Samenvatting bestuursprocesrecht
Week 1 Basisbegrippen
Bestuursorganen
A-orgaan: Art 1:1 lid 1 sub a Awb
Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld (zelfstandige plek + functie)
In Art 2:1 BW staat wie er ingesteld zijn krachtens het publiekrecht (publiekrechtelijke rechtspersonen)
Lid 1 – Staat, provincie, waterschap, gemeente
Lid 2 – Als de wet rechtspersoonlijkheid toekent
B- orgaan: Art 1:1 lid 1 sub b Awb
Een person of college dat met openbaar gezag is bekleed (meestal natuurlijke of privaatrechtelijke personen)
In Art 2:3 BW staan wie er zijn ingesteld krachtens privaatrecht (privaatrechtelijke rechtspersonen)
- verenigingen, coöperaties, stichtingen, Bv’s en Nv’s
Openbaar gezag = het eenzijdig bepalen van de rechtspositie van burgers, kan alleen op basis van een wettelijke
bevoegdheid anders is er geen sprake van een B-orgaan
Buitenwettelijk b-orgaan: Als de wettelijke grondslag ontbreekt kan er sprake zijn van een buitenwettelijk B-
orgaan, er moet worden voldaan aan 2 criterium
1 Financieel criterium: uit te keren voorzieningen en financieringen zijn voor 2/3 of meer afkomstig van een of
meer A-organen
2 Inhoudelijk criterium: de criteria voor de geldverstrekking moet in beslissende mate zijn bepaald door een of
meerdere B-organen
Jurisprudentie: Stichting Silicose, stichting kwaliteit leefomgeving Schiphol
Stichting bevordering kwaliteit 17-09-2014
De stichting is opgericht door Luchthaven Schiphol en de provincie Noord-Holland en heeft tot doel de kwaliteit van de
woon-, werk- en leefomgeving in de Schipholregio te versterken. De vraag die voorlag was of de Stichting bevordering
kwaliteit leefomgeving Schipholregio een bestuursorgaan (een b-orgaan) is. Dat is volgens de RvS niet het geval en daarom
zijn de mededelingen van het bestuur geen besluiten waartegen bezwaar en(hoger) beroep kan worden ingediend.
Bepalend voor de vraag of een privaatrechtelijke rechtspersoon een bestuursorgaan is: (1) of overheid de uitoefening van de
taak van de rechtspersoon betaalt (financiële band) en (2) bepaalt (inhoudelijke band). De stichting voldoet niet aan de twee
criteria, dus ze zijn geen bestuursorgaan, dus ze kunnen geen besluiten nemen.
Belanghebbende
Stap 1: Is er sprake van een geadresseerde?
Ja, dan is er sprake van een direct-belanghebbende in de zin van Art 1:2 Awb
Nee, ga door naar stap 2
Stap 2: Toetsen aan de OPERA-criteria
Objectief bepaalbaar belang: gebaseerd op feiten en niet op bijvoorbeeld herinneringen
Persoonlijk belang:
Algemeen – als je je voldoende kan onderscheiden van de massa, in geval van concurrenten moeten ze zich in
dezelfde productgroep en verzorgingsgebied bevinden – Minicamping de heksenketel
Bijzonder – ruimtelijke afstand- en zichtcriterium – Mestbassin Mechelen, daar gaat het ook over geur
Eigen belang: Je kan alleen opkomen voor je eigen belang, een uitzondering is het hebben van een machtiging
Rechtstreeks belang: Er moet een causaal verband zijn tussen het besluit en de gevolgen daarvan en jouw
belang – Intrekking PGB
Actueel belang: Geen onzeker, in de toekomst gelegen belang
Mestbassin Mechelen 23-08-2017
De omwonende hadden geuroverlast van het mestbassin, en gingen klagen door middel van bezwaar. Kunnen de
omwonende op een afstand van meer dan 250m gezien worden als belanghebbende? Gevolgen van enige betekenis
ontbreken indien de gevolgen voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie dermate gering zijn dat een persoonlijk belang bij een
besluit ontbreekt. Daarbij wordt acht geslagen op de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en
milieugevolgen (o.a. geur, geluid, licht, trilling, risico) van de activiteit die het besluit toestaat. Ook de aard, intensiteit en
frequentie zijn van belang.
, Minicamping de heksenketel 20-06-2018
Het gaat over 2 campings. Camping 1 heeft speeltoestellen die niet tot de camping zelf behoren. Camping 2 klaagt bij de
gemeente over de speeltoestellen, omdat het de klanten weg zou halen. De rechter oordeelt dat concurrenten
belanghebbende zijn, maar heeft deze camping 2 dan een punt? De rechter zegt dat camping geen belang heeft, omdat
camping 2 het belang van minder klanten niet kan aantonen. Een onderneming heeft slechts een concurrentiebelang indien
zij in hetzelfde verzorgingsgebied en marktsegment bedrijfsactiviteiten ontplooit.
Intrekking PGB 05-03-2019
De gemeente betaalt de PGB (persoonsgebonden budget) aan een ziek iemand, maar ze mag het niet uitgeven bij een
bepaalde zorginstelling. De zorginstelling gaat hiertegen in bezwaar. De zorginstelling heeft geen rechtstreeks belang bij dit
besluit, ze voldoen niet aan de OPERA-criteria, ze zijn geen belanghebbende. Ze hebben een afgeleid belang, maar het
besluit raakt de zorginstelling wel. De Raad van State vindt dat de zorginstelling wel belanghebbende is. Hun hoger beroep
word behandeld.
Besluit
Art 1:3 lid 1 Awb Onder besluit wordt verstaan, een schriftelijke beslissing van een overheidsorgaan,
inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling
Jurisprudentie: Inzet videoteam, Bovenleidingportalen Duiven
Bovenleidingportalen duiven 18-08-2004
Het gaat over de bouw van bovenleidingportalen. Hier heb je geen vergunning voor nodig. Daardoor is het geen besluit, dus
daarom kan je niet naar de bestuursrechter. Railinfrabeheer BV heeft een reguliere bouwvergunning gekregen voor het
plaatsen van geluidsschermen. De bovenleidingportalen en bovenleidingen zijn aan te merken als bouwvergunningsvrije
bouwwerken.
Inzet videoteam 16-03-2016
Er gaat een demonstratie plaatsvinden, waar een videoteam wordt ingezet. Organisatoren brengen hier een bezwaar en
beroep in. Als een brief niet op rechtsgevolg is gericht, is het geen besluit in de zin van artikel 1:3 Awb. De brief is er niet op
gericht ‘een bevoegdheid, recht of verplichting voor een of meer anderen te doen ontstaan, dan wel de juridische status van
een persoon of zaak vast te stellen. Daarom is de brief slechts een mededeling van feitelijke aard, en geen besluit.
Beleidsregel: 1:3 lid 4 Awb definitie:
“Onder beleidsregel wordt verstaan: een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet
zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen, de
vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een
bevoegdheid van een bestuursorgaan.”
AVV synoniem: wet in materiele zin of wettelijk voorschrift.
“Het moet gaan om algemene externe bepalingen die zijn vastgelegd door een orgaan
van de overheid dat de bevoegdheid daartoe heef gekregen. De regel bevat rechten
of plichten. ”
Avv’s zijn uitgezonderd van beroepsmogelijkheden (art. 8:3 lid 1 sub a Awb)
Concretiserende besluiten van algemene strekking: (C Bas)
Geen zelfstandige normstelling.
Besluiten die de werking van een avv naar plaats en tijd concretiseren. Bijvoorbeeld als de gemeente een plen
aanwijst waar honden aangelijnd moeten worden. Een uitwerking
van een reeds bestaande bepaling. Tegen een AVV kan je niet in beroep gaan,
Intrekking Aanwijzingsbesluit Art 8:3 Awb
Beschikking art. 1:3 lid 2 Awb: gericht op een of enkele personen of een concreet
object. Niet van algemene strekking.
Intrekking aanwijzingsbesluit 06-03-2002
Tegen een AVV (algemeen verbindend voorschrift) kan je niet in bezwaar of beroep (zie art. 8:3 Awb). Is het besluit tot
aanwijzing van een concentratiegebied raamprostitutie ook een avv? Het ging hier om een besluit tot een algemeen
raamprostitutieverbod in Nijmegen, behalve in een nader omschreven gebied. Omdat er een nader omschreven gebied
wordt aangewezen is het besluit geen algemeen verbindend voorschrift, maar een zogenaamd concretiserend besluit van
algemene strekking, Er zou met andere woorden gezegd kunnen worden dat het AVV een algemene rechtsregel is en dat
een CBAS (concretiserende BAS) de AVV toepast op een concreet geval. Daarom staan er tegen een concretiserende BAS wel
Week 1 Basisbegrippen
Bestuursorganen
A-orgaan: Art 1:1 lid 1 sub a Awb
Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld (zelfstandige plek + functie)
In Art 2:1 BW staat wie er ingesteld zijn krachtens het publiekrecht (publiekrechtelijke rechtspersonen)
Lid 1 – Staat, provincie, waterschap, gemeente
Lid 2 – Als de wet rechtspersoonlijkheid toekent
B- orgaan: Art 1:1 lid 1 sub b Awb
Een person of college dat met openbaar gezag is bekleed (meestal natuurlijke of privaatrechtelijke personen)
In Art 2:3 BW staan wie er zijn ingesteld krachtens privaatrecht (privaatrechtelijke rechtspersonen)
- verenigingen, coöperaties, stichtingen, Bv’s en Nv’s
Openbaar gezag = het eenzijdig bepalen van de rechtspositie van burgers, kan alleen op basis van een wettelijke
bevoegdheid anders is er geen sprake van een B-orgaan
Buitenwettelijk b-orgaan: Als de wettelijke grondslag ontbreekt kan er sprake zijn van een buitenwettelijk B-
orgaan, er moet worden voldaan aan 2 criterium
1 Financieel criterium: uit te keren voorzieningen en financieringen zijn voor 2/3 of meer afkomstig van een of
meer A-organen
2 Inhoudelijk criterium: de criteria voor de geldverstrekking moet in beslissende mate zijn bepaald door een of
meerdere B-organen
Jurisprudentie: Stichting Silicose, stichting kwaliteit leefomgeving Schiphol
Stichting bevordering kwaliteit 17-09-2014
De stichting is opgericht door Luchthaven Schiphol en de provincie Noord-Holland en heeft tot doel de kwaliteit van de
woon-, werk- en leefomgeving in de Schipholregio te versterken. De vraag die voorlag was of de Stichting bevordering
kwaliteit leefomgeving Schipholregio een bestuursorgaan (een b-orgaan) is. Dat is volgens de RvS niet het geval en daarom
zijn de mededelingen van het bestuur geen besluiten waartegen bezwaar en(hoger) beroep kan worden ingediend.
Bepalend voor de vraag of een privaatrechtelijke rechtspersoon een bestuursorgaan is: (1) of overheid de uitoefening van de
taak van de rechtspersoon betaalt (financiële band) en (2) bepaalt (inhoudelijke band). De stichting voldoet niet aan de twee
criteria, dus ze zijn geen bestuursorgaan, dus ze kunnen geen besluiten nemen.
Belanghebbende
Stap 1: Is er sprake van een geadresseerde?
Ja, dan is er sprake van een direct-belanghebbende in de zin van Art 1:2 Awb
Nee, ga door naar stap 2
Stap 2: Toetsen aan de OPERA-criteria
Objectief bepaalbaar belang: gebaseerd op feiten en niet op bijvoorbeeld herinneringen
Persoonlijk belang:
Algemeen – als je je voldoende kan onderscheiden van de massa, in geval van concurrenten moeten ze zich in
dezelfde productgroep en verzorgingsgebied bevinden – Minicamping de heksenketel
Bijzonder – ruimtelijke afstand- en zichtcriterium – Mestbassin Mechelen, daar gaat het ook over geur
Eigen belang: Je kan alleen opkomen voor je eigen belang, een uitzondering is het hebben van een machtiging
Rechtstreeks belang: Er moet een causaal verband zijn tussen het besluit en de gevolgen daarvan en jouw
belang – Intrekking PGB
Actueel belang: Geen onzeker, in de toekomst gelegen belang
Mestbassin Mechelen 23-08-2017
De omwonende hadden geuroverlast van het mestbassin, en gingen klagen door middel van bezwaar. Kunnen de
omwonende op een afstand van meer dan 250m gezien worden als belanghebbende? Gevolgen van enige betekenis
ontbreken indien de gevolgen voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie dermate gering zijn dat een persoonlijk belang bij een
besluit ontbreekt. Daarbij wordt acht geslagen op de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en
milieugevolgen (o.a. geur, geluid, licht, trilling, risico) van de activiteit die het besluit toestaat. Ook de aard, intensiteit en
frequentie zijn van belang.
, Minicamping de heksenketel 20-06-2018
Het gaat over 2 campings. Camping 1 heeft speeltoestellen die niet tot de camping zelf behoren. Camping 2 klaagt bij de
gemeente over de speeltoestellen, omdat het de klanten weg zou halen. De rechter oordeelt dat concurrenten
belanghebbende zijn, maar heeft deze camping 2 dan een punt? De rechter zegt dat camping geen belang heeft, omdat
camping 2 het belang van minder klanten niet kan aantonen. Een onderneming heeft slechts een concurrentiebelang indien
zij in hetzelfde verzorgingsgebied en marktsegment bedrijfsactiviteiten ontplooit.
Intrekking PGB 05-03-2019
De gemeente betaalt de PGB (persoonsgebonden budget) aan een ziek iemand, maar ze mag het niet uitgeven bij een
bepaalde zorginstelling. De zorginstelling gaat hiertegen in bezwaar. De zorginstelling heeft geen rechtstreeks belang bij dit
besluit, ze voldoen niet aan de OPERA-criteria, ze zijn geen belanghebbende. Ze hebben een afgeleid belang, maar het
besluit raakt de zorginstelling wel. De Raad van State vindt dat de zorginstelling wel belanghebbende is. Hun hoger beroep
word behandeld.
Besluit
Art 1:3 lid 1 Awb Onder besluit wordt verstaan, een schriftelijke beslissing van een overheidsorgaan,
inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling
Jurisprudentie: Inzet videoteam, Bovenleidingportalen Duiven
Bovenleidingportalen duiven 18-08-2004
Het gaat over de bouw van bovenleidingportalen. Hier heb je geen vergunning voor nodig. Daardoor is het geen besluit, dus
daarom kan je niet naar de bestuursrechter. Railinfrabeheer BV heeft een reguliere bouwvergunning gekregen voor het
plaatsen van geluidsschermen. De bovenleidingportalen en bovenleidingen zijn aan te merken als bouwvergunningsvrije
bouwwerken.
Inzet videoteam 16-03-2016
Er gaat een demonstratie plaatsvinden, waar een videoteam wordt ingezet. Organisatoren brengen hier een bezwaar en
beroep in. Als een brief niet op rechtsgevolg is gericht, is het geen besluit in de zin van artikel 1:3 Awb. De brief is er niet op
gericht ‘een bevoegdheid, recht of verplichting voor een of meer anderen te doen ontstaan, dan wel de juridische status van
een persoon of zaak vast te stellen. Daarom is de brief slechts een mededeling van feitelijke aard, en geen besluit.
Beleidsregel: 1:3 lid 4 Awb definitie:
“Onder beleidsregel wordt verstaan: een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet
zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen, de
vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een
bevoegdheid van een bestuursorgaan.”
AVV synoniem: wet in materiele zin of wettelijk voorschrift.
“Het moet gaan om algemene externe bepalingen die zijn vastgelegd door een orgaan
van de overheid dat de bevoegdheid daartoe heef gekregen. De regel bevat rechten
of plichten. ”
Avv’s zijn uitgezonderd van beroepsmogelijkheden (art. 8:3 lid 1 sub a Awb)
Concretiserende besluiten van algemene strekking: (C Bas)
Geen zelfstandige normstelling.
Besluiten die de werking van een avv naar plaats en tijd concretiseren. Bijvoorbeeld als de gemeente een plen
aanwijst waar honden aangelijnd moeten worden. Een uitwerking
van een reeds bestaande bepaling. Tegen een AVV kan je niet in beroep gaan,
Intrekking Aanwijzingsbesluit Art 8:3 Awb
Beschikking art. 1:3 lid 2 Awb: gericht op een of enkele personen of een concreet
object. Niet van algemene strekking.
Intrekking aanwijzingsbesluit 06-03-2002
Tegen een AVV (algemeen verbindend voorschrift) kan je niet in bezwaar of beroep (zie art. 8:3 Awb). Is het besluit tot
aanwijzing van een concentratiegebied raamprostitutie ook een avv? Het ging hier om een besluit tot een algemeen
raamprostitutieverbod in Nijmegen, behalve in een nader omschreven gebied. Omdat er een nader omschreven gebied
wordt aangewezen is het besluit geen algemeen verbindend voorschrift, maar een zogenaamd concretiserend besluit van
algemene strekking, Er zou met andere woorden gezegd kunnen worden dat het AVV een algemene rechtsregel is en dat
een CBAS (concretiserende BAS) de AVV toepast op een concreet geval. Daarom staan er tegen een concretiserende BAS wel
