Samenvatting Economie Integraal VWO
Hoofdstuk 7 Samenwerken
§1 Het gevangenendilemma
Dilemma’s
Conflicten tussen eigenbelang en collectief belang kun je analyseren met behulp van de
speltheorie. Vaak kun je de speltheorie baseren op het prisoner’s dilemma
(gevangenendilemma).
Het gevangenendilemma
Gevangenendilemma: keuzesituatie die voor rationeel handelende partijen een niet-optimale
uitkomst oplevert.
Wanneer twee mensen afzonderlijk van elkaar een keuze moeten maken zonder dat ze
weten wat de ander kiest. Hierbij moeten ze denken aan hun eigen belang en aan het belang
van de ander. Je kunt dit benaderen met een beslisboom of een pay-offmatrix.
Beslisboom
Bij een beslisboom heb je imperfecte informatie: je
weet niet welke beslissing de ander heeft
genomen.
Pay-offmatrix
Bij een pay-offmatrix kun je makkelijk
aflezen wat de beste strategie is voor
verdachte I.
Rijspeler: horizontaal.
Kolomspeler: verticaal.
Nash-evenwicht
Dominante strategie: wanneer iemands strategie het beste resultaat oplevert ongeacht de
strategie van een ander.
Nash-evenwicht: situatie die wordt bereikt als geen van de partijen zijn resultaat kan
verbeteren, ongeacht de strategie van de andere partij.
Pareto-optimum
Pareto-optimum: situatie waarin niemand zijn positie kan verbeteren zonder dat dit ten
kosten gaat van een ander.
Geen dominante strategie
Meestal als er geen dominante strategie is, is er sprake van een meervoudig evenwicht.
1
Hoofdstuk 7 Samenwerken
§1 Het gevangenendilemma
Dilemma’s
Conflicten tussen eigenbelang en collectief belang kun je analyseren met behulp van de
speltheorie. Vaak kun je de speltheorie baseren op het prisoner’s dilemma
(gevangenendilemma).
Het gevangenendilemma
Gevangenendilemma: keuzesituatie die voor rationeel handelende partijen een niet-optimale
uitkomst oplevert.
Wanneer twee mensen afzonderlijk van elkaar een keuze moeten maken zonder dat ze
weten wat de ander kiest. Hierbij moeten ze denken aan hun eigen belang en aan het belang
van de ander. Je kunt dit benaderen met een beslisboom of een pay-offmatrix.
Beslisboom
Bij een beslisboom heb je imperfecte informatie: je
weet niet welke beslissing de ander heeft
genomen.
Pay-offmatrix
Bij een pay-offmatrix kun je makkelijk
aflezen wat de beste strategie is voor
verdachte I.
Rijspeler: horizontaal.
Kolomspeler: verticaal.
Nash-evenwicht
Dominante strategie: wanneer iemands strategie het beste resultaat oplevert ongeacht de
strategie van een ander.
Nash-evenwicht: situatie die wordt bereikt als geen van de partijen zijn resultaat kan
verbeteren, ongeacht de strategie van de andere partij.
Pareto-optimum
Pareto-optimum: situatie waarin niemand zijn positie kan verbeteren zonder dat dit ten
kosten gaat van een ander.
Geen dominante strategie
Meestal als er geen dominante strategie is, is er sprake van een meervoudig evenwicht.
1
