Leven met Jicht: Voorspellers van
Welbevinden en Zorgervaringen
Vraagsturing
Naam: Rowan Darwish
Studentnummer: 1809855
Opleiding: Master Innovatie in Zorg en
Welzijn
Cursus: Vraagsturing
Cursuscode: GVE-1.M-BV-16_JAAR_D
Mentor: David Sterk
Inleverdatum: 21-02-2025
Woorden: 2741
Met het indienen van dit beroepsproduct verklaar ik, Rowan Darwish, student
aan de Master Innovatie in Zorg en Welzijn aan de Hogeschool Utrecht, dat ik
geen plagiaat heb gepleegd bij het opstellen van dit werk. Dit beroepsproduct
is het resultaat van mijn eigen inspanning en in mijn eigen woorden
geschreven, behalve daar waar ik correcte citaten heb gebruikt. Wanneer
informatie of ideeën van andere bronnen zijn overgenomen, heb ik deze
correct vermeld. Ik neem volledige verantwoordelijkheid voor de inhoud van
,Inhoud
Hoofdstuk 1. Inleiding............................................................................................. 1
Hoofdstuk 2. Methoden.......................................................................................... 3
2.1 Onderzoeksbenadering................................................................................. 3
2.2 Dataverzameling........................................................................................... 3
2.3 Steekproef..................................................................................................... 3
2.4 Data-analyse................................................................................................. 3
2.5 Betrouwbaarheid en validiteit.......................................................................4
2.6 Ethisch aspect............................................................................................... 5
Hoofdstuk 3. Bevindingen....................................................................................... 6
3.1 Thema’s welbevinden in groepeerschema....................................................6
3.1.1. Familie en vrienden................................................................................ 6
3.1.2. Ontspanning........................................................................................... 7
3.1.3. Onzekerheid........................................................................................... 7
3.1.4. Zorgsystemen........................................................................................ 7
Hoofdstuk 4. Discussie........................................................................................... 7
4.1 Samenvatting van de resultaten...................................................................7
4.2 Beschouwing van de resultaten....................................................................8
4.3 Sterkte- en zwakteanalyse............................................................................ 9
Hoofdstuk 5. Conclusie........................................................................................... 9
5.1 Antwoord op centrale vraag..........................................................................9
5.2 Aanbeveling praktijk...................................................................................... 9
Bibliografie........................................................................................................... 10
Bijlagen................................................................................................................ 10
Bijlage 1. Ingevuld ICF-schema.........................................................................10
Bijlage 2. Netwerkschema................................................................................. 12
Bijlage 3. Zoekstrategie.................................................................................... 13
Bijlage 4. Verslag leerrendement......................................................................14
Bijlage 5. Ingevulde checklist persoonsgebonden data.....................................15
Bijlage 6. Peer assessments van twee medestudenten.....................................18
Hoofdstuk 1. Inleiding
Jicht is een vorm van artritis die vaak de grote teen of andere delen van de voet
aantast. Het wordt veroorzaakt door een verhoogde urinezuurspiegel, wat leidt
tot kristalvorming in gewrichten en ontstekingen met hevige pijn (Dudink et al.,
1
, 2021; Eysink et al., 2019). Vooral mannen boven de 40 lopen risico, waarbij
genetische aanleg, overgewicht, alcoholgebruik, een purinerijk dieet en een
verminderde nierfunctie belangrijke risicofactoren zijn (ReumaNederland, z.d.).
Tijdens aanvallen ervaren patiënten intense pijn, zwelling en beperkte mobiliteit,
wat dagelijkse activiteiten ernstig belemmert. De pijn kan zelfs tijdelijke
invaliditeit veroorzaken, met gevolgen zoals slaapproblemen, stress en
verminderde werkcapaciteit, wat de kwaliteit van leven negatief beïnvloedt
(Chandratre et al., 2013; Sciré et al., 2013). Een extra uitdaging is de
onvoorspelbaarheid van jichtaanvallen. Hoewel triggers zoals alcoholgebruik en
purinerijke voeding bekend zijn, kunnen aanvallen ook spontaan optreden zonder
duidelijke aanleiding (Finnikin et al., 2023).
Preventie en behandeling van jicht richten zich steeds meer op
leefstijlinterventies. Moi et al. (2013) onderzochten verschillende interventies
gericht op zowel acute als chronische jicht. Deze interventies sluiten aan bij de
aanbevelingen van het Nationaal Preventieakkoord (Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2018) en richten zich op drie hoofdgebieden:
- Roken: Roken verergert ontstekingsprocessen in het lichaam en heeft een
negatief effect op de algehele gezondheid, wat indirect het risico op jicht
verhoogt.
- Overgewicht: Chronische laaggradige ontstekingen door overgewicht
vergroten de kans op jichtaanvallen.
- Alcoholgebruik: Vooral bier en sterke drank verhogen de
urinezuurspiegel en daarmee het risico op aanvallen.
De prevalentie van jicht neemt toe, mede door trends zoals een toenemende
mate van overgewicht en stress in de samenleving. Naar verwachting zal in 2050
ongeveer 60% van de Nederlandse volwassenen overgewicht hebben, wat de
incidentie van jicht verder kan verhogen (den Broeder et al., 2024). De
toenemende incidentie van jicht, mede door vergrijzing en obesitas, heeft directe
gevolgen voor het Nederlandse zorgsysteem en de Zorgverzekeringswet. Deze
wet regelt de verplichte basisverzekering en waarborgt toegang tot essentiële
zorg. De groeiende zorgvraag leidt tot meer huisartsbezoeken, specialistische
behandelingen en medicatie wat de kosten binnen de basisverzekering verhoogt.
Bij chronische zorg voor jicht zijn ook aanvullende diagnostiek en verwijzingen
naar reumatologen nodig, wat extra druk op de zorguitgaven en wachttijden legt
(Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2016).
Jicht komt zelden voor op jonge leeftijd. Als het zich toch voordoet, wordt er
gedacht dat dit door genetische factoren, ernstige nierproblemen of
stofwisselingsstoornissen komt, maar ook op jonge leeftijd is het onvoorspelbaar
(Zhang et al., 2023). Door het beperkte onderzoek naar jicht op jonge leeftijd is
er weinig bekend over de invloed van deze aandoening op de levensloop en het
subjectieve welbevinden van patiënten (Zhang et al., 2023).
Het onderzoeksverslag richt zich op de vraag hoe jicht en de bijbehorende
beperkingen het subjectieve welbevinden beïnvloeden. Het doel is inzicht te
verkrijgen in de voorspellers van welbevinden door middel van een
levenslijninterview. Dit inzicht kan bijdragen aan de ontwikkeling van passende
interventies, waardoor de respondent beter kan omgaan met het onvoorspelbare
karakter van jicht. De centrale onderzoeksvraag luidt: Wat zijn de voorspellers
2
Welbevinden en Zorgervaringen
Vraagsturing
Naam: Rowan Darwish
Studentnummer: 1809855
Opleiding: Master Innovatie in Zorg en
Welzijn
Cursus: Vraagsturing
Cursuscode: GVE-1.M-BV-16_JAAR_D
Mentor: David Sterk
Inleverdatum: 21-02-2025
Woorden: 2741
Met het indienen van dit beroepsproduct verklaar ik, Rowan Darwish, student
aan de Master Innovatie in Zorg en Welzijn aan de Hogeschool Utrecht, dat ik
geen plagiaat heb gepleegd bij het opstellen van dit werk. Dit beroepsproduct
is het resultaat van mijn eigen inspanning en in mijn eigen woorden
geschreven, behalve daar waar ik correcte citaten heb gebruikt. Wanneer
informatie of ideeën van andere bronnen zijn overgenomen, heb ik deze
correct vermeld. Ik neem volledige verantwoordelijkheid voor de inhoud van
,Inhoud
Hoofdstuk 1. Inleiding............................................................................................. 1
Hoofdstuk 2. Methoden.......................................................................................... 3
2.1 Onderzoeksbenadering................................................................................. 3
2.2 Dataverzameling........................................................................................... 3
2.3 Steekproef..................................................................................................... 3
2.4 Data-analyse................................................................................................. 3
2.5 Betrouwbaarheid en validiteit.......................................................................4
2.6 Ethisch aspect............................................................................................... 5
Hoofdstuk 3. Bevindingen....................................................................................... 6
3.1 Thema’s welbevinden in groepeerschema....................................................6
3.1.1. Familie en vrienden................................................................................ 6
3.1.2. Ontspanning........................................................................................... 7
3.1.3. Onzekerheid........................................................................................... 7
3.1.4. Zorgsystemen........................................................................................ 7
Hoofdstuk 4. Discussie........................................................................................... 7
4.1 Samenvatting van de resultaten...................................................................7
4.2 Beschouwing van de resultaten....................................................................8
4.3 Sterkte- en zwakteanalyse............................................................................ 9
Hoofdstuk 5. Conclusie........................................................................................... 9
5.1 Antwoord op centrale vraag..........................................................................9
5.2 Aanbeveling praktijk...................................................................................... 9
Bibliografie........................................................................................................... 10
Bijlagen................................................................................................................ 10
Bijlage 1. Ingevuld ICF-schema.........................................................................10
Bijlage 2. Netwerkschema................................................................................. 12
Bijlage 3. Zoekstrategie.................................................................................... 13
Bijlage 4. Verslag leerrendement......................................................................14
Bijlage 5. Ingevulde checklist persoonsgebonden data.....................................15
Bijlage 6. Peer assessments van twee medestudenten.....................................18
Hoofdstuk 1. Inleiding
Jicht is een vorm van artritis die vaak de grote teen of andere delen van de voet
aantast. Het wordt veroorzaakt door een verhoogde urinezuurspiegel, wat leidt
tot kristalvorming in gewrichten en ontstekingen met hevige pijn (Dudink et al.,
1
, 2021; Eysink et al., 2019). Vooral mannen boven de 40 lopen risico, waarbij
genetische aanleg, overgewicht, alcoholgebruik, een purinerijk dieet en een
verminderde nierfunctie belangrijke risicofactoren zijn (ReumaNederland, z.d.).
Tijdens aanvallen ervaren patiënten intense pijn, zwelling en beperkte mobiliteit,
wat dagelijkse activiteiten ernstig belemmert. De pijn kan zelfs tijdelijke
invaliditeit veroorzaken, met gevolgen zoals slaapproblemen, stress en
verminderde werkcapaciteit, wat de kwaliteit van leven negatief beïnvloedt
(Chandratre et al., 2013; Sciré et al., 2013). Een extra uitdaging is de
onvoorspelbaarheid van jichtaanvallen. Hoewel triggers zoals alcoholgebruik en
purinerijke voeding bekend zijn, kunnen aanvallen ook spontaan optreden zonder
duidelijke aanleiding (Finnikin et al., 2023).
Preventie en behandeling van jicht richten zich steeds meer op
leefstijlinterventies. Moi et al. (2013) onderzochten verschillende interventies
gericht op zowel acute als chronische jicht. Deze interventies sluiten aan bij de
aanbevelingen van het Nationaal Preventieakkoord (Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2018) en richten zich op drie hoofdgebieden:
- Roken: Roken verergert ontstekingsprocessen in het lichaam en heeft een
negatief effect op de algehele gezondheid, wat indirect het risico op jicht
verhoogt.
- Overgewicht: Chronische laaggradige ontstekingen door overgewicht
vergroten de kans op jichtaanvallen.
- Alcoholgebruik: Vooral bier en sterke drank verhogen de
urinezuurspiegel en daarmee het risico op aanvallen.
De prevalentie van jicht neemt toe, mede door trends zoals een toenemende
mate van overgewicht en stress in de samenleving. Naar verwachting zal in 2050
ongeveer 60% van de Nederlandse volwassenen overgewicht hebben, wat de
incidentie van jicht verder kan verhogen (den Broeder et al., 2024). De
toenemende incidentie van jicht, mede door vergrijzing en obesitas, heeft directe
gevolgen voor het Nederlandse zorgsysteem en de Zorgverzekeringswet. Deze
wet regelt de verplichte basisverzekering en waarborgt toegang tot essentiële
zorg. De groeiende zorgvraag leidt tot meer huisartsbezoeken, specialistische
behandelingen en medicatie wat de kosten binnen de basisverzekering verhoogt.
Bij chronische zorg voor jicht zijn ook aanvullende diagnostiek en verwijzingen
naar reumatologen nodig, wat extra druk op de zorguitgaven en wachttijden legt
(Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2016).
Jicht komt zelden voor op jonge leeftijd. Als het zich toch voordoet, wordt er
gedacht dat dit door genetische factoren, ernstige nierproblemen of
stofwisselingsstoornissen komt, maar ook op jonge leeftijd is het onvoorspelbaar
(Zhang et al., 2023). Door het beperkte onderzoek naar jicht op jonge leeftijd is
er weinig bekend over de invloed van deze aandoening op de levensloop en het
subjectieve welbevinden van patiënten (Zhang et al., 2023).
Het onderzoeksverslag richt zich op de vraag hoe jicht en de bijbehorende
beperkingen het subjectieve welbevinden beïnvloeden. Het doel is inzicht te
verkrijgen in de voorspellers van welbevinden door middel van een
levenslijninterview. Dit inzicht kan bijdragen aan de ontwikkeling van passende
interventies, waardoor de respondent beter kan omgaan met het onvoorspelbare
karakter van jicht. De centrale onderzoeksvraag luidt: Wat zijn de voorspellers
2
