Bedrijfseconomie van de Gezondheidszorg – College
Lecture 1 – 09/02/20
Het waarom van (goede) kostprijzen?
- Input voor verkoop- en productieplan
o Budgettering
- Input voor control van het productieproces
o Management control
- Input voor de waardering van je voorraden
o Jaarverslag
- Input voor de onderhandeling in de triade
o Marktordening
o Triade is de driehoek tussen zorgaanbieder, inkoper en gebruiker
Voorbeelden van kosten in een product/dienst
- De kosten van grond en hulpstoffen
o Niet alleen de netto hoeveelheid, maar ook het afval en uitval
o Afval is de hoeveelheid die verloren gaat
o Uitval is de hoeveelheid die wordt afgekeurd
o Dit moet onvermijdelijk zijn! Anders is het verspilling
- De kosten van arbeid
- De kosten van duurzame productiemiddelen
o Kosten voor rente en afschrijving die lange tijd mee gaan
- De kosten van grond
o Eeuwigdurende kosten
- De kosten van diensten van derden
- De kosten van de belastingen
- De rentekosten
Basisvormen integrale calculatie
- Zo goed mogelijk de totale kosten per eenheidproduct berekend worden. De direct
en de indirecte kosten worden aan het product toegerekend. Het toewijzen van de
indirect kosten is lastig, daarom worden daar methodes voor gebruikt.
- Delingscalculatie
o (Vaste + variabele kosten) : normale productie
o Voorbeeld:
Gegevens: 1000 patiënten per jaar – €200 variabele kosten per patiënt
– vaste kosten per jaar €800.000
Kosten per behandeling = (200 x 1000 + 800.000) : 1000 = €1000
o Alleen toepasbaar bij homogene producten
- Equivalentie methode
o Het met een uniforme verdeelsleutel omzetten van heterogene producten
naar homogene product eenheden
, o Verwerking conform delingscalculatie-methode (alleen het uitgangspunt is
dus verschillend)
o Alleen mogelijk bij een beperkt aantal producten die een onderlinge
verwantschap hebben
o Voorbeeld:
Gegevens:
1000 patiënten per jaar
o 600 jonge met tijdsduur 1,0
o 400 oude met tijdsduur 1,25
€200 variabele kosten per patiënt
€800.000 vaste kosten per jaar
Je rekent eerst om naar patiënt tijd(tijd)eenheden
Totale kosten: 200 x 1000 + 800.000 = 1.000.000
Totale volume: 600 x 1,0 + 400 x 1,25 = 1100
Kosten patiënteenheid: 1.000.000 : 1100 = €909,09
Kosten per behandeling:
o Jonge = 1,0 x 909,09 = 090,09
o Oude = 1,25 x 909,09 = 1136,36=y
- Opslagmethode
o Onderscheid wordt gemaakt tussen directe en indirecte kosten
o Indirecte kosten worden met een uniform opslagpercentage op directe
kosten over de producten verdeeld
o Opslag percentage = indirect / direct
o Eenvoudig bij heterogene productie
o Veronderstelling lineair verban
o Onnauwkeurig bij groot aandeel indirecte kosten
o Voorbeeld
Totale kosten: €280.000.000
Directe kosten: €200.000.000 (71%)
Indirecte kosten: 80.000.000 (29%)
Opslag percentage = 80.000.000 : 200.000.000 = 0,40
Totale directe specifieke behandelkosten: 1.000.000
Totale indirecte kosten: 0,4 x 1.000.000 = €400.000
Totale kosten: €1.400.000
Kosten per behandeling
Jonge: 1,0 x 909,09 x (1,4) = €1.272.73
Oude: 1,25 x 909.09 x (1,4) = €1590,90
- Kostenplaats methode
o Directe kosten product
o Indirecte kosten kostenplaats product
o Kostenplaats
Kan ook alleen op papier bestaan, hoeft niet echt te bestaan
o Hoofdkostenplaats
Levert prestatie rechtstreeks ten gunste van een kostendrager
De afdeling waarop een ingreep wordt gedaan
o Hulpkostenplaats
Levert prestatie niet rechtstreeks aan kostendrager
, ICT of schoonmaak, levert aan de hoofdkosten plaats
o 10 stappenplan
Inventariseren van alle relevante kosten
Onderscheid maken tussen direct en indirect kosten
Bepalen van de te onderscheiden (hoofd)kostenplaatsen en
kostendragers
Inventariseren van de relevante verdeelsleutels
Opstellen van de kosten verdeelstaat
Toerekenen van de directe kosten aan de kostendragers
Stapsgewijs toerekenen van de totale kosten van de hulp
kostenplaatsen aan de relevante hoofdkostenplaatsen met de verdeel
sleutels
Toerekenen van de totale kosten van de hoofdkostenplaatsen aan de
kostendragers
Bepalen van de totale (direct en indirecte) kosten van de
kostendragers
Het bepalen van de kostprijs per kostendrager per eenheid
o Casus
Stap 1 tot 4:
Inventariseren
Directe kosten PTCA Directe kosten CABG
Personeel €250.000 Personeel €1.050.000
Materialen €900.000 Materialen €300.000
Indirecte kosten Doorbelastingseenheid
Administratie €70.000 Aantal facturen
Laboratorium €140.000 Aantal punten
Catherisatie €500.000 Gebruikte uren
OK €800.00 Gebruikte uren
Administratie Laboratiorium
Laboratorium 500 facturen Cath lab 80.000 punten
Cath lab 1000 facturen OK 120.000 punten
OK 2000 facturen Totaal 200.000 punten
Totaal 5000 facturen
Cath lab OK
PTCA 1,4 uur PTCA 0,1 uur
CABG 0,5 uur CABG 2,75 uur
PTCA 500 behandelingen CABG 200 behandelingen
Stap 5 en 6
Gebruik bij stap 5 altijd een vaste lay out, dat voorkomt fouten
Kosten Admin Lab Cath OK PTCA CABG
Lab
Direct
Personeel 250.000 1.050.000
Materiaal 900.000 300.000
Indirect
70.000 140.000 500.00 800.000
10.000 0 40.000
Lecture 1 – 09/02/20
Het waarom van (goede) kostprijzen?
- Input voor verkoop- en productieplan
o Budgettering
- Input voor control van het productieproces
o Management control
- Input voor de waardering van je voorraden
o Jaarverslag
- Input voor de onderhandeling in de triade
o Marktordening
o Triade is de driehoek tussen zorgaanbieder, inkoper en gebruiker
Voorbeelden van kosten in een product/dienst
- De kosten van grond en hulpstoffen
o Niet alleen de netto hoeveelheid, maar ook het afval en uitval
o Afval is de hoeveelheid die verloren gaat
o Uitval is de hoeveelheid die wordt afgekeurd
o Dit moet onvermijdelijk zijn! Anders is het verspilling
- De kosten van arbeid
- De kosten van duurzame productiemiddelen
o Kosten voor rente en afschrijving die lange tijd mee gaan
- De kosten van grond
o Eeuwigdurende kosten
- De kosten van diensten van derden
- De kosten van de belastingen
- De rentekosten
Basisvormen integrale calculatie
- Zo goed mogelijk de totale kosten per eenheidproduct berekend worden. De direct
en de indirecte kosten worden aan het product toegerekend. Het toewijzen van de
indirect kosten is lastig, daarom worden daar methodes voor gebruikt.
- Delingscalculatie
o (Vaste + variabele kosten) : normale productie
o Voorbeeld:
Gegevens: 1000 patiënten per jaar – €200 variabele kosten per patiënt
– vaste kosten per jaar €800.000
Kosten per behandeling = (200 x 1000 + 800.000) : 1000 = €1000
o Alleen toepasbaar bij homogene producten
- Equivalentie methode
o Het met een uniforme verdeelsleutel omzetten van heterogene producten
naar homogene product eenheden
, o Verwerking conform delingscalculatie-methode (alleen het uitgangspunt is
dus verschillend)
o Alleen mogelijk bij een beperkt aantal producten die een onderlinge
verwantschap hebben
o Voorbeeld:
Gegevens:
1000 patiënten per jaar
o 600 jonge met tijdsduur 1,0
o 400 oude met tijdsduur 1,25
€200 variabele kosten per patiënt
€800.000 vaste kosten per jaar
Je rekent eerst om naar patiënt tijd(tijd)eenheden
Totale kosten: 200 x 1000 + 800.000 = 1.000.000
Totale volume: 600 x 1,0 + 400 x 1,25 = 1100
Kosten patiënteenheid: 1.000.000 : 1100 = €909,09
Kosten per behandeling:
o Jonge = 1,0 x 909,09 = 090,09
o Oude = 1,25 x 909,09 = 1136,36=y
- Opslagmethode
o Onderscheid wordt gemaakt tussen directe en indirecte kosten
o Indirecte kosten worden met een uniform opslagpercentage op directe
kosten over de producten verdeeld
o Opslag percentage = indirect / direct
o Eenvoudig bij heterogene productie
o Veronderstelling lineair verban
o Onnauwkeurig bij groot aandeel indirecte kosten
o Voorbeeld
Totale kosten: €280.000.000
Directe kosten: €200.000.000 (71%)
Indirecte kosten: 80.000.000 (29%)
Opslag percentage = 80.000.000 : 200.000.000 = 0,40
Totale directe specifieke behandelkosten: 1.000.000
Totale indirecte kosten: 0,4 x 1.000.000 = €400.000
Totale kosten: €1.400.000
Kosten per behandeling
Jonge: 1,0 x 909,09 x (1,4) = €1.272.73
Oude: 1,25 x 909.09 x (1,4) = €1590,90
- Kostenplaats methode
o Directe kosten product
o Indirecte kosten kostenplaats product
o Kostenplaats
Kan ook alleen op papier bestaan, hoeft niet echt te bestaan
o Hoofdkostenplaats
Levert prestatie rechtstreeks ten gunste van een kostendrager
De afdeling waarop een ingreep wordt gedaan
o Hulpkostenplaats
Levert prestatie niet rechtstreeks aan kostendrager
, ICT of schoonmaak, levert aan de hoofdkosten plaats
o 10 stappenplan
Inventariseren van alle relevante kosten
Onderscheid maken tussen direct en indirect kosten
Bepalen van de te onderscheiden (hoofd)kostenplaatsen en
kostendragers
Inventariseren van de relevante verdeelsleutels
Opstellen van de kosten verdeelstaat
Toerekenen van de directe kosten aan de kostendragers
Stapsgewijs toerekenen van de totale kosten van de hulp
kostenplaatsen aan de relevante hoofdkostenplaatsen met de verdeel
sleutels
Toerekenen van de totale kosten van de hoofdkostenplaatsen aan de
kostendragers
Bepalen van de totale (direct en indirecte) kosten van de
kostendragers
Het bepalen van de kostprijs per kostendrager per eenheid
o Casus
Stap 1 tot 4:
Inventariseren
Directe kosten PTCA Directe kosten CABG
Personeel €250.000 Personeel €1.050.000
Materialen €900.000 Materialen €300.000
Indirecte kosten Doorbelastingseenheid
Administratie €70.000 Aantal facturen
Laboratorium €140.000 Aantal punten
Catherisatie €500.000 Gebruikte uren
OK €800.00 Gebruikte uren
Administratie Laboratiorium
Laboratorium 500 facturen Cath lab 80.000 punten
Cath lab 1000 facturen OK 120.000 punten
OK 2000 facturen Totaal 200.000 punten
Totaal 5000 facturen
Cath lab OK
PTCA 1,4 uur PTCA 0,1 uur
CABG 0,5 uur CABG 2,75 uur
PTCA 500 behandelingen CABG 200 behandelingen
Stap 5 en 6
Gebruik bij stap 5 altijd een vaste lay out, dat voorkomt fouten
Kosten Admin Lab Cath OK PTCA CABG
Lab
Direct
Personeel 250.000 1.050.000
Materiaal 900.000 300.000
Indirect
70.000 140.000 500.00 800.000
10.000 0 40.000