Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Nectar 5 vwo biologie Flex-boek - Hoofdstuk 12 Regeling intern milieu

Beoordeling
5.0
(1)
Verkocht
2
Pagina's
7
Geüpload op
20-09-2025
Geschreven in
2024/2025

Deze samenvatting bevat alle stof uit Hoofdstuk 12 - Regeling intern milieu uit het 5VWO Nectar Biologie Flex boek. De samenvatting is volledig, kort en duidelijk zodat je het hoofdstuk in 1x begrijpt. Ook staat er bij elk stukje de bijbehorende Binas tabel en verschillende afbeeldingen om de stof nog beter te begrijpen.

Meer zien Lees minder
Niveau
Vak

Voorbeeld van de inhoud

‭Hoofdstuk 12 - Regeling intern milieu‬

‭ 12.1 - Het intern milieu……………………………………………………………………………….‬
§
‭Regelkringen‬‭in het lichaam voorkomen grote afwijkingen van de‬‭norm‬‭. Een regelkring‬
‭bestaat uit receptoren, een regelcentrum en effectoren.‬
‭●‬ ‭Receptoren‬‭: een cel gespecialiseerd in het opnemen van een bepaalde prikkel en‬
‭het opwekken van impulsen door de prikkel.‬
‭●‬ ‭Regelcentrum‬‭: vergelijkt de input van receptoren met‬‭de norm en bij afwijking stuurt‬
‭het output naar effectoren. Het regelcentrum voor de samenstelling van het‬
‭inwendige milieu bevindt zich in de hypothalamus.‬
‭●‬ ‭Effectoren‬‭: spier(cel) / klier(cel) die voor een reactie‬‭op een prikkel zorgt.‬

‭ en terugkoppeling is dat een afwijking van de‬
E
‭norm een proces in gang zet dat de afwijking‬
‭beïnvloedt. Bij een negatieve terugkoppeling zal‬
‭dat proces de afwijking tegengaan.‬
‭Homeostase‬‭= het in stand houden van een‬
‭dynamisch evenwicht‬‭, zodat de norm constant‬
‭blijft. Het lichaam streeft steeds naar homeostase.‬
‭↳ lichaamstemperatuur, samenstelling bloed,‬
‭O2/CO2, glucose…‬

‭ emperatuurregulatie in het lichaam:‬
T
‭De‬‭hypothalamus‬‭bevat receptoren die via het bloed de kerntemperatuur bepalen. Ook‬
‭bevat de hypothalamus de norm en regelcentrum van de kerntemperatuur.‬
‭De temperatuur aan de buitenste lagen van het lichaam is de schiltemperatuur, deze varieert‬
‭met de omgeving en is vaak lager dan de kerntemperatuur.‬
‭↳ receptoren voor warm en koud liggen in de huid en skeletspieren.‬
‭Als de hypothalamus een dalende kerntemperatuur opmerkt, gaan er signalen naar de kern‬
‭en de schil om meer warmte te produceren.‬
‭●‬ ‭rillen + klappertanden‬
‭●‬ ‭herverdeling warm bloed, minder bloed naar de schil en dus meer warmte (warm‬
‭bloed) naar de kern van het lichaam.‬

‭ 12.2 - Processen in de lever…………………………………………………………………………‬
§
‭De‬‭lever‬‭is de belangrijkste verwarmingsbron in en voor je lichaam. Er komt per minuut 0,3L‬
‭bloed binnen uit de leverslagader en 1L uit de poortader.‬

‭Taken van de lever:‬
‭●‬ ‭Rode bloedcellen opruimen‬‭: ijzer uit hemoglobine wordt opgeslagen in de vorm van‬
‭ferritine. Uit hemoglobine ontstaat de afvalstof biliverdine en wordt verwerkt tot de‬
‭galkleurstof bilirubine.‬
‭●‬ ‭Ontgiften‬‭: als je medicijnen neemt of koffie/ alcohol drinkt breken de levercellen deze‬
‭gifstoffen af, detoxificatie.‬
‭●‬ ‭Stoffen opslaan‬‭: de lever slaat vitaminen en mineralen op.‬
‭●‬ ‭Bloed leveren‬‭: bij grote inspanning kan de lever extra bloed voor O2- en‬
‭brandstoftransport in omloop brengen.‬
‭●‬ ‭Gal vormen‬‭: levercellen produceren 0,5L gal per dag voor de vertering van vet.‬

, ‭ oolhydraatstofwisseling en de lever:‬
K
‭Als het‬‭glucosegehalte‬‭boven de norm komt, gaan o.a. spiercellen onder de invloed van‬
‭insuline‬‭glucose opslaan en daalt het gehalte weer.‬
‭↳ glucose wordt‬‭glycogeen‬‭, dat noem je‬‭glycogenese‬‭. Als‬‭de voorraad is aangevuld, wordt‬
‭...‬‭de overige glucose als vet opgeslagen.‬
‭Als het glucosegehalte onder de norm komt, zet de lever onder invloed van‬‭glucagon‬‭een‬
‭deel van het glycogeen weer terug in glucose en stijgt het glucosegehalte in bloed weer.‬
‭Als de glucose- en glycogeen voorraden op zijn, maken levercellen glucose uit aminozuren‬
‭en vetten. Dit heet‬‭gluconeogenese‬‭.‬

‭ etstofwisseling en de lever:‬
V
‭De lever kan ongeschikte vetzuren ombouwen tot geschikte vetzuren.‬‭Essentiële vetzuren‬
‭kan de lever niet zelf maken en moet je via je voeding binnenkrijgen.‬

‭ iwitstofwisseling en de lever:‬
E
‭Niet-essentiële aminozuren‬‭kan de lever ombouwen/ afbreken.‬‭Essentiële aminozuren‬
‭kun je alleen via je voedsel binnenkrijgen.‬
‭↳ ombouwen van aminozuren noem je‬‭transaminering‬‭. Hierbij ruilt een (extra) aminozuur‬
‭een -NH2 groep met een ketogroep =O (dubbelgebonden O) van een ander molecuul.‬




‭ vergebleven aminozuren worden afgebroken. Eerst verwijdert de lever de -NH2 groep, dit‬
O
‭heet‬‭deaminering‬‭. Hieruit vormt de lever ammoniak, NH3, en koppelt het aan CO2, waarbij‬
‭ureum‬‭ontstaat. Dit gaat dan via urine het lichaam uit.‬
‭De rest van het aminozuur dient als brandstof.‬

‭ 12.3 - Longen en gaswisseling……………………………………………………………………...‬
§
‭Gaswisseling systemen:‬
‭●‬ ‭Insecten: tracheeën‬
‭●‬ ‭Vissen: kieuwen‬
‭●‬ ‭Amfibieën: huid en longen‬
‭●‬ ‭Vogels en zoogdieren: longen‬

Geschreven voor

Instelling
Middelbare school
Niveau
Vak
School jaar
5

Documentinformatie

Geüpload op
20 september 2025
Aantal pagina's
7
Geschreven in
2024/2025
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

$7.18
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Beoordelingen van geverifieerde kopers

Alle reviews worden weergegeven
2 maanden geleden

Een heel goed samenvatting dankjewel

5.0

1 beoordelingen

5
1
4
0
3
0
2
0
1
0
Betrouwbare reviews op Stuvia

Alle beoordelingen zijn geschreven door echte Stuvia-gebruikers na geverifieerde aankopen.

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
florine35
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
10
Lid sinds
8 maanden
Aantal volgers
0
Documenten
4
Laatst verkocht
1 maand geleden

5.0

1 beoordelingen

5
1
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen