Samenvatting Pathologie H9 aandoeningen aan het spijsverteringsstelsel

Samenvatting Pathologie Hoofdstuk 9 Aandoeningen van het spijsverteringsstelsel

9.2 Diagnostisch onderzoek

- Afnemen anamnese (diagnoses formuleren)
- Lichamelijk onderzoek (diagnoses formuleren)
- Laboratoriumonderzoek
- Microbiologisch onderzoek
- Klinisch pathologisch onderzoek
- Beeldvormend onderzoek
- Kweken/immunodiagnostische techniekeninfectieuze aandoeningen van
spijsverteringsorganen
- Klinisch pathologisch onderzoekbioptbepaling van ziektes
- Röntgenonderzoek, CT-scans, echografie en MRI-scans
- Endoscopische techniekenafwijkingen slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm

Coloncarcinoombiopt uit dikke darm

Malabsorptiesyndroombiopt binnenbekleding van dunne darm

Feceskweekpathogene micro-organismen

Bepaling leverenzymeninformatie over eventuele afwijkingen van lever

9.2.1 Fecesonderzoek bij darmziekten

Microscopisch onderzoekwormeitjes/parasieten in ontlasting aangetoondveroorzaken
virussen/bacteriën/voedselvergiftigingen/gastro-enteritis/dysenterie

Bloed in ontlastingvoorkomen bij darmziekten

Helderroodafwijking distale deel dikke darm (=endeldarm)

Strepen rood bloedbloedende aambeien/rectumcarcinoom

Bloedingen hoog in maag-darmkanaal (maag/duodenum)melena (=zwarte, kleverige, teerachtige
ontlasting met typische geur) (bloed grotendeels afgebroken in spijsverteringskanaal)kan
symptoom zijn van bloedende maagzweer/maagkanker

Medicijnen (bv. ijzertabletten)zwarte ontlasting

Occult bloedniet met blote oog zichtbaar, chemische test toont dit aan

Volumineuze, lichtgekleurde ontlasting die op water drijft (=steatorroe)veel vet, ziet vettig
uitsymtoom van malabsorptiesyndroom/aandoening lever, galblaas, alvleesklier

9.3 Aandoeningen van de mond

Ontstekingen en neoplasmen (=nieuwvormingen)

aantasten smaak en kauw- en slikproblemen

9.3.1 Ontsteking van het mondslijmvlies

 stomatitis

Symptomen

, - Roodheid
- Zwelling
- Aften
- Blaasjes
- Witgele plekken
- Bloedingen
- Necrose

Prevalentie niet bekend

Risicogroepen

- Patiënten met verzwakt immuunsysteem
- Patiënten die cytostatica gebruiken
- Patiënten met langdurig antibiotica gebruik

Oorzaak

- Virus
- Bacteriën
- Schimmels

Stomatitis is soms een symptoom van een systemische infectie

Komt voor blij bloedziekten, gebruik bepaalde geneesmiddelen, na bestraling van hoofd-halsgebiess

Stomatitis is pijnlijk

Bacteriële stomatitis

Oorzaak

- Streptokokkenverwekker van bacteriële infecties van mond en keelveroorzaken
roodheid en zwelling van slijmvlies
- Oorzaken van aften (=kleine, pijnlijke zweertjes met rode rand)geneze spontaan binnen
een week zonder littekenvorming

(neiseria gonorrhoeae (veroorzaker gonorroe), tremomema pallidum (veroorzaker syfilis)pijnlijke
zweren)

Virale stomatitis

Oorzaak

Herpes-simplexvirus (HSV

Herpetische stomatitis

Oorzaak

- Herpes-simplexvirus type 2 (HSV-2) (veroorzaakt genitale infecties)
- Herpes-simplexvirus type 1 (HSV-1)

HSV-1overgedragen via speeksel via mond-mond contact of mond naar de genitaliën

Symptomen

, - Kleine blaasjes (groeien uit tot grote)
- Pijnlijke zweren in en rondom de mond
- Pijnmoeilijk eten en drinken

Symptomen verdwijnen binnen 2 weken

Virus trekt terug in ganglia (=zenuwknopen)gereactiveerd door stressvolle gebeurtenissen of
onderdrukking van afweersysteem

Candida albicans (gist)kleine aantallen aanwezigkan bij pasgeborenen een verminderde
weerstand en langdurige antibiotica- of corticosteroïdengebruik vermeerderenspruw/orale
candidiasis

witgele melkachtige plekken op mondslijmvlies (afschraapbaar)onder deze plekken is het
slijmvlies ruw en ontstoken

Candida-infectie slokdarmsamene met pijn achter borstbeen en moeite met slikken

Behandeling bacteriële stomatitis

- Orale antimycotica (=antischimmelmiddelen)
- Symptomatische behandelingvermindering lachten en bestaat uit mondverzorging (bv.
ontsmettende mondspoelingen), pijnbestrijding en low level-lasertherapie

9.3.2 Mondkanker

kwaadaardige tumor die uitgaat van de weefsels in de mond

meest voorkomend: plaveiselcelcarcinoom

meest voorkomend op mondbodem, tong en onderlip

mond- en keelkanker zijn meest voorkomende kankers wereldwijd op 12 de plek

Ontstaansmechanisme is onbekendroken, pruimen van tabak en alcoholgebruikrisicofactoren

Tabak+alcoholvergroot risico

Behandeling

- Bestraling
- Operatieve verwijdering

Preventie is niet mogelijkvermijden van roken en alcohol is belangrijk

9.4 Aandoeningen van de slokdarm

Functie: transport voedsel van de mond naar de maag

Slokdarmaandoeningensamen met dysfagie (=moeite met of pij bij het slikken)

9.4.1 Slokdarmkanker

oesofaguscarcinoom

kwaadaardige tumor die ontstaat in het weefsels van de slokdarm

Prevalentie

, - Wereldwijd op 6de plek van kankersterfte
- Vooral bij mannen 60-75
- Bijna altijd fataal

Risicofactoren

- Roken
- Alcohol

Tumor vernauwt het lumen (=holte) van slokdarmgevolg: dysfagie

Symptomen

- Eten dat niet wil zakken
- Krampende pijn achter borstbeen
- Hikken
- Hoesten
- Regurgitatie (=terugvloeien van maaginhoud naar keelholte of mond)
- Braken
- Halitose (=slechte adem)
- Gewichtsverlies (eten moeilijker)

Diagnose

- Endoscopie (=inwendig darmonderzoek)
- Biopsie
- Aanvullend beeldonderzoekuitbreiding tumor vaststellen

Vroeg stadiumsprake van doorgroei naar omringende organen of uitzaaiingenhematogeen (=via
bloedvaten) naar longen en lever of lymfogeen (=via lymfevaten) naar verder gelegen lichaamsdelen

Vroege uitzaaiingenprognose slokdarmkanker slecht

Preventie niet mogelijk, risicofactoren kunnen worden vermeden

9.4.2 Slokdarmspataderen

oesofagusvarices

Prevalentie niet bekend

Risicofactoren

- Overmatig alcoholgebruik
- Levercirrose

Oorzaak

- Levercirrosebeschadigingen en vorming van littekenweefsel belemmeren bloedstroom
door leverdruk in bloedvaten afkomstig van maag, darmen, milt, alvleesklier en onderste
deel slokdarm stijgt
Toegenomen veneuze drukverwijding van aders in wand van slokdarm

Complicatie

- Bloedingspoedopname