Samenvatting Handelingsgericht werken: een
handreiking voor het schoolteam.
Hoofdstuk 1
Uitgangspunten handelingsgericht werken
- De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal;
- Het gaat om afstemming en wisselwerking;
- De leerkracht doet ertoe;
- Positieve aspecten zijn van groot belang;
- We werken constructief samen;
- Ons handelen in doelgericht;
- De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant.
Onderwijsbehoeften staan centraal:
Onderwijsbehoeften geven aan wat een leerling nodig heeft om een doel te behalen.
HGW is het waarderen van verschillen tussen kinderen. Wat heeft dit kind, van deze ouders, in deze
groep, bij deze leerkracht, op deze school komende periode nodig?
- Wat heeft een leerling nodig om een bepaald doel te bereiken?
- Welke vaardigheden moet het aanleren?
- Welke benadering en instructie heeft het nodig?
- Welke aanpak heeft een positief effect?
Gebruik hiervoor: Observaties, gesprekken, toetsen en analyses schriftelijk werk.
5 reden om onderwijsbehoeften centraal te stellen:
- Voorkomen dat je blijft hangen in problemen. Wees oplossingsgericht.
- Het concretiseert het streven naar afstemming.
- Je kunt gebruik maken van kennis en ervaring van alle betrokkenen.
- Het biedt een helder en zinvol kader voor communicatie over Passend Onderwijs.
- Het vormt de basis voor de HGW-cyclus op groepsniveau.
Afstemming en wisselwerking:
Een kind ontwikkelt zich in interactie met zijn omgeving (het transactionele model).
- Welke wisselwerking is gunstig en hoe kunnen we deze verder uitbouwen?
- Welke wisselwerking werkt contraproductief en hoe we deze doorbreken of ombuigen?
Kinderen ontwikkelen zich in verschillende systemen. Kind en omgeving beïnvloeden elkaar
voortdurend.
Reflectie voor leerkracht: welk effect heeft mijn aanpak op deze leerling en hoe kan ik mijn aanpak
beter afstemmen op wat deze leerling nodig heeft?
Leerkracht doet er toe:
Verander je de leerkracht, dan verander je het kind en omgekeerd.
Scholen dragen voor 20% bij aan de leerresultaten van leerlingen. Binnen die 20% heeft de school
voor één derde en een leerkracht voor twee derde effect op de leerling.
Doelgericht omgaan met verschillen tussen leerlingen is een belangrijk kenmerk van een effectieve
leerkracht.
Het is belangrijk dat een leerkracht reflecteert op zijn handelen.
Ondersteuningsbehoeften van een leerkracht:
- Als leerkracht wil ik bereiken dat …. (doel). Zelf kan ik al… Verder heb ik nodig….
Formuleer je je ondersteuningsbehoefte dan heb je regie op je eigen onderwijs. Ook ouders kunnen
ondersteuningsbehoefte formuleren.
, Positieve effecten zijn van groot belang:
Aandacht voor positieve aspecten beschermt om tegen een te negatief beeld van een kind, groep,
ouders of van onzelf als leerkracht of team. Voorkom een tunnelvisie. Positieve aspecten bieden
perspectief: wat goed gaat bereiden we uit.
Je kunt positieve aspecten benutten:kracht gebruiken om problemen aan te pakken.
Waarom de nadruk leggen op het positieve?
- Dwingt om genuanceerd waar te nemen.
- Zorgt voor formulering ambiteuzere doelen.
- Verhoogt gevoel van competentie.
- Komt sfeer tussen betrokkenen ten goede.
- Je kunt positieve kenmerken benutten in de aanpak.
Constructieve samenwerking:
Een van de bepalende kenmerken van effectieve ouderbetrokkenheid blijkt een goede communicatie
te zijn. Samen analyseren van situatie, formuleren doelen en onderwijsbhoeften, zoeken naar
concrete oplossingen.
Doelgericht werken:
Zonder doelen geen richting, geen effectieve feedback en geen mogelijkheid om je werk te evalueren.
Ambitieuze doelen en effectieve feedback zijn belangrijke kenmerken van effectief adaptief onderwijs.
Leerlingen die het eindniveau niet halen: formuleren van ontwikkelingsperspectief: ontwikkelingen
stimuleren, leerwinst verhogen en eruit halen wat erin zit.
Ook moet je doelen SMART formuleren.
Systematisch en transparant:
Op school zeggen we wat we doen en doen wat we zeggen. Drie keer per jaar HGW-cyclus
doorlopen.
- Verzamelen en analyseren van leerlinggegevens;
- Signaleren van leerlingen extra begeleiding;
- Clusteren leerlingen zelfde onderwijsbehoeften;
- Opstellen van een groepsplan;
- Plan uitvoeren;
- Plan evalueren.
handreiking voor het schoolteam.
Hoofdstuk 1
Uitgangspunten handelingsgericht werken
- De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal;
- Het gaat om afstemming en wisselwerking;
- De leerkracht doet ertoe;
- Positieve aspecten zijn van groot belang;
- We werken constructief samen;
- Ons handelen in doelgericht;
- De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant.
Onderwijsbehoeften staan centraal:
Onderwijsbehoeften geven aan wat een leerling nodig heeft om een doel te behalen.
HGW is het waarderen van verschillen tussen kinderen. Wat heeft dit kind, van deze ouders, in deze
groep, bij deze leerkracht, op deze school komende periode nodig?
- Wat heeft een leerling nodig om een bepaald doel te bereiken?
- Welke vaardigheden moet het aanleren?
- Welke benadering en instructie heeft het nodig?
- Welke aanpak heeft een positief effect?
Gebruik hiervoor: Observaties, gesprekken, toetsen en analyses schriftelijk werk.
5 reden om onderwijsbehoeften centraal te stellen:
- Voorkomen dat je blijft hangen in problemen. Wees oplossingsgericht.
- Het concretiseert het streven naar afstemming.
- Je kunt gebruik maken van kennis en ervaring van alle betrokkenen.
- Het biedt een helder en zinvol kader voor communicatie over Passend Onderwijs.
- Het vormt de basis voor de HGW-cyclus op groepsniveau.
Afstemming en wisselwerking:
Een kind ontwikkelt zich in interactie met zijn omgeving (het transactionele model).
- Welke wisselwerking is gunstig en hoe kunnen we deze verder uitbouwen?
- Welke wisselwerking werkt contraproductief en hoe we deze doorbreken of ombuigen?
Kinderen ontwikkelen zich in verschillende systemen. Kind en omgeving beïnvloeden elkaar
voortdurend.
Reflectie voor leerkracht: welk effect heeft mijn aanpak op deze leerling en hoe kan ik mijn aanpak
beter afstemmen op wat deze leerling nodig heeft?
Leerkracht doet er toe:
Verander je de leerkracht, dan verander je het kind en omgekeerd.
Scholen dragen voor 20% bij aan de leerresultaten van leerlingen. Binnen die 20% heeft de school
voor één derde en een leerkracht voor twee derde effect op de leerling.
Doelgericht omgaan met verschillen tussen leerlingen is een belangrijk kenmerk van een effectieve
leerkracht.
Het is belangrijk dat een leerkracht reflecteert op zijn handelen.
Ondersteuningsbehoeften van een leerkracht:
- Als leerkracht wil ik bereiken dat …. (doel). Zelf kan ik al… Verder heb ik nodig….
Formuleer je je ondersteuningsbehoefte dan heb je regie op je eigen onderwijs. Ook ouders kunnen
ondersteuningsbehoefte formuleren.
, Positieve effecten zijn van groot belang:
Aandacht voor positieve aspecten beschermt om tegen een te negatief beeld van een kind, groep,
ouders of van onzelf als leerkracht of team. Voorkom een tunnelvisie. Positieve aspecten bieden
perspectief: wat goed gaat bereiden we uit.
Je kunt positieve aspecten benutten:kracht gebruiken om problemen aan te pakken.
Waarom de nadruk leggen op het positieve?
- Dwingt om genuanceerd waar te nemen.
- Zorgt voor formulering ambiteuzere doelen.
- Verhoogt gevoel van competentie.
- Komt sfeer tussen betrokkenen ten goede.
- Je kunt positieve kenmerken benutten in de aanpak.
Constructieve samenwerking:
Een van de bepalende kenmerken van effectieve ouderbetrokkenheid blijkt een goede communicatie
te zijn. Samen analyseren van situatie, formuleren doelen en onderwijsbhoeften, zoeken naar
concrete oplossingen.
Doelgericht werken:
Zonder doelen geen richting, geen effectieve feedback en geen mogelijkheid om je werk te evalueren.
Ambitieuze doelen en effectieve feedback zijn belangrijke kenmerken van effectief adaptief onderwijs.
Leerlingen die het eindniveau niet halen: formuleren van ontwikkelingsperspectief: ontwikkelingen
stimuleren, leerwinst verhogen en eruit halen wat erin zit.
Ook moet je doelen SMART formuleren.
Systematisch en transparant:
Op school zeggen we wat we doen en doen wat we zeggen. Drie keer per jaar HGW-cyclus
doorlopen.
- Verzamelen en analyseren van leerlinggegevens;
- Signaleren van leerlingen extra begeleiding;
- Clusteren leerlingen zelfde onderwijsbehoeften;
- Opstellen van een groepsplan;
- Plan uitvoeren;
- Plan evalueren.
