Jongeren en de energietransitie :
Onderwijs als sleutel tot bewustwording
___
Onderzoek door:
Tessy ugochukwu en Ercan Arslan
Vak: Aardrijkskunde
Begeleider: de heer Martin Bakker
Klas: 6 vwo
Datum: 31-01-2025
, 2
inhoudsopgaven
________________________________________________________________________________________________________
inhoudsopgaven.......................................................................................................................... 2
Samenvatting...............................................................................................................3
Voorwoord................................................................................................................... 4
Inleiding...................................................................................................................... 5
Hypothese....................................................................................................................7
Deelvragen
1. Wat is de energietransitie....................................................................................................... 8
Definitie en noodzaak........................................................................................................ 8
Gevolgen............................................................................................................................9
Energiebesparing............................................................................................................. 11
Verschil tussen duurzame energie en fossiele brandstoffen............................................11
Belangrijkste fossiele brandstoffen.................................................................................. 13
Belangrijkste vormen van duurzame energie...................................................................14
Doelen van de energietransitie in Nederland...................................................................18
2. Welke verschillen zijn er in het kennisniveau over de energietransitie van mavo-, havo-
en vwo-leerlingen (12-15 jaar).................................................................................................. 21
3. Welke methodes gebruiken docenten nu om leerlingen te informeren en te activeren
voor de energietransitie............................................................................................................ 37
Wat is de huidige manier waarop docenten les geven aan de leerlingen........................39
Hoe kunnen we deze aanpassen en optimaliseren......................................................... 40
4. Welke methodes zijn effectief in het verhogen van het bewustzijn bij leerlingen m.b.t.
de energietransitie.....................................................................................................................42
Welke verschillende methodes zijn er om te leren...........................................................42
Welke van deze methodes zijn het meest geschikt om het kennisniveau te verhogen?. 50
Conclusie................................................................................................................... 52
Suggestie....................................................................................................................55
Discussie.................................................................................................................... 58
Nawoord.................................................................................................................... 59
Literatuurlijst.............................................................................................................60
Logboek..................................................................................................................... 63
Bijlage 1..................................................................................................................... 66
Bijlage 2...................................................................................................................................... 71
2
, 3
Samenvatting
In dit profielwerkstuk hebben wij onderzocht hoe jongeren van 12-15 jaar op het mavo,
havo en vwo op het Segbroek College effectief bewust gemaakt kunnen worden van de
energietransitie.
Bij dit onderzoek hebben we gebruikgemaakt van literatuurstudie, enquêtes en
interviews met docenten om inzicht te krijgen in het kennisniveau, de interesse en de
effectiviteit van verschillende onderwijsmethoden. We hebben daarnaast gekeken naar
bestaande lesmethodes en welke werkvormen het meest geschikt zijn voor deze
doelgroep.
Uit ons onderzoek blijkt dat er aanzienlijke verschillen zijn in het kennisniveau en de
interesse per onderwijsniveau. Vwo-leerlingen hebben over het algemeen meer kennis
en betrokkenheid dan havo- en mavo-leerlingen, wat mede te verklaren is door de mate
waarin het onderwerp in het curriculum wordt behandeld. Om effectief bewustzijn te
creëren, is een gevarieerde aanpak nodig, waarin interactieve, praktijkgerichte en
samenwerkende onderwijsvormen worden gecombineerd.
We concluderen dat methodes zoals projectmatig werken, experimenten, excursies en
gastlessen bijdragen aan een beter begrip en grotere betrokkenheid. Daarnaast spelen
digitale middelen, zoals serious games en VR-simulaties, een belangrijke rol in het
aantrekkelijk maken van het onderwerp.
Naast het schriftelijk profielwerkstuk hebben we ook een voorstel gedaan voor een
effectief leerpakket over de energietransitie. Dit pakket is afgestemd op de verschillende
onderwijsniveaus en richt zich op een combinatie van theoretische en praktische
leerstrategieën. Met dit onderzoek hopen wij bij te dragen aan een beter begrip en
grotere bewustwording van de energietransitie bij jongeren.
3
, 4
Voorwoord
Met dit profielwerkstuk sluiten wij een leerzame en inspirerende periode af. Het was een
proces waarin wij hebben geleerd hoe we zelf een onderzoek opzetten, uitvoeren en
analyseren. Hoewel het niet altijd eenvoudig was en de nodige tijd en inzet vergde,
kijken wij met trots terug op het eindresultaat.
Dit werkstuk had niet tot stand kunnen komen zonder de hulp van verschillende
mensen, die wij dan ook graag willen bedanken. Allereerst onze begeleider, dhr. Martin
Bakker, voor zijn waardevolle begeleiding en ondersteuning gedurende dit traject.
Dankzij hem kregen wij ook de kans om deel te nemen aan de lunchbijeenkomst bij het
Ministerie van Klimaat, een ervaring die ons niet alleen nieuwe inzichten gaf, maar ook
enorm heeft geholpen bij het verdiepen van ons onderzoek.
Daarnaast willen wij de docenten bedanken die wij hebben mogen interviewen, evenals
de leerlingen die onze enquête hebben ingevuld. De mentoren speelden hierbij een
belangrijke rol door de enquête door te sturen, waarvoor onze dank.
Tot slot willen we iedereen bedanken die op welke manier dan ook heeft bijgedragen
aan ons profielwerkstuk. Dankzij jullie steun en betrokkenheid hebben wij dit project
succesvol kunnen afronden.
4
Onderwijs als sleutel tot bewustwording
___
Onderzoek door:
Tessy ugochukwu en Ercan Arslan
Vak: Aardrijkskunde
Begeleider: de heer Martin Bakker
Klas: 6 vwo
Datum: 31-01-2025
, 2
inhoudsopgaven
________________________________________________________________________________________________________
inhoudsopgaven.......................................................................................................................... 2
Samenvatting...............................................................................................................3
Voorwoord................................................................................................................... 4
Inleiding...................................................................................................................... 5
Hypothese....................................................................................................................7
Deelvragen
1. Wat is de energietransitie....................................................................................................... 8
Definitie en noodzaak........................................................................................................ 8
Gevolgen............................................................................................................................9
Energiebesparing............................................................................................................. 11
Verschil tussen duurzame energie en fossiele brandstoffen............................................11
Belangrijkste fossiele brandstoffen.................................................................................. 13
Belangrijkste vormen van duurzame energie...................................................................14
Doelen van de energietransitie in Nederland...................................................................18
2. Welke verschillen zijn er in het kennisniveau over de energietransitie van mavo-, havo-
en vwo-leerlingen (12-15 jaar).................................................................................................. 21
3. Welke methodes gebruiken docenten nu om leerlingen te informeren en te activeren
voor de energietransitie............................................................................................................ 37
Wat is de huidige manier waarop docenten les geven aan de leerlingen........................39
Hoe kunnen we deze aanpassen en optimaliseren......................................................... 40
4. Welke methodes zijn effectief in het verhogen van het bewustzijn bij leerlingen m.b.t.
de energietransitie.....................................................................................................................42
Welke verschillende methodes zijn er om te leren...........................................................42
Welke van deze methodes zijn het meest geschikt om het kennisniveau te verhogen?. 50
Conclusie................................................................................................................... 52
Suggestie....................................................................................................................55
Discussie.................................................................................................................... 58
Nawoord.................................................................................................................... 59
Literatuurlijst.............................................................................................................60
Logboek..................................................................................................................... 63
Bijlage 1..................................................................................................................... 66
Bijlage 2...................................................................................................................................... 71
2
, 3
Samenvatting
In dit profielwerkstuk hebben wij onderzocht hoe jongeren van 12-15 jaar op het mavo,
havo en vwo op het Segbroek College effectief bewust gemaakt kunnen worden van de
energietransitie.
Bij dit onderzoek hebben we gebruikgemaakt van literatuurstudie, enquêtes en
interviews met docenten om inzicht te krijgen in het kennisniveau, de interesse en de
effectiviteit van verschillende onderwijsmethoden. We hebben daarnaast gekeken naar
bestaande lesmethodes en welke werkvormen het meest geschikt zijn voor deze
doelgroep.
Uit ons onderzoek blijkt dat er aanzienlijke verschillen zijn in het kennisniveau en de
interesse per onderwijsniveau. Vwo-leerlingen hebben over het algemeen meer kennis
en betrokkenheid dan havo- en mavo-leerlingen, wat mede te verklaren is door de mate
waarin het onderwerp in het curriculum wordt behandeld. Om effectief bewustzijn te
creëren, is een gevarieerde aanpak nodig, waarin interactieve, praktijkgerichte en
samenwerkende onderwijsvormen worden gecombineerd.
We concluderen dat methodes zoals projectmatig werken, experimenten, excursies en
gastlessen bijdragen aan een beter begrip en grotere betrokkenheid. Daarnaast spelen
digitale middelen, zoals serious games en VR-simulaties, een belangrijke rol in het
aantrekkelijk maken van het onderwerp.
Naast het schriftelijk profielwerkstuk hebben we ook een voorstel gedaan voor een
effectief leerpakket over de energietransitie. Dit pakket is afgestemd op de verschillende
onderwijsniveaus en richt zich op een combinatie van theoretische en praktische
leerstrategieën. Met dit onderzoek hopen wij bij te dragen aan een beter begrip en
grotere bewustwording van de energietransitie bij jongeren.
3
, 4
Voorwoord
Met dit profielwerkstuk sluiten wij een leerzame en inspirerende periode af. Het was een
proces waarin wij hebben geleerd hoe we zelf een onderzoek opzetten, uitvoeren en
analyseren. Hoewel het niet altijd eenvoudig was en de nodige tijd en inzet vergde,
kijken wij met trots terug op het eindresultaat.
Dit werkstuk had niet tot stand kunnen komen zonder de hulp van verschillende
mensen, die wij dan ook graag willen bedanken. Allereerst onze begeleider, dhr. Martin
Bakker, voor zijn waardevolle begeleiding en ondersteuning gedurende dit traject.
Dankzij hem kregen wij ook de kans om deel te nemen aan de lunchbijeenkomst bij het
Ministerie van Klimaat, een ervaring die ons niet alleen nieuwe inzichten gaf, maar ook
enorm heeft geholpen bij het verdiepen van ons onderzoek.
Daarnaast willen wij de docenten bedanken die wij hebben mogen interviewen, evenals
de leerlingen die onze enquête hebben ingevuld. De mentoren speelden hierbij een
belangrijke rol door de enquête door te sturen, waarvoor onze dank.
Tot slot willen we iedereen bedanken die op welke manier dan ook heeft bijgedragen
aan ons profielwerkstuk. Dankzij jullie steun en betrokkenheid hebben wij dit project
succesvol kunnen afronden.
4
