetoetsend model en de diagnostische
cyclus.
Classificatiesystemen: Zoals DSM-5-TR en ICD, die helpen bij het ordenen
en beschrijven van stoornissen.
DSM-5-TR
Classificatie vs. Diagnose:
o Classificatie: Toewijzing van een stoornis.
o Diagnose: Breder begrip, inclusief verklaringen en een adviesplan.
Belangrijke classificatiecategorieën bij kinderen:
o Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
o Angststoornissen, PTSS
o Depressie, gedragsproblemen
o Zindelijkheidsstoornissen, eetstoornissen
o Contextuele problemen (zoals opvoedings- en relatieproblemen).
Voordelen DSM:
1
, Standaardisatie, communicatie, wetenschappelijk onderzoek,
behandelplanning.
Nadelen DSM:
Stigmatisering, simplificatie, betrouwbaarheid.
De Diagnostische Cyclus
Doel: Systematische aanpak bij het analyseren van klachten, problemen,
verklaringen en oplossingen.
Vragen/kernstappen:
1. Over wie gaat het? (Aanmelding, achtergrondinformatie)
2. Wat is er aan de hand? (Klachtenanalyse)
3. Waardoor komt het probleem? (Probleemanalyse, hypothesen)
4. Wat is er aan te doen? (Advies en behandelplan)
5. Wat is mijn advies? (Integratie en terugkoppeling).
Achtergrondmodellen
Empirische cyclus (De Groot, 1961): Wetenschappelijk proces gericht op
hypothesen, toetsing en validatie.
Regulatieve cyclus (Van Strien, 1974): Praktijkgericht model met een
cyclisch proces: probleemdefiniëring, behandeling en evaluatie.
Analysefasen binnen de diagnostische cyclus
1. Aanmelding en klachtanalyse:
o Verzamelen van gegevens (personalia, risicofactoren, hulpvraag).
o Klachten: Ervaringen van de cliënt.
o Problemen: Dreigende situaties die interventie vereisen.
2. Probleemanalyse:
o Beschrijven en ordenen van problemen.
o Onderkennende hypothesen opstellen (bijv. “Er is sprake van
dyscalculie”).
3. Verklaringsanalyse:
2
