Inleiding in de pedagogiek.
Ho 1
Pedagogiek: kinderleiding
Anderen woorden voor pedagogiek:
Opvoedkunde; richt zich op de vaardigheden van de opvoeder
Opvoedingsleer; richt zich op het vergaren van kennis over opvoeden
Opvoedingswetenschap; richt zich op het ontwikkelen van theorieën en methoden over opvoeden.
Hulpwetenschappen: psychologische, filosofische, theologische, andragogische wetenschap.
Opvoeding: Alle omgang tussen ouder en kind waarbij de ouder gericht een relatie met het kind aangaat.
In de omgang tussen ouder en kind speelt dit een rol:
liefde, geborgenheid, veiligheid, intimiteit, aandacht
Dit gebeurd door 4 dimensies van:
grenzen stellen, instructie geven, ondersteuning bieden, controle uitoefenen.
Met als gevolg: Zelfstandigheid, Zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
Er is sprake van een opvoeding als deze drie kenmerken plaatsvind in de omgang:
1: wederzijdse respect
2: voldoende veiligheid, vertrouwen, acceptatie en ondersteuning -
3: kind wordt uitgedaagd om te experimenteren en eigen beslissingen te nemen voor vertrouwen in zijn
omgeving.
Vier basishandelingen van opvoedende ouders:
1: ondersteuning bieden: opvoedgedrag van de ouder dat liefde en zorg voor het kind uitdrukt en richt op
emotionele en fysieke welzijn hierdoor voelt het kind zich begrepen en geaccepteerd.
Door middel van:
Emotionele beschikbaarheid: Warmte en affectie. Alles om de ontwikkeling van het kind te bevorderen.
Sensitiviteit; gevoelig zijn voor de signalen die het kind afgeeft als het gaat over behoeften en gevoelens.
Responsiviteit; de mate van adequaat reageren van de ouder op de signalen van het kind.
Ondersteuning door belonen : door operatante conditionering : Beloning (stimuleert goed gedrag)
psychische of emotionele beloning (knuffel, duim omhoog, knipoog, schouderklopje)
materiële beloning (sticker, ijsje, extra zakgeld) het liefst zo min mogelijk materiële beloningen
Ondersteuning door Straffen afleren van ongewenst gedrag.
- Niet uit frustratie, past de straf niet bij het gedrag leid dat kind agressief wordt.
- Te erge straf is ook straf voor ouder en hierdoor wordt het ook frustratie voor ouder.
- Consequent gedrag: kind daadwerkelijk ook straf ondergaat.
- De straf na te bespreken (bedoeling uitleggen)
2: instructie geven: duidelijk maken wat de bedoeling van iets is en wat er verwacht wordt dit kan gevraagd of
ongevraagde instructie zijn. Belangrijk goed voorbeeld geeft met ruimte voor experimenteren en eigen inatief.
Gevolg: kind krijgt informatie hiermee kennis en vaardigheden ontwikkelen. Hierdoor zelfstandig en
zelfredzaamheid.
Als de ouder te veel instructie geeft:
Geen eigen initiatieven durven te ontplooien
Kind teveel bezig met wat de ouder denkt en hierdoor niet durven te handelen.
, 3: controle uitoefenen
Restrictiviteit / autoritaire controle: opvoedgedrag dat de ouder druk uitoefent op het kind om correct gedrag
te vertonen.
- Macht en gezag staan centraal geen gelijkwaardigheid.
- strenge regels
- weinig autonomie
Autoritatieve controle: Ouders geven uitleg over het gewenste gedrag en eisen gesteld aan zelfstandigheid. - - -
-Kind en ouder zijn gelijkwaardig
- rekening houden met behoefte van het kind
- Veel openheid en uitleg.
Positief effect: kind kan zijn eigen weg vinden in de richting van rijp gedrag. De regels zijn duidelijk hiervoor
straf en beloning.
Inductie: het gedrag van de ouder erop gericht om kind zover te krijgen dat het vrijwillig tegemoet gaat naar
zijn wensen zonder een conflict.
4: grenzen stellen: het kind belonen/straffen om gewenst gedrag aan te leren
- Belangrijke voorwaarde ouder: duidelijk en consequent zijn
Gevolgen:
- Kind voelt zich serieus genomen
- Kan het kind aanpassen aan een situatie en rekening met andere houden
- Leert kind omgaan met normen en waarden en maatschappelijke eisen
- Eigen grenzen hebben
Behaviorisme: alle gedrag is aangeleerd en kan ook weer worden afgeleerd.
Gedragsverandering: vindt plaats door beïnvloeding
Conclusie van vier dimensies?
De vier dimensies zijn met elkaar verbonden en kunnen niet afzonderlijk worden toegepast in de opvoeding.
Gevolg: kind kan door verschillende ontwikkelingsfases gaan om volwassen te worden.
Hoofddoel opvoeden: Kind laten opvoeden als volwassene die zichzelf kan redden in de maatschappij.
Subdoelen: kind stimuleren zelf antwoorden te vinden voor problemen. Hoeveel de stimulatie zal zijn is
afhankelijk van de leeftijd, de drie subdoelen versterken elkaar de ouder dient respect en begrip te hebben
voor de keuze van het kind.
1: zelfstandigheid: Zelf beslissingen kan nemen, eigen leven leid en eigen mogelijkheden ontdekt (individu)
2: Zelfredzaamheid: kind kan keuzes maken en dit onderbouwen,
verantwoorden, mondigheid en verantwoordelijkheid wordt gestimuleerd
(maatschappij)
3: zelfvertrouwen: Kind kan bijdrage leveren aan de toekomst en kan praktische en technische problemen
oplossen. (toekomst)
Specifieke opvoedingsdoelen: zijn afhankelijk van de normen en waarden van de ouders
Opvoeding is een circulair proces: Is interactie tussen ouder en kind ouder.
Ouder bied: ouder bied de vier dimensies.
Kind: rekent op onvoorwaardelijke liefde en leert de subdoelen. Hiermee naar nieuwe fase/ ontwikkelingstaken
Uniciteit: elk mens heeft andere karakter eigenschappen en elk kind heeft ander gebruiksaanwijzing.
Rode draad van het opvoedproces, 4 stappen als ouder die je moet zettenen de opvoeding
1: de ouder is verantwoordelijk voor de opvoeding
2: ouder biedt ondersteuning, instructie, controle en stelt grenzen
3: kind rekent op onvoorwaardelijk liefde
4: leert zelfstandigheid, zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
Ho 1
Pedagogiek: kinderleiding
Anderen woorden voor pedagogiek:
Opvoedkunde; richt zich op de vaardigheden van de opvoeder
Opvoedingsleer; richt zich op het vergaren van kennis over opvoeden
Opvoedingswetenschap; richt zich op het ontwikkelen van theorieën en methoden over opvoeden.
Hulpwetenschappen: psychologische, filosofische, theologische, andragogische wetenschap.
Opvoeding: Alle omgang tussen ouder en kind waarbij de ouder gericht een relatie met het kind aangaat.
In de omgang tussen ouder en kind speelt dit een rol:
liefde, geborgenheid, veiligheid, intimiteit, aandacht
Dit gebeurd door 4 dimensies van:
grenzen stellen, instructie geven, ondersteuning bieden, controle uitoefenen.
Met als gevolg: Zelfstandigheid, Zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
Er is sprake van een opvoeding als deze drie kenmerken plaatsvind in de omgang:
1: wederzijdse respect
2: voldoende veiligheid, vertrouwen, acceptatie en ondersteuning -
3: kind wordt uitgedaagd om te experimenteren en eigen beslissingen te nemen voor vertrouwen in zijn
omgeving.
Vier basishandelingen van opvoedende ouders:
1: ondersteuning bieden: opvoedgedrag van de ouder dat liefde en zorg voor het kind uitdrukt en richt op
emotionele en fysieke welzijn hierdoor voelt het kind zich begrepen en geaccepteerd.
Door middel van:
Emotionele beschikbaarheid: Warmte en affectie. Alles om de ontwikkeling van het kind te bevorderen.
Sensitiviteit; gevoelig zijn voor de signalen die het kind afgeeft als het gaat over behoeften en gevoelens.
Responsiviteit; de mate van adequaat reageren van de ouder op de signalen van het kind.
Ondersteuning door belonen : door operatante conditionering : Beloning (stimuleert goed gedrag)
psychische of emotionele beloning (knuffel, duim omhoog, knipoog, schouderklopje)
materiële beloning (sticker, ijsje, extra zakgeld) het liefst zo min mogelijk materiële beloningen
Ondersteuning door Straffen afleren van ongewenst gedrag.
- Niet uit frustratie, past de straf niet bij het gedrag leid dat kind agressief wordt.
- Te erge straf is ook straf voor ouder en hierdoor wordt het ook frustratie voor ouder.
- Consequent gedrag: kind daadwerkelijk ook straf ondergaat.
- De straf na te bespreken (bedoeling uitleggen)
2: instructie geven: duidelijk maken wat de bedoeling van iets is en wat er verwacht wordt dit kan gevraagd of
ongevraagde instructie zijn. Belangrijk goed voorbeeld geeft met ruimte voor experimenteren en eigen inatief.
Gevolg: kind krijgt informatie hiermee kennis en vaardigheden ontwikkelen. Hierdoor zelfstandig en
zelfredzaamheid.
Als de ouder te veel instructie geeft:
Geen eigen initiatieven durven te ontplooien
Kind teveel bezig met wat de ouder denkt en hierdoor niet durven te handelen.
, 3: controle uitoefenen
Restrictiviteit / autoritaire controle: opvoedgedrag dat de ouder druk uitoefent op het kind om correct gedrag
te vertonen.
- Macht en gezag staan centraal geen gelijkwaardigheid.
- strenge regels
- weinig autonomie
Autoritatieve controle: Ouders geven uitleg over het gewenste gedrag en eisen gesteld aan zelfstandigheid. - - -
-Kind en ouder zijn gelijkwaardig
- rekening houden met behoefte van het kind
- Veel openheid en uitleg.
Positief effect: kind kan zijn eigen weg vinden in de richting van rijp gedrag. De regels zijn duidelijk hiervoor
straf en beloning.
Inductie: het gedrag van de ouder erop gericht om kind zover te krijgen dat het vrijwillig tegemoet gaat naar
zijn wensen zonder een conflict.
4: grenzen stellen: het kind belonen/straffen om gewenst gedrag aan te leren
- Belangrijke voorwaarde ouder: duidelijk en consequent zijn
Gevolgen:
- Kind voelt zich serieus genomen
- Kan het kind aanpassen aan een situatie en rekening met andere houden
- Leert kind omgaan met normen en waarden en maatschappelijke eisen
- Eigen grenzen hebben
Behaviorisme: alle gedrag is aangeleerd en kan ook weer worden afgeleerd.
Gedragsverandering: vindt plaats door beïnvloeding
Conclusie van vier dimensies?
De vier dimensies zijn met elkaar verbonden en kunnen niet afzonderlijk worden toegepast in de opvoeding.
Gevolg: kind kan door verschillende ontwikkelingsfases gaan om volwassen te worden.
Hoofddoel opvoeden: Kind laten opvoeden als volwassene die zichzelf kan redden in de maatschappij.
Subdoelen: kind stimuleren zelf antwoorden te vinden voor problemen. Hoeveel de stimulatie zal zijn is
afhankelijk van de leeftijd, de drie subdoelen versterken elkaar de ouder dient respect en begrip te hebben
voor de keuze van het kind.
1: zelfstandigheid: Zelf beslissingen kan nemen, eigen leven leid en eigen mogelijkheden ontdekt (individu)
2: Zelfredzaamheid: kind kan keuzes maken en dit onderbouwen,
verantwoorden, mondigheid en verantwoordelijkheid wordt gestimuleerd
(maatschappij)
3: zelfvertrouwen: Kind kan bijdrage leveren aan de toekomst en kan praktische en technische problemen
oplossen. (toekomst)
Specifieke opvoedingsdoelen: zijn afhankelijk van de normen en waarden van de ouders
Opvoeding is een circulair proces: Is interactie tussen ouder en kind ouder.
Ouder bied: ouder bied de vier dimensies.
Kind: rekent op onvoorwaardelijke liefde en leert de subdoelen. Hiermee naar nieuwe fase/ ontwikkelingstaken
Uniciteit: elk mens heeft andere karakter eigenschappen en elk kind heeft ander gebruiksaanwijzing.
Rode draad van het opvoedproces, 4 stappen als ouder die je moet zettenen de opvoeding
1: de ouder is verantwoordelijk voor de opvoeding
2: ouder biedt ondersteuning, instructie, controle en stelt grenzen
3: kind rekent op onvoorwaardelijk liefde
4: leert zelfstandigheid, zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
