Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Psychopathologie bij kinderen en adolescenten

Beoordeling
-
Verkocht
1
Pagina's
73
Geüpload op
23-09-2025
Geschreven in
2025/2026

Het bevat alle tentamenstof voor het vak ontwikkeling en psychopathologie. De ontwikkeling van kinderen met de bijpassende psychopathologie worden omschreven. Hierbij is de DSM-5 ook toegevoegd met de kopjes om het overzichtelijk weer te geven.

Meer zien Lees minder
Instelling
Vak

Voorbeeld van de inhoud

Samenvatting Abnormal Child Psychology
Hoofdstuk 1 Inleiding tot normaal en abnormaal gedrag bij kinderen
en adolescenten
Historische visies en doorbraken
Vroege geschriften suggereren dat kinderen werden beschouwd als
dienaren van de staat in de stadstaten van de vroege Griekeland.
Oude Grieken geloofde dat iemand met een beperking een economische last of sociale
schande was. Tot halverwege 19e eeuw werd door de wet toegestaan dat kinderen met
ernstige ontwikkelingsstoornissen opgesloten mochten worden in kelders of kooien.
Daarna werden de wetten wat aangepast maar het heeft lang geduurd dat kinderen,
samen met minderheidsgroepen en vrouwen, hetzelfde konden profiteren van de
samenleving als anderen. In de Westerse samenleving ontstond de vereisten van een
sociaal geweten in de 17e eeuw met als vooroploper John Locke (1632-1702). Dit is een
bekende Engelse filosoof en arts, hij geloofde in individuele rechten en uitte een nieuwe
mening dat kinderen met aandacht en zorg moesten worden opgevoed. Begin 19e eeuw
ondernam Jean Marc Itard (1774-1838) de eerste poging om met een speciaal kind te
werken en behandelen in plaats van naar een gesticht te sturen. In de tweede helft van
de 19e eeuw ontstond de visie dat emotionele en gedragsproblemen voornamelijk
ontstonden door onhandige behandeling van ouders en werd onderscheid gemaakt
tussen verstandelijke beperking en psychiatrische stoornissen. De bezorgdheid over het
los en welzijn van kinderen met psychische en gedragsstoornissen nam toe et twee
belangrijke invloeden.
1. Door de vooruitgang in de algemene geneeskunde, fysiologie en neurologie werd
morele waanzin vervangen door een organische ziektemodel met nadruk op
humanere behandelingsvormen
2. Door groeiende invloed van filosofieën van Locke en anderen tot de opvatting dat
kinderen morele begeleiding en steun nodig hadden
Het humane model keerde zich in begin 20e eeuw terug naar een voogdijmodel waarbij
veel vijandigheid was richting deze doelgroep en ze werden geinstituonaliseerd om
voortplanting of besmetting te voorkomen. Begin 20e eeuw ontstond ook erkenning voor
psychologische invloeden en ontwikkeling van diagnostische categorieën. De
theoretische paradigma’s; psychoanalytische theorie en het behaviorisme waren hierbij
van historisch belang.
De psychoanalytische theorie; Sigmund Freud gaf betekenis aan het concept van
psychische stoornis door het te koppelen aan ervaringen uit de kindertijd. Hij zegt dat
kinderen en adolescenten geholpen kunnen worden door de juiste omgeving, therapie of
beide. Deze theorie benadrukt dat persoonlijkheid en geestelijke gezondheidsresultaten
meerdere wortels hebben. De kritiek op deze theorie is dat er een gebrek is aan
empirische validiteit.
Behaviorisme; Pavlov ’s experiment legde de basis voor klassieke conditionering. John
Watson was de schepper van behaviorisme die de theorie van Freud in
wetenschappelijke termen wilde uitleggen, gebaseerd op de nieuwe leertheorie van
klassieke conditionering.
Tijdens de jaren 50/60 werd gedragstherapie ingezet als systematische benadering voor
behandeling van kinder-systeemstoornissen. De basis hiervan was operante en
klassieke conditionering. Dit is steeds breder getrokken en uitgegroeid tot prominente
vorm van therapie voor een breed scala aan kind stoornissen. In 2007 na de Algemene


1

,Vergadering van de Verenigde Naties een nieuw verdrag ter bescherming van mensen
met een handicap wereldwijd. Dit betekende een paradigmaverschuiving in de
behandeling, omgang en rechten van iemand met een beperking.

Wat is abnormaal gedrag bij kinderen en adolescenten
Om te beoordelen wat abnormaal is moeten we rekening houden met unieke coping
methoden en manieren waarop elk kind moeilijkheden compenseert. Een psychische
stoornis wordt traditioneel gedefinieerd als een patroon van gedragsmatige, cognitieve,
emotionele of fysieke symptomen dat een persoon vertoont. Een dergelijk patroon wordt
geassocieerd met een of meer van de drie prominente kenmerken;
1. De persoon vertoont enige mate van leed zoals angst of verdriet
2. Het gedrag duidt op een zekere mate van beperking die op een of meer
belangrijke gebieden van functioneren wordt belemmert zoals fysiek, cognitief,
gedragsmatig of emotioneel
3. Stress of beperkingen verhogen het risico op verder lijden of schade
Termen van abnormaal beschrijven geen mensen maar gedragspatronen, dit om stigma
te voorkomen die kunnen leiden tot vooroordelen en discriminatie. Er moet ook rekening
gehouden met de competenties. Ontwikkelingscompetentie wordt weerspiegeld in het
vermogen van het kind om interne en externe middelen te gebruiken om een succesvolle
aanpassing te bereiken. Succesvolle aanpassingen variëren per cultuur en etniciteit.
Ontwikkelingstaken kunnen helpen bij het beoordelen van ontwikkelingsvoortgang- en
beperkingen van een kind. Een ontwikkelingspad verwijst naar de volgorde en timing van
bepaald gedrag en mogelijke relaties tussen gedragingen in de loop van de tijd. Het helpt
het verloop en aard van normale en abnormale ontwikkeling te begrijpen. Multifinaliteit
is het concept dat verschillende uitkomsten kunnen voortkomen uit een vergelijkbare
oorsprong zoals kindermishandeling (ieder kind reageert daar uiteindelijk anders op).
Equifinaliteit is het concept dat vergelijkbare uitkomsten voortkomen uit verschillende
vroege ervaringen en ontwikkelingspaden.

Visie en veerkracht
Een risicofactor is een factor die voorafgaat aan een negatieve uitkomst van interesse en
de kans vergroot dat de uitkomst (stoornis) zich voordoet. Een beschermende factor is
een persoonlijk of situationele variabele die de kans verkleint dat een kind een stoornis
ontwikkelt. Veerkrachtige personen zijn in staat tegenslagen te herstellen of af te weren.
Het individu, het gezin en de school/gemeenschap zijn een drie-eenheid die worden
gezien als hulpbronnen.

De betekenis van geestelijke gezondheidsproblemen bij kinderen en jongeren
We erkennen nu dat psychische gezondheidsproblemen bij kinderen en adolescenten
een wereldwijd veelvoorkomend en belangrijke oorzaak is van invaliditeit. Onderzoek
toont aan dat ongeveer een op de acht kinderen een psychisch probleem heeft dat het
functioneren belemmert. Het verband tussen psychische stoornissen bij kinderen en
slechte resultaten bij volwassenen blijven sterk. Tegenwoordig zijn we beter in staat dan
vroeger om onderscheid te maken tussen verschillende stoornissen. Dit zorgt voor
eerdere herkenning van voorheen slecht begrepen problemen. Minder dan 10% van de
kinderen met psychische problemen krijgt tijdig, juiste hulp. Degene die onevenredig
veel last hebben van deze problemen zijn kinderen uit kansarmen gezinnen,


2

,mishandeling/verwaarlozing, chronische stress, laag geboortegewicht of van ouders
met psychische problemen of middelenmisbruik.

Wat beïnvloedt de cijfers en de uiting van psychische problemen? Een blik op enkele
belangrijke factoren
Omgevingsstressoren kunnen fungeren als niet-specifieke stressoren die bij sommige
kwetsbare kinderen leiden tot slechte aanpassingen of zelfs het begin van een stoornis.
Armoede, achterstand en geweld kan een cumulatief effect hebben op de geestelijke
gezondheid. Alle nadelen die hiermee gepaard gaan zoals minder opleiding,
ontoereikende gezondheidszorg, slechte voeding kunnen de ontwikkelingsvoortgang van
het kind aanzienlijk belemmeren. Kinderen uit arme gezinnen hebben meer last van
gedragsstoornissen, chronische ziekten, schoolproblemen, emotionele stoornissen en
cognitieve/leerproblemen. Dit kan te wijten zijn aan effect op de ontwikkeling van de
prefrontale cortex als gevolg van sociale ongelijkheden van armoede.
Sekseverschillen zijn duidelijk te merken. Zo komt hyperactiviteit, autisme, disruptieve
gedragsstoornissen en leer/communicatiestoornissen vaker voor bij jongens en
angststoornissen, eetstoornissen en depressie bij meiden. Sekseverschillen zijn
verwaarloosbaar tot 3 jaar, daarna nemen ze toe. Jongens vertonen vaker vroeg
beginnende stoornissen met een vorm van neurologische ontwikkelingsstoornis, meiden
vertonen meer emotionele stoornissen met een piekleeftijd bij de adolescentie.
Veerkracht bij jongens wordt geassocieerd met een
mannelijk rolmodel, structuur, regels en aanmoediging van
emotionele expressie. Bij meiden met veerkracht zijn
huishoudens die risicobereidheid en onafhankelijkheid
combineren met steun van een vrouwelijke verzorger.
Rekening houdend met effecten van SES, geslacht, leeftijd
en verwijsstatus zijn er weinig verschillen in frequentie van psychische stoornissen bij
kinderen in relatie met ras of etniciteit. Desalniettemin blijft er een belemmering voor de
toegang tot goede zorg voor kinderen uit minderheidsgroepen. Marginalisatie is de
uitsluiting van kinderen of jongeren uit minderheidsgroepen door nadelen zoals
armoede en uitsluiting van maatschappelijke voorzieningen. Radicale
minderheidsgroepen hebben vaak een lagere SES waardoor meer psychische
problemen ontstaan en dit wordt gekoppeld aan deze groepen. Door opvoeding,
culturele overtuigingen en waarden en normen uiten kinderen hun problemen in
verschillende culturen op verschillende manieren. Zo is verlegenheid en
overgevoeligheid bij kinderen in de Westerse cultuur geassocieerd met afwijzing voor
leeftijdsgenoten en sociale maladaptatie, in China wordt dat juist geassocieerd met
leiderschap, schoolcompetenties en academische prestaties.
Verwaarlozing/mishandeling of andere vormen van niet-accidenteel trauma leiden tot
aanzienlijke psychische problemen bij kinderen en jongeren. Als gevolg van risicogedrag
zijn de sterftecijfers verdrievoudigd tussen de late kindertijd en vroege adolescentie. Dit
is ook de periode waar je seksualiteit wordt ontwikkeld en heteroseksueel het grotere
deel is. Niet-hetero’s ontwikkelen ook vaker psychische problemen door het niet
geaccepteerd worden en stigma’s. De impact van geestelijke gezondheidsproblemen op
lange termijn kan gevolgen hebben voor ontwikkelingstaken in de kindertijd. De
economische impact is ook kostbaar.




3

, Hoofdstuk 2 Theorieën en oorzaken
Contextuele gebeurtenissen in de gezins- of schoolomgeving oefenen aanzienlijke
invloed uit op het ontwikkelingsverloop van een individu.

Wat is de oorzaak van Jorge’s problemen?
Om achter het probleem te komen ga je verschillende mensen vragen stellen en heb je
vaak een werktheorie die erg basaal en ongeraffineerd is. Je wil van verschillende
invloeden informatie verzamelen.
1. Biologische invloeden; ouders vragen naar prenatale geschiedenis, stress
gerelateerde gebeurtenissen bijvoorbeeld. Mogelijkheden zijn problemen in
neurologische ontwikkeling, verbindingspatronen van ouders in de hersenen wat
de opvoedstijl beïnvloedt of genen die zijn geeft van zijn ouders
2. Emotionele invloeden; emotionele expressie en reactiviteit bekijken, dit zijn
manieren waarop jonge kinderen voor het eerst communiceren met de wereld en
emoties reguleren wat cruciaal is voor vroege relaties met verzorgers
3. Gedrags- en cognitieve invloeden; deze worden versterkt en in stand gehouden
door onaangename reacties waardoor angst en vermijding steeds meer toeneemt
4. Familie-, culturele en etnische invloeden; vroege relaties met zijn ouders kan
bijdragen aan een verminderd vermogen om zijn emoties adaptief te reguleren. Er
is mogelijk te ongevoelig op hem gereageerd door de omgeving. Ook hebben
kinderen voor een basiskwaliteit van leven een ook hechte relaties en een veilige
gemeenschap nodig om te kunnen ontwikkelen

Theoretische basis
In de studie naar abnormaal gedrag bestaan weinig eenvoudige of directe oorzaak-
gevolgrelaties. Een theorie is een wetenschappelijke taal die ons in staat stelt bestaande
kennis uitgebreider te verzamelen en te communiceren. Het stelt ons in staat om
gefundeerde gissingen en voorspellingen te doen over gedrag op basis van
kennisfragmenten. Etiologie is een studie die onderzoekt hoe biologische,
psychologische en omgevingsprocessen op elkaar inwerken om resultaten te
produceren. De ontwikkelingspsychopathologie is een benadering voor het beschrijven
en bestuderen van stoornissen in de kindertijd, adolescentie en daarna, op een manier
die het belang van ontwikkelingsprocessen en -taken benadrukt. Het benadrukt de rol
van ontwikkelingsprocessen, het belang van de context en de invloed van meerdere en
interacterende gebeurtenissen bij het vormgeven van adaptieve en maladaptieve
ontwikkeling. Het wordt gehanteerd als organiserend kader om het dynamische,
multidimensionale proces te beschrijven dat leidt tot normale of abnormale uitkomsten
in ontwikkeling. De belangrijkste focus ligt in het kijken naar extremen en variaties in
ontwikkelingsresultaten en benadrukt hiermee de complexiteit van het voorspellen en
begrijpen van ontwikkelingsveranderingen. Er zijn drie prominente aannames die zijn
afgeleid van dit perspectief;
1) Abnormale ontwikkeling is meervoudig bepaald. We kijken verder dan alleen
huidige symptomen, we houden rekening met ontwikkelingspaden en
interacterende gebeurtenissen.
2) Kind en omgeving zijn van elkaar afhankelijk. De omgeving werkt in op het kind
maar het kind beïnvloedt ook de omgeving. Deze dynamische interactie tussen




4

Gekoppeld boek

Geschreven voor

Instelling
Studie
Vak

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Ja
Geüpload op
23 september 2025
Aantal pagina's
73
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

$9.11
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
mmhbeerkens

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
mmhbeerkens Vrije Universiteit Amsterdam
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
1
Lid sinds
8 maanden
Aantal volgers
0
Documenten
1
Laatst verkocht
8 maanden geleden

0.0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen