Helpt Virtual Reality bij
Pijnbestrijding?
Een Kritische Analyse van Heden en Toekomst
Naam: Rowan Darwish
Studentnummer: 1809855
Opleiding: Master Innovatie in Zorg en
Welzijn
Cursus: Evidence Based Practice
Cursuscode: 2024_GVE-1.M-EBP-16_JAAR_D
Begeleider: David Sterk
Inleverdatum: 21-04-2025
Woorden: 1954
Met het indienen van dit beroepsproduct verklaar ik, Rowan Darwish, student
aan de Master Innovatie in Zorg en Welzijn aan de Hogeschool Utrecht, dat ik
geen plagiaat heb gepleegd bij het opstellen van dit werk. Dit beroepsproduct
is het resultaat van mijn eigen inspanning en in mijn eigen woorden
geschreven, behalve daar waar ik correcte citaten heb gebruikt. Wanneer
informatie of ideeën van andere bronnen zijn overgenomen, heb ik deze
correct vermeld. Ik neem volledige verantwoordelijkheid voor de inhoud van
,Inhoudsopgave
Samenvatting......................................................................................................... 3
Format legitimeringsrapport module EBP............................................................4
Stap 1. Rationale................................................................................................. 4
Stap 2. PICO formulering..................................................................................... 5
Stap 3. Zoek- en selectieproces..........................................................................5
Stap 4. Beoordelingsproces................................................................................. 9
Stap 5. Bevindingen.......................................................................................... 10
Stap 6. Kritische beschouwing...........................................................................12
Stap 7. Conclusie............................................................................................... 13
Bibliografie........................................................................................................... 14
Bijlagen................................................................................................................ 16
Bijlage 1. Analyseschama.................................................................................. 16
Bijlage 2. Peer feedback.................................................................................... 17
Bijlage 3. Verslag leerrendement......................................................................21
2
, Samenvatting
Inleiding
Pijn is een wereldwijd gezondheidsprobleem met aanzienlijke fysieke en mentale
gevolgen (Zimmer et al., 2022). Chronische pijn, die langer dan drie maanden
aanhoudt, treft miljoenen mensen en wordt vaak inadequaat behandeld (IASP,
z.d.). Traditionele pijnbehandelingen, zoals medicatie, kennen beperkingen zoals
bijwerkingen en afhankelijkheidsrisico’s (GIP/Zorginstituut Nederland, 2024).
Bovendien is een groot deel van de patiënten ontevreden over de huidige
pijnzorg (van der Schelde et al., 2024). Hierdoor ontstaat de noodzaak voor
innovatieve behandelmethoden, waaronder Virtual Reality (VR), die pijnperceptie
kan beïnvloeden door afleiding en cognitieve herstructurering (Viderman et al.,
2023). Dit onderzoek richt zich op de effectiviteit van VR als aanvullende
pijnbehandeling bij zowel acute als chronische pijn.
Methode
Een systematische literatuurstudie werd uitgevoerd in PubMed, ScienceDirect en
CINAHL. De zoekstrategie omvatte de termen “Virtual Reality” en “pain”, met
filters zoals full text en randomized controlled trials. De initiële screening
gebeurde op titel en abstract, gevolgd door een beoordeling op inclusie- en
exclusiecriteria. Vijf studies werden geselecteerd, beoordeeld op
methodologische kwaliteit en geanalyseerd met statistische technieken zoals
ANOVA en regressiemodellen.
Resultaten
Alle geïncludeerde studies waren randomized controlled trials. VR bleek effectief
in pijnreductie, vooral bij acute pijn tijdens medische procedures (Deo et al.,
2020; Spyrka et al., 2024). Bij chronische pijn waren de resultaten gemengd:
sommige studies toonden een significante pijnverlichting (Garcia et al., 2021),
terwijl andere slechts een matige of kortdurende effectiviteit rapporteerden
(Darnall et al., 2020; McConnell et al., 2024). De mate van effectiviteit werd
beïnvloed door de setting (klinisch vs. thuisgebruik) en de aanwezigheid van
begeleiding.
Discussie
De effectiviteit van VR lijkt groter bij acute dan bij chronische pijn, mogelijk door
de directe invloed op pijnperceptie. Beperkingen zoals ontbrekende blindering,
korte follow-up en variërende interventieduur beperken de generaliseerbaarheid.
Toekomstig onderzoek met langere follow-up en multidisciplinaire integratie is
nodig om de langetermijneffecten en optimale toepassing van VR in
pijnmanagement beter te begrijpen.
3
Pijnbestrijding?
Een Kritische Analyse van Heden en Toekomst
Naam: Rowan Darwish
Studentnummer: 1809855
Opleiding: Master Innovatie in Zorg en
Welzijn
Cursus: Evidence Based Practice
Cursuscode: 2024_GVE-1.M-EBP-16_JAAR_D
Begeleider: David Sterk
Inleverdatum: 21-04-2025
Woorden: 1954
Met het indienen van dit beroepsproduct verklaar ik, Rowan Darwish, student
aan de Master Innovatie in Zorg en Welzijn aan de Hogeschool Utrecht, dat ik
geen plagiaat heb gepleegd bij het opstellen van dit werk. Dit beroepsproduct
is het resultaat van mijn eigen inspanning en in mijn eigen woorden
geschreven, behalve daar waar ik correcte citaten heb gebruikt. Wanneer
informatie of ideeën van andere bronnen zijn overgenomen, heb ik deze
correct vermeld. Ik neem volledige verantwoordelijkheid voor de inhoud van
,Inhoudsopgave
Samenvatting......................................................................................................... 3
Format legitimeringsrapport module EBP............................................................4
Stap 1. Rationale................................................................................................. 4
Stap 2. PICO formulering..................................................................................... 5
Stap 3. Zoek- en selectieproces..........................................................................5
Stap 4. Beoordelingsproces................................................................................. 9
Stap 5. Bevindingen.......................................................................................... 10
Stap 6. Kritische beschouwing...........................................................................12
Stap 7. Conclusie............................................................................................... 13
Bibliografie........................................................................................................... 14
Bijlagen................................................................................................................ 16
Bijlage 1. Analyseschama.................................................................................. 16
Bijlage 2. Peer feedback.................................................................................... 17
Bijlage 3. Verslag leerrendement......................................................................21
2
, Samenvatting
Inleiding
Pijn is een wereldwijd gezondheidsprobleem met aanzienlijke fysieke en mentale
gevolgen (Zimmer et al., 2022). Chronische pijn, die langer dan drie maanden
aanhoudt, treft miljoenen mensen en wordt vaak inadequaat behandeld (IASP,
z.d.). Traditionele pijnbehandelingen, zoals medicatie, kennen beperkingen zoals
bijwerkingen en afhankelijkheidsrisico’s (GIP/Zorginstituut Nederland, 2024).
Bovendien is een groot deel van de patiënten ontevreden over de huidige
pijnzorg (van der Schelde et al., 2024). Hierdoor ontstaat de noodzaak voor
innovatieve behandelmethoden, waaronder Virtual Reality (VR), die pijnperceptie
kan beïnvloeden door afleiding en cognitieve herstructurering (Viderman et al.,
2023). Dit onderzoek richt zich op de effectiviteit van VR als aanvullende
pijnbehandeling bij zowel acute als chronische pijn.
Methode
Een systematische literatuurstudie werd uitgevoerd in PubMed, ScienceDirect en
CINAHL. De zoekstrategie omvatte de termen “Virtual Reality” en “pain”, met
filters zoals full text en randomized controlled trials. De initiële screening
gebeurde op titel en abstract, gevolgd door een beoordeling op inclusie- en
exclusiecriteria. Vijf studies werden geselecteerd, beoordeeld op
methodologische kwaliteit en geanalyseerd met statistische technieken zoals
ANOVA en regressiemodellen.
Resultaten
Alle geïncludeerde studies waren randomized controlled trials. VR bleek effectief
in pijnreductie, vooral bij acute pijn tijdens medische procedures (Deo et al.,
2020; Spyrka et al., 2024). Bij chronische pijn waren de resultaten gemengd:
sommige studies toonden een significante pijnverlichting (Garcia et al., 2021),
terwijl andere slechts een matige of kortdurende effectiviteit rapporteerden
(Darnall et al., 2020; McConnell et al., 2024). De mate van effectiviteit werd
beïnvloed door de setting (klinisch vs. thuisgebruik) en de aanwezigheid van
begeleiding.
Discussie
De effectiviteit van VR lijkt groter bij acute dan bij chronische pijn, mogelijk door
de directe invloed op pijnperceptie. Beperkingen zoals ontbrekende blindering,
korte follow-up en variërende interventieduur beperken de generaliseerbaarheid.
Toekomstig onderzoek met langere follow-up en multidisciplinaire integratie is
nodig om de langetermijneffecten en optimale toepassing van VR in
pijnmanagement beter te begrijpen.
3
