Literatuursamenvatting
Stress, gezondheid en ziekte
Bachelor Psychologie
2025-2026
Voorwoord
Beste student psychologie,
Voor je ligt een samenvatting van het vak ‘stress, gezondheid en ziekte”. Ik heb
de belangrijkste studiestof voor je samengevat. Zo kun jij zo prettig mogelijk
studeren. Ik wens je alvast veel succes met studeren en natuurlijk met het
behalen van al jouw studiepunten!
Samen studeren werkt natuurlijk goed. Wijs jouw vrienden daarom ook vooral
op mijn samenvattingen. Nadruk en het delen van de samenvatting met derden
is uiteraard verboden. Als je wilt dat ik in staat blijf de samenvattingen en
oefentoetsen aan te bieden, geef deze samenvatting dan niet aan derden en laat
jouw studiegenoten zelf een exemplaar aanschaffen. Groetjes, Luna.
P.S. De samenvatting is geschreven naar eigen inzicht van de auteur. Het is en
blijft een samenvatting, die als aanvulling op de verplichte literatuur gezien
moet worden en geen vervanging is van de verplichte lesstof
, Inhoud
Literatuur: William R. Lovallo (2016). Stress and Health. Biological and Psychological
Interactions. 3rd edition. Los Angeles: Sage Publications
Week 1 – Hoofdstuk 1 en hoofdstuk 2
Week 2 – Artikel O’Connor et al., 2021
Week 3 – Hoofdstuk 4 en 8
Week 4 – Artikel O’Connor et al., 2021 en Osborne et al., 2020
Week 5 – Artikel Whittaker et al., 2021
Week 6 – artikel Sonnentag&Frese
Week 7 - Artikel Sonnentag&Frese
, Week 1 – hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1 – Psychosocial models of health and disease
In het eerste hoofdstuk van het boek wordt gekeken naar de dynamische interacties tussen het
lichaam, de geest en de omgeving in het ontstaan en behandelen van ziekten. Er wordt
gekeken naar het traditionele biomedische model en naar een uitgebreider, biobehavioraal
model.
Kernboodschap en Centrale Vraag
Ziekteprocessen kun je zien als een voortdurende wisselwerking tussen een ziekteverwekker
(bijvoorbeeld een virus of bacterie) en het lichaam dat ermee te maken krijgt. De ziekte en de
behandeling ervan verlopen in lagen: wat er op een lager niveau gebeurt (bijvoorbeeld in
cellen of organen) staat altijd in contact met hogere niveaus (zoals het zenuwstelsel en ons
bewustzijn). Elk niveau beïnvloedt en regelt de andere lagen. Daarbij spelen ook gedachten,
emoties en de sociale omgeving van de persoon een rol.
De centrale vraag is: “Hoe kan een idee het lichaam veranderen?” Hiermee wordt benadrukt
dat psychologische gebeurtenissen – zoals stress, vertrouwen of jaloezie – ook een directe
invloed kunnen hebben op de lichamelijke gezondheid. Walter Cannon illustreerde dit ooit
met het voorbeeld van een jaloerse echtgenote, wiens emoties duidelijke lichamelijke effecten
lieten zien.
Het Traditionele Biomedische Model
Oorsprong en dualisme: Het klassieke medische model gaat terug op de filosoof
René Descartes. Hij zag het lichaam als een soort machine en de geest of ziel als iets
totaal aparts. Dit maakte het mogelijk om het lichaam puur vanuit fysiologisch
oogpunt te bestuderen, zonder rekening te houden met emoties of gedachten.
Belangrijkste kenmerken:
o Ziekte wordt gezien als een storing in een verder goed werkende machine.
o De behandeling richt zich op het wegnemen of bestrijden van de lichamelijke
oorzaak.
o Geest en emoties spelen in dit model geen rol in het ontstaan of herstel van
ziekte.
o Er is sprake van een eenrichtingsproces: de ziekteverwekker beïnvloedt het
lichaam, maar niet andersom.
o Er is geen hiërarchie tussen verschillende niveaus van het lichaam: emoties en
hogere hersenfuncties staan los van de lagere processen.
o Het model is strikt dualistisch: lichaam en geest bestaan in gescheiden
werelden.
Beperkingen: Dit model heeft veel bijgedragen aan het begrijpen en behandelen van
ziekten, maar het laat geen ruimte om de invloed van emoties en gedachten mee te
nemen. Daardoor blijft de rol van de geest in genezing vaak buiten beschouwing en
wordt die eerder als “kunst” dan als wetenschap gezien.
Een Biobehavioral Model van Ziekte en Behandeling (Uitgebreid Model)
Dit model bouwt voort op het traditionele model, maar voegt de invloed van leerervaringen en
de sociale en culturele omgeving toe.
Drie belangrijke interacties:
Stress, gezondheid en ziekte
Bachelor Psychologie
2025-2026
Voorwoord
Beste student psychologie,
Voor je ligt een samenvatting van het vak ‘stress, gezondheid en ziekte”. Ik heb
de belangrijkste studiestof voor je samengevat. Zo kun jij zo prettig mogelijk
studeren. Ik wens je alvast veel succes met studeren en natuurlijk met het
behalen van al jouw studiepunten!
Samen studeren werkt natuurlijk goed. Wijs jouw vrienden daarom ook vooral
op mijn samenvattingen. Nadruk en het delen van de samenvatting met derden
is uiteraard verboden. Als je wilt dat ik in staat blijf de samenvattingen en
oefentoetsen aan te bieden, geef deze samenvatting dan niet aan derden en laat
jouw studiegenoten zelf een exemplaar aanschaffen. Groetjes, Luna.
P.S. De samenvatting is geschreven naar eigen inzicht van de auteur. Het is en
blijft een samenvatting, die als aanvulling op de verplichte literatuur gezien
moet worden en geen vervanging is van de verplichte lesstof
, Inhoud
Literatuur: William R. Lovallo (2016). Stress and Health. Biological and Psychological
Interactions. 3rd edition. Los Angeles: Sage Publications
Week 1 – Hoofdstuk 1 en hoofdstuk 2
Week 2 – Artikel O’Connor et al., 2021
Week 3 – Hoofdstuk 4 en 8
Week 4 – Artikel O’Connor et al., 2021 en Osborne et al., 2020
Week 5 – Artikel Whittaker et al., 2021
Week 6 – artikel Sonnentag&Frese
Week 7 - Artikel Sonnentag&Frese
, Week 1 – hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1 – Psychosocial models of health and disease
In het eerste hoofdstuk van het boek wordt gekeken naar de dynamische interacties tussen het
lichaam, de geest en de omgeving in het ontstaan en behandelen van ziekten. Er wordt
gekeken naar het traditionele biomedische model en naar een uitgebreider, biobehavioraal
model.
Kernboodschap en Centrale Vraag
Ziekteprocessen kun je zien als een voortdurende wisselwerking tussen een ziekteverwekker
(bijvoorbeeld een virus of bacterie) en het lichaam dat ermee te maken krijgt. De ziekte en de
behandeling ervan verlopen in lagen: wat er op een lager niveau gebeurt (bijvoorbeeld in
cellen of organen) staat altijd in contact met hogere niveaus (zoals het zenuwstelsel en ons
bewustzijn). Elk niveau beïnvloedt en regelt de andere lagen. Daarbij spelen ook gedachten,
emoties en de sociale omgeving van de persoon een rol.
De centrale vraag is: “Hoe kan een idee het lichaam veranderen?” Hiermee wordt benadrukt
dat psychologische gebeurtenissen – zoals stress, vertrouwen of jaloezie – ook een directe
invloed kunnen hebben op de lichamelijke gezondheid. Walter Cannon illustreerde dit ooit
met het voorbeeld van een jaloerse echtgenote, wiens emoties duidelijke lichamelijke effecten
lieten zien.
Het Traditionele Biomedische Model
Oorsprong en dualisme: Het klassieke medische model gaat terug op de filosoof
René Descartes. Hij zag het lichaam als een soort machine en de geest of ziel als iets
totaal aparts. Dit maakte het mogelijk om het lichaam puur vanuit fysiologisch
oogpunt te bestuderen, zonder rekening te houden met emoties of gedachten.
Belangrijkste kenmerken:
o Ziekte wordt gezien als een storing in een verder goed werkende machine.
o De behandeling richt zich op het wegnemen of bestrijden van de lichamelijke
oorzaak.
o Geest en emoties spelen in dit model geen rol in het ontstaan of herstel van
ziekte.
o Er is sprake van een eenrichtingsproces: de ziekteverwekker beïnvloedt het
lichaam, maar niet andersom.
o Er is geen hiërarchie tussen verschillende niveaus van het lichaam: emoties en
hogere hersenfuncties staan los van de lagere processen.
o Het model is strikt dualistisch: lichaam en geest bestaan in gescheiden
werelden.
Beperkingen: Dit model heeft veel bijgedragen aan het begrijpen en behandelen van
ziekten, maar het laat geen ruimte om de invloed van emoties en gedachten mee te
nemen. Daardoor blijft de rol van de geest in genezing vaak buiten beschouwing en
wordt die eerder als “kunst” dan als wetenschap gezien.
Een Biobehavioral Model van Ziekte en Behandeling (Uitgebreid Model)
Dit model bouwt voort op het traditionele model, maar voegt de invloed van leerervaringen en
de sociale en culturele omgeving toe.
Drie belangrijke interacties:
