Naam student:
Studentnummer:
Onderzoek Pedagogisch handelen 1A
Lesplaats:
Leercoach:
Werkveldcoach:
Naam stageschool:
Naam bestuur:
E-mail student:
Telefoon:
VOORWOORD
1
, Beste lezer,
Dit onderzoek is gedaan door C., L en A., studenten aan de Flexibele Pabo
InHolland, te Haarlem. Dit onderzoek hebben wij geschreven aan de hand van het
college pedagogisch handelen. Het doel van dit onderzoek is om te kijken hoe
pedagogisch handelen toegepast wordt in de praktijk.
Om dit doel te bereiken verzamelen wij informatie over de pedagogische
basisbehoeften van kinderen en de kenmerken van een pedagogisch klimaat. Wij
willen dit in kaart gaan brengen door te observeren op de basisscholen waar wij
stage lopen. Wij vergelijken het theoretisch kader met wat wij in de praktijk tegen
komen. Elk van ons schrijft het voorwoord vanuit een zijn eigen perspectief.
C: Uit ervaringen van mijn basisschoolperiode kan ik mij twee leerkrachten nog
goed herinneren. Deze twee leerkrachten waren twee tegenpolen van elkaar.
leerkracht 1 was rustig, bood structuur en zette consequenties met regelmaat in
waarvan de leerlingen op de hoogte waren. Leerkracht 2 schreeuwde vaak, werd
gefrustreerd als de opdracht niet begrepen werd en benoemde vaak het negatieve
gedrag. In de klas van leerkracht 1 voelde ik mij veilig en gewaardeerd. Daarom
vind ik het heel belangrijk om de leerlingen in mijn klas dit ook te bieden, een
vertrouwde en veilige leeromgeving om zo tot leren te komen.
A: Mijn eigen ervaringen op de basisschool waren verre van gebruikelijk. Een
schoolwissel tussen groep 7 en 8, het doubleren van groep 8 en een volle rugzak
maakt mijn ervaring verre van gemiddeld. Al deze ervaringen hebben mijn
persoonlijkheid gekleurd en veel invloed gehad op mijn verdere leven. Tot op de
dag van vandaag zijn er nog merkbare effecten van mijn basisschool periode. Ik
ben mij dus zeer wel bewust van de blijvende effecten die ervaringen op de
basisschool kunnen hebben.
L: Terugkijkend op mijn basisschoolperiode is mij bijgebleven dat ik in een volle
combinatiegroep zat, namelijk een 3-4-5 groep. 30 leerlingen in een klas verspreid
over 3 verschillende bouwjaren met een leerkracht voor de groep. Ik bleef 3 jaar
bij dezelfde duidelijke, rustige en bovenal lieve juf in de klas. Deze leerkracht
stimuleerde het leren van en met elkaar, dit heb ik van jongs af aan mee
gekregen. Naarmate ik ouder werd en in andere bouwjaren kwam, gaf het mij veel
voldoening om te zien dat klasgenoten jong of oud ook van mij konden leren. Ik
vind het dan ook belangrijk dat er een veilige leeromgeving is voor kinderen
waarin ze hulp durven te vragen aan elkaar en ze deze hulp ook kunnen bieden.
Als ik vooruit kijk naar wat ik van deze opleiding verwacht staat het leren van mijn
medestudenten daar zeker bij.
INHOUDSOPGAVE
2
, 1. Voorwoord 2
2. Inhoudsopgave 3
3. Inleiding 4
4. Onderzoekaanpak 5
5. Theoretisch onderzoek 7
5.1 Wat wordt er verstaan onder pedagogisch handelen? 7
5.2 Wat wordt er verstaan onder pedagogisch klimaat? 9
5.3 Wat wordt er verstaan onder de basisbehoeften van het kind? 12
6. Problematiseren van de praktijk/resultaten 13
6.1 Beschrijving interview 13
7. Conclusie 16
7.1 Theorie- en praktijk deelvragen 16
7.2 Hoofdvraag 19
8. Aanbeveling 20
9. Reflecteren en integreren 23
9.1 Reflectie op inhoud, onderzoeksproces en eigen handelen 23
9.2 Reflecteren op samenwerking 28
10. Literatuurlijst 29
11. Bijlagen 30
11.1 Observatieschema 31
11.2 Interview vragen 39
3
, INLEIDING
Basisschool leerkrachten moeten pedagogische verantwoord handelen. Deze zin
of een die er sterk op lijkt zal iedere ouder en iedere leerkracht ongetwijfeld wel
eens gehoord of geuit hebben. Het lijkt een vanzelfsprekendheid. Maar wat is nu
precies pedagogische handelen? En hoe kan je garanderen dat dit daadwerkelijk
ook gebeurt? Het zou fijn zijn als de antwoorden op deze vragen even voor de
hand liggen zijn als de bovenstaande statement. De realiteit is echter dat er heel
wat meer bij komt kijken dat alleen het uitroepen van de statement als een soort
van bezwering waarmee het waar wordt.
De pedagogiek word ook wel opvoedkunde genoemd, of gekscherend door
andere studies gevorderde moederkunde. In deze twee termen schuilt een kern
van waarheid.
Moeders worden ook in deze tijd nog steeds gezien als de voornaamste opvoeder
van een kind. Het sociale commentaar daar gelaten is dit nu niet het onderzoek
wat we hierbij presenteren. Pedagogiek is de studie die zich bezighoud met de
ontwikkeling van een kind tot een volwassene persoon. Tijdens deze ontwikkeling
zijn er een veelvoud van invloeden van buitenaf werkzaam op het kind. Deze
invloeden van buitenaf komen vanuit verschillende bronnen, een van de
voornaamste zijn in de meeste gevallen toch de ouders. In dit onderzoek gaan we
ons richten op de invloeden die wij als toekomstig basisschoolleerkrachten
uitoefenen op de kinderen onder onze hoede. En hoe we dit in een zo positief
mogelijke manier kunnen doen.
4
Studentnummer:
Onderzoek Pedagogisch handelen 1A
Lesplaats:
Leercoach:
Werkveldcoach:
Naam stageschool:
Naam bestuur:
E-mail student:
Telefoon:
VOORWOORD
1
, Beste lezer,
Dit onderzoek is gedaan door C., L en A., studenten aan de Flexibele Pabo
InHolland, te Haarlem. Dit onderzoek hebben wij geschreven aan de hand van het
college pedagogisch handelen. Het doel van dit onderzoek is om te kijken hoe
pedagogisch handelen toegepast wordt in de praktijk.
Om dit doel te bereiken verzamelen wij informatie over de pedagogische
basisbehoeften van kinderen en de kenmerken van een pedagogisch klimaat. Wij
willen dit in kaart gaan brengen door te observeren op de basisscholen waar wij
stage lopen. Wij vergelijken het theoretisch kader met wat wij in de praktijk tegen
komen. Elk van ons schrijft het voorwoord vanuit een zijn eigen perspectief.
C: Uit ervaringen van mijn basisschoolperiode kan ik mij twee leerkrachten nog
goed herinneren. Deze twee leerkrachten waren twee tegenpolen van elkaar.
leerkracht 1 was rustig, bood structuur en zette consequenties met regelmaat in
waarvan de leerlingen op de hoogte waren. Leerkracht 2 schreeuwde vaak, werd
gefrustreerd als de opdracht niet begrepen werd en benoemde vaak het negatieve
gedrag. In de klas van leerkracht 1 voelde ik mij veilig en gewaardeerd. Daarom
vind ik het heel belangrijk om de leerlingen in mijn klas dit ook te bieden, een
vertrouwde en veilige leeromgeving om zo tot leren te komen.
A: Mijn eigen ervaringen op de basisschool waren verre van gebruikelijk. Een
schoolwissel tussen groep 7 en 8, het doubleren van groep 8 en een volle rugzak
maakt mijn ervaring verre van gemiddeld. Al deze ervaringen hebben mijn
persoonlijkheid gekleurd en veel invloed gehad op mijn verdere leven. Tot op de
dag van vandaag zijn er nog merkbare effecten van mijn basisschool periode. Ik
ben mij dus zeer wel bewust van de blijvende effecten die ervaringen op de
basisschool kunnen hebben.
L: Terugkijkend op mijn basisschoolperiode is mij bijgebleven dat ik in een volle
combinatiegroep zat, namelijk een 3-4-5 groep. 30 leerlingen in een klas verspreid
over 3 verschillende bouwjaren met een leerkracht voor de groep. Ik bleef 3 jaar
bij dezelfde duidelijke, rustige en bovenal lieve juf in de klas. Deze leerkracht
stimuleerde het leren van en met elkaar, dit heb ik van jongs af aan mee
gekregen. Naarmate ik ouder werd en in andere bouwjaren kwam, gaf het mij veel
voldoening om te zien dat klasgenoten jong of oud ook van mij konden leren. Ik
vind het dan ook belangrijk dat er een veilige leeromgeving is voor kinderen
waarin ze hulp durven te vragen aan elkaar en ze deze hulp ook kunnen bieden.
Als ik vooruit kijk naar wat ik van deze opleiding verwacht staat het leren van mijn
medestudenten daar zeker bij.
INHOUDSOPGAVE
2
, 1. Voorwoord 2
2. Inhoudsopgave 3
3. Inleiding 4
4. Onderzoekaanpak 5
5. Theoretisch onderzoek 7
5.1 Wat wordt er verstaan onder pedagogisch handelen? 7
5.2 Wat wordt er verstaan onder pedagogisch klimaat? 9
5.3 Wat wordt er verstaan onder de basisbehoeften van het kind? 12
6. Problematiseren van de praktijk/resultaten 13
6.1 Beschrijving interview 13
7. Conclusie 16
7.1 Theorie- en praktijk deelvragen 16
7.2 Hoofdvraag 19
8. Aanbeveling 20
9. Reflecteren en integreren 23
9.1 Reflectie op inhoud, onderzoeksproces en eigen handelen 23
9.2 Reflecteren op samenwerking 28
10. Literatuurlijst 29
11. Bijlagen 30
11.1 Observatieschema 31
11.2 Interview vragen 39
3
, INLEIDING
Basisschool leerkrachten moeten pedagogische verantwoord handelen. Deze zin
of een die er sterk op lijkt zal iedere ouder en iedere leerkracht ongetwijfeld wel
eens gehoord of geuit hebben. Het lijkt een vanzelfsprekendheid. Maar wat is nu
precies pedagogische handelen? En hoe kan je garanderen dat dit daadwerkelijk
ook gebeurt? Het zou fijn zijn als de antwoorden op deze vragen even voor de
hand liggen zijn als de bovenstaande statement. De realiteit is echter dat er heel
wat meer bij komt kijken dat alleen het uitroepen van de statement als een soort
van bezwering waarmee het waar wordt.
De pedagogiek word ook wel opvoedkunde genoemd, of gekscherend door
andere studies gevorderde moederkunde. In deze twee termen schuilt een kern
van waarheid.
Moeders worden ook in deze tijd nog steeds gezien als de voornaamste opvoeder
van een kind. Het sociale commentaar daar gelaten is dit nu niet het onderzoek
wat we hierbij presenteren. Pedagogiek is de studie die zich bezighoud met de
ontwikkeling van een kind tot een volwassene persoon. Tijdens deze ontwikkeling
zijn er een veelvoud van invloeden van buitenaf werkzaam op het kind. Deze
invloeden van buitenaf komen vanuit verschillende bronnen, een van de
voornaamste zijn in de meeste gevallen toch de ouders. In dit onderzoek gaan we
ons richten op de invloeden die wij als toekomstig basisschoolleerkrachten
uitoefenen op de kinderen onder onze hoede. En hoe we dit in een zo positief
mogelijke manier kunnen doen.
4
