Samenvattingen Praktisch Fiscaalrecht
2020-2021
Hoofdstuk 1. Belastingrecht in Nederland
Waarom belastingen?
- Waarom belastingen:
o Ter financiering van voorzieningen door de overheid
Zoals wegen, dijken, gezondheidszorg, politie en onderwijs, museums.
o Om bepaald gedrag te stimuleren / ontmoedigen
Accijns op tabak, ontmoediging van het roken.
Milieuvriendelijk gedrag stimuleren door bepaalde aftrekposten
- Inkomsten overheid:
o Belastingen
o Premies sociale verzekeringen
o Gasinkomsten
o Overige inkomsten
Vb. winstuitkeringen bedrijven
- Aantal beginselen van de belastingheffing:
o Draagkrachtbeginsel: Sterkste schouders dragen zwaarste lasten
Hoe hoger het inkomen is hoe meer je moet betalen.
o Profijtbeginsel: degene die profijt heeft betaald belasting
o Vb. de wegenbelasting door automobilisten.
o Niet-automobilisten hoeven niet te betalen, want zij hebben geen profijt.
o Vervuiler betaalt
o Vb. heffing op milieuvervuilende activiteiten
Soorten belasting
- Inkomstenbelasting (IB)
o Wordt betaald over de inkomen van een natuurlijk persoon en is afhankelijk van de
hoogte van het inkomen en de persoonlijke omstandigheden.
o Wet op de Inkomstenbelasting (IB)
- Vennootschapsbelasting (vpb)
o Wordt betaald over de winst van rechtspersonen.
o Wet op de vennootschapsbelasting (Wet VPB)
- Loonbelasting (LB)
o Wordt berekend over het loon van een werknemer.
o Loonheffing is de voorheffing van de inkomstenbelasting en wordt meestal door de
werkgever al in mindering gebracht op het brutoloon. De werkgever betaald de
loonbelasting al aan de Belastingdienst.
o De betaalde loonbelasting mag dus afgetrokken worden op de inkomstenbelasting.
o Wet loonbelasting (Wet LB)
- Omzetbelasting (OB)
o Omzetbelasting of btw wordt in rekening gebracht door ondernemers.
o Wordt geheven over de verkoop(levering) van goederen en diensten door de
ondernemer.
1
, o De koper betaalt de omzetbelasting aan de verkoper(ondernemer) bij de koop van
een goed. De verkoper betaalt de omzetbelasting vervolgens weer aan de
Belastingdienst.
o Wet op de omzetbelasting (Wet OB)
- Dividendbelasting (Div)
o Betalen we over de winstuitkering op aandelen, ofwel over dividend.
o Is net als de loonbelasting een voorheffing op de inkomstenbelasting.
o Wet op de dividendbelasting.
- Erfbelasting / schenkbelasting (Sw)
o Erfbelasting: moet betaald worden over een erfenis
o Schenkbelasting: moet je betalen als je een schenking krijgt.
o Successiewet (SW)
- Kansspelbelasting
o Betalen we over gewonnen prijzen (geld).
o Te denken valt aan het winnen van de loterij.
- Overdrachtsbelasting (OVB)
o Betalen we bij de verkrijging van een onroerende zaak.
o Te denken valt aan de koop van een huis (onroerende zaak)
o Wet op belastingen van rechtsverkeer.
- Motorrijtuigenbelasting
o Wordt betaald bij het hebben van een auto of motorrijwiel.
- Belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM)
o Betalen we bij de registratie van een auto of motorrijwiel.
o Wet op belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM)
- Accijnzen
o Wordt geheven op bijvoorbeeld tabak, alcohol en benzine.
- Milieuheffingen / belastingen op milieugrondslag
o Belasting op leidingwater, kolenbelasting, afvalstoffenheffing, verpakkingsbelasting
en energiebelasting zijn milieuheffingen.
- Provinciale- en gemeentelijke belastingen (OZB, hondenbelasting)
o Rijksbelastingen zijn loon-en inkomstenbelastingen, de omzetbelasting en het
vennootschapsbelasting.
o Provinciale belastingen: enkele milieuheffingen zoals de verontreinigingsheffingen.
o Gemeentelijke belastingen: onroerende zaak belasting en hondenbelasting.
Vindplaatsen
- Materiële belastingwetgeving: Waarover moet je belasting betalen en hoeveel ?
o Vb. Wet op de inkomstenbelasting
o Wet op de Loonbelasting.
o Wet op de omzetbelasting
o Successiewet
o Wet op de Vennootschapsbelasting.
- Formele belastingwetgeving: Hoe komt de belasting bij de overheid.
o Vb. Algemene wet bestuursrecht (Awb)
o Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)
- Uitvoeringsregelingen en uitvoeringsbesluiten
o Worden gemaakt door Minister van Financiën.
o De ministerraad en de Raad van State zijn wel partij bij een uitvoeringsbesluit.
o Omdat het belastingrecht snel veranderd, worden aanpassingen vaak gemaakt met
gebruik van deze regelingen.
2
, o Met verwijzingen naar de Algemene maatregel van bestuur in wetten wordt eigenlijk
het uitvoeringsbesluit bedoeld.
o Met een ministeriële regeling wordt een uitvoeringsregeling bedoeld.
De kleuren blauw en geel zijn een ezelsbruggetje. De ministeriële regeling
hoort bij de uitvoeringsregeling. Er staat 2 keer regeling in.
- Richtlijnen: Afspraken binnen de Europese Unie.
- Algemene beginselen van behoorlijk bestuur:
o De overheid moet zich gedragen als behoorlijk bestuurder. Hiervoor zijn
gedragsregels.
o De belangrijkste gedragsregels zijn het vertrouwensbeginsel (het vertrouwen dat de
belastingplichtige mag ontlenen aan de gedragingen van de overheid) en het
gelijkheidsbeginsel (gelijke behandeling in gelijke gevallen).
- Jurisprudentie:
o Uitspraken van de rechters.
o Dit kan bijvoorbeeld gaan over de uitleg en de toepassing van wetsartikelen of over
de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
- Resoluties
o De extra uitleg over een wetsartikel.
o Via een besluit (resolutie) geeft de staatssecretaris een toelichting hoe het
wetsartikel uitgelegd moet worden. De Belastingdienst moet deze resoluties volgen.
o Hetzelfde geldt voor vraag-en-antwoordbesluiten.
Hoofdstuk 2. Formeel belastingrecht
Materieel en formeel belastingrecht
- Materieel belastingrecht
o Wie is belastingplichtig
o Waarover moet belasting worden betaald
o Hoeveel belasting
- Formeel belastingrecht:
o Wijze waarop aanslagen worden vastgesteld
o Hoe moet aangifte worden gedaan
o Wanneer moet aangifte worden gedaan
o Wanneer moet er worden betaald
- Belastingrecht is een onderdeel van het bestuursrecht
o Eerst kijken in de Awb
o Daarna verder kijken in de formele wetgeving.
Vb. AWR
Woon-en vestigingsplaats, partner
- Van belang is waar de belastingplichtige woont.
- Natuurlijke personen
o Moeten volgend de Wet IB in Nederland wonen.
o Of in Nederland hun geld verdienen.
- Lichamen
o Vennootschapsbelasting wordt geheven over lichamen die in Nederland zijn
gevestigd.
- Beoordeling vindt plaats naar omstandigheden volgens Art. 4. AWR. Van belang is:
o De inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente
o De woonplaats van familie of gezin van de belastingplichtige.
3
2020-2021
Hoofdstuk 1. Belastingrecht in Nederland
Waarom belastingen?
- Waarom belastingen:
o Ter financiering van voorzieningen door de overheid
Zoals wegen, dijken, gezondheidszorg, politie en onderwijs, museums.
o Om bepaald gedrag te stimuleren / ontmoedigen
Accijns op tabak, ontmoediging van het roken.
Milieuvriendelijk gedrag stimuleren door bepaalde aftrekposten
- Inkomsten overheid:
o Belastingen
o Premies sociale verzekeringen
o Gasinkomsten
o Overige inkomsten
Vb. winstuitkeringen bedrijven
- Aantal beginselen van de belastingheffing:
o Draagkrachtbeginsel: Sterkste schouders dragen zwaarste lasten
Hoe hoger het inkomen is hoe meer je moet betalen.
o Profijtbeginsel: degene die profijt heeft betaald belasting
o Vb. de wegenbelasting door automobilisten.
o Niet-automobilisten hoeven niet te betalen, want zij hebben geen profijt.
o Vervuiler betaalt
o Vb. heffing op milieuvervuilende activiteiten
Soorten belasting
- Inkomstenbelasting (IB)
o Wordt betaald over de inkomen van een natuurlijk persoon en is afhankelijk van de
hoogte van het inkomen en de persoonlijke omstandigheden.
o Wet op de Inkomstenbelasting (IB)
- Vennootschapsbelasting (vpb)
o Wordt betaald over de winst van rechtspersonen.
o Wet op de vennootschapsbelasting (Wet VPB)
- Loonbelasting (LB)
o Wordt berekend over het loon van een werknemer.
o Loonheffing is de voorheffing van de inkomstenbelasting en wordt meestal door de
werkgever al in mindering gebracht op het brutoloon. De werkgever betaald de
loonbelasting al aan de Belastingdienst.
o De betaalde loonbelasting mag dus afgetrokken worden op de inkomstenbelasting.
o Wet loonbelasting (Wet LB)
- Omzetbelasting (OB)
o Omzetbelasting of btw wordt in rekening gebracht door ondernemers.
o Wordt geheven over de verkoop(levering) van goederen en diensten door de
ondernemer.
1
, o De koper betaalt de omzetbelasting aan de verkoper(ondernemer) bij de koop van
een goed. De verkoper betaalt de omzetbelasting vervolgens weer aan de
Belastingdienst.
o Wet op de omzetbelasting (Wet OB)
- Dividendbelasting (Div)
o Betalen we over de winstuitkering op aandelen, ofwel over dividend.
o Is net als de loonbelasting een voorheffing op de inkomstenbelasting.
o Wet op de dividendbelasting.
- Erfbelasting / schenkbelasting (Sw)
o Erfbelasting: moet betaald worden over een erfenis
o Schenkbelasting: moet je betalen als je een schenking krijgt.
o Successiewet (SW)
- Kansspelbelasting
o Betalen we over gewonnen prijzen (geld).
o Te denken valt aan het winnen van de loterij.
- Overdrachtsbelasting (OVB)
o Betalen we bij de verkrijging van een onroerende zaak.
o Te denken valt aan de koop van een huis (onroerende zaak)
o Wet op belastingen van rechtsverkeer.
- Motorrijtuigenbelasting
o Wordt betaald bij het hebben van een auto of motorrijwiel.
- Belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM)
o Betalen we bij de registratie van een auto of motorrijwiel.
o Wet op belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM)
- Accijnzen
o Wordt geheven op bijvoorbeeld tabak, alcohol en benzine.
- Milieuheffingen / belastingen op milieugrondslag
o Belasting op leidingwater, kolenbelasting, afvalstoffenheffing, verpakkingsbelasting
en energiebelasting zijn milieuheffingen.
- Provinciale- en gemeentelijke belastingen (OZB, hondenbelasting)
o Rijksbelastingen zijn loon-en inkomstenbelastingen, de omzetbelasting en het
vennootschapsbelasting.
o Provinciale belastingen: enkele milieuheffingen zoals de verontreinigingsheffingen.
o Gemeentelijke belastingen: onroerende zaak belasting en hondenbelasting.
Vindplaatsen
- Materiële belastingwetgeving: Waarover moet je belasting betalen en hoeveel ?
o Vb. Wet op de inkomstenbelasting
o Wet op de Loonbelasting.
o Wet op de omzetbelasting
o Successiewet
o Wet op de Vennootschapsbelasting.
- Formele belastingwetgeving: Hoe komt de belasting bij de overheid.
o Vb. Algemene wet bestuursrecht (Awb)
o Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)
- Uitvoeringsregelingen en uitvoeringsbesluiten
o Worden gemaakt door Minister van Financiën.
o De ministerraad en de Raad van State zijn wel partij bij een uitvoeringsbesluit.
o Omdat het belastingrecht snel veranderd, worden aanpassingen vaak gemaakt met
gebruik van deze regelingen.
2
, o Met verwijzingen naar de Algemene maatregel van bestuur in wetten wordt eigenlijk
het uitvoeringsbesluit bedoeld.
o Met een ministeriële regeling wordt een uitvoeringsregeling bedoeld.
De kleuren blauw en geel zijn een ezelsbruggetje. De ministeriële regeling
hoort bij de uitvoeringsregeling. Er staat 2 keer regeling in.
- Richtlijnen: Afspraken binnen de Europese Unie.
- Algemene beginselen van behoorlijk bestuur:
o De overheid moet zich gedragen als behoorlijk bestuurder. Hiervoor zijn
gedragsregels.
o De belangrijkste gedragsregels zijn het vertrouwensbeginsel (het vertrouwen dat de
belastingplichtige mag ontlenen aan de gedragingen van de overheid) en het
gelijkheidsbeginsel (gelijke behandeling in gelijke gevallen).
- Jurisprudentie:
o Uitspraken van de rechters.
o Dit kan bijvoorbeeld gaan over de uitleg en de toepassing van wetsartikelen of over
de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
- Resoluties
o De extra uitleg over een wetsartikel.
o Via een besluit (resolutie) geeft de staatssecretaris een toelichting hoe het
wetsartikel uitgelegd moet worden. De Belastingdienst moet deze resoluties volgen.
o Hetzelfde geldt voor vraag-en-antwoordbesluiten.
Hoofdstuk 2. Formeel belastingrecht
Materieel en formeel belastingrecht
- Materieel belastingrecht
o Wie is belastingplichtig
o Waarover moet belasting worden betaald
o Hoeveel belasting
- Formeel belastingrecht:
o Wijze waarop aanslagen worden vastgesteld
o Hoe moet aangifte worden gedaan
o Wanneer moet aangifte worden gedaan
o Wanneer moet er worden betaald
- Belastingrecht is een onderdeel van het bestuursrecht
o Eerst kijken in de Awb
o Daarna verder kijken in de formele wetgeving.
Vb. AWR
Woon-en vestigingsplaats, partner
- Van belang is waar de belastingplichtige woont.
- Natuurlijke personen
o Moeten volgend de Wet IB in Nederland wonen.
o Of in Nederland hun geld verdienen.
- Lichamen
o Vennootschapsbelasting wordt geheven over lichamen die in Nederland zijn
gevestigd.
- Beoordeling vindt plaats naar omstandigheden volgens Art. 4. AWR. Van belang is:
o De inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente
o De woonplaats van familie of gezin van de belastingplichtige.
3
