Samenvatting Pathologie H15 Aandoeningen aan de psyche

.9Samenvatting Pathologie Hoofdstuk 15 Aandoeningen van de psyche

15.1 Inleiding

Psychische gezondheidtoestand van welzijn waarin iemand zich bewust is van zijn of haar eigen
capaciteiten, kan omgaan met de normale stress van het leven, productief is en bijdraagt aan de
maatschappij

Psychische gezondheidtoestand van mentaal welbevinden en het vermogen om zich aan te passen,
goed gevoel over zichzelf, positieve gevoelens tegenover anderen en het vermogen om te kunnen
omgaan met de uitdaging van het leven

DSM (diagnostic and statistical
manual of mental
disorders)classificatie en
diagnostiek van psychische
aandoeningen

Psychische stoornissyndroom,
gekenmerkt door klinische
significante symptomen op het
gebied van cognitieve functies,
emotieregulatie of gedrag van een
persoon, dat een uiting is van
disfunctie in psychologische,
biologische of
ontwikkelingsprocessen die invloed
hebben op psychisch functioneren

Psychische stoornisgepaard met
significantie lijdensdruk en/of
beperkingen in het functioneren op
sociaal of beroepsmatig gebied of bij
andere belangrijke bezigheden

Prevalentie

- Komen vaak voor
- 1/5 mensen
- Alle leeftijden
- Alle etnische groepen
- Alle sociale klassen


Preventie

- Lichaamsbeweging
Afgifte endofrinenchemische stoffen die tijdens lichaamsbeweging vrijkomen in hersenen
euroforisch en voldaan gevoel
Hogere zelfwaardering

,15.2 Risicofactoren

- Genetische aanlig
- Omgevingsfactorenbeschadiging door blootstelling alcohol, drugs, infectieziekten, toxische
stoffen, hersenletsel, zuurstoftekort en slechte voering
- Opgroeien in stressvolle omstandighedenarmoede, misbruik, verwaarlozing
- Ernstige hersenbeschadiging door trauma
- Traumatische levensgebeurtenissenoverlijden ouder, oorlog, nootlottig ongeval
- Chronische/invaliderende ziekteneenzaamheid en verlies van steun
- Alcohol- en drugsgebruikernst

15.3 Vroege signalen

Psychische stoornissenzelden onverwacht

- Familieleden, vrienden, leerkrachten/collega’s,
betrokkene zelfdoor dat gedachten, gevoelens of
gedrag niet normaal zijn
- Bekendheid met vroege alarmsignalentijdig in
grijpen

15.4 Oorzaak van psychische stoornissen

- uitdaging oorzaak achterhalen
- vaak gevolg van interactie tussen biologische,
psychologische en omgevingsfactoren
- somsene generatie op andere generatie
doorgegeven via genen
- positieve familieanamnesevatbaar voor
ontwikkelen psychische stoornis
- hangen samen met afwijkingen in verschillende genen
- erven vatbaarheid niet stoornis
- hersenaandoeningen
- verstoorde ontwikkeling van foetale hersenen door alcohol- of drugsgebruik door
moeder/infectie
- verstoord evenwicht tissen verschillende neurotransmitters, chemische boodschappers die
rol spelen bij communicatie tussen hersencellen
- ernstig psychisch trauma
- slachtoffers van psychisch, lichamelijk of seksueel misbruik
- verwaarlozing
- pesten
- huiselijk geweld
- sociale omstandigheden (armoede, onveilige omgeving, verstoorde familierelaties,
sterfgevallen, scheidingen en bepaald sociaal of cultureel verwachtingspatroon

15.5 Psychiatrische diagnostiek

- uitgebreide anamnese
- lichamelijk onderzoekonderliggende lichamelijke aandoeningen
- aanvullend onderzoekonderliggende lichamelijke aandoeningen

, bloedonderzoek, beeldvormend onderzoek, urineonderzoek, hormoonbepalingen en elektro-
encefalogram (EEG)meten elektrische activiteit van hersenen

geen lichamelijke oorzaakgeestelijke gezondheidszorg

psychiatrisch onderzoekstellen psychiatrische diagnose

- psychiatrische anamnese
- observaties van patiënt of naasten
- aanvullend onderzoekheteroanamnese, ontwikkelingsanamnese, lichamelijk onderzoek en
(neuro)psychologisch onderzoek (vragenlijsten of andere meetinstrumenten)

15.6 Behandeling van psychische stoornissen

Psychotherapie:

- gesprekken met een gecertificeerde hulpverlener
- gedrag, gevoelens en gedachten in relatie toto psychische stoornis begrijpen
- kennis en inzichtenverminderen psychische klachten of beter hanteerbaar

medicijnensymptomen verminderen

- antidepressiva, stemmingsstabilisatoren, anxiolytica, stimulantia en antipsychotica

psychose verlies werkelijkheidszin

- gepaard met wanen (=foute interpretatie van wat er plaatsvindt of wie men voor zich heeft
- hallucinaties (= dingen zien of horen die er niet zijn)

hersenstimulatie

- zelden
- alleen als medicijnen of psychotherapie onvoldoende effect
- van buitenaf gestimuleerdelektrische stroom of magnetische velden (transcraniële directe
stroomstimulatie, tDCS of transcraniële magnetische stimulatie, TMS)
- stimuleren via elektroden in hersenendiepe hersenstimulatie (DBS)
- veroorzaakt chemische veranderingeninvloed op werking hersenen

opnameals patiënten niet in staat zijn om voor zichzelf te zorgen of als ze een gevaar opleveren
voor zichzelf of anderen

15.7 Psychische stoornissen

15.7.1 Depressieve stoornis

constant somber/ hebben nergens zin inverhindert normaal functioneren

1 periode van neerslachtigheid of verlies van intresse/plezier in combinatie met
gedragsveranderingen

Prevalentie

- NE: 5% volwassenen 18-64 per jaar
- NE: 8% >12 jaar
- BE: 5% mannen >15 jaar, 8% vrouwen >15 jaar
- Vaker bij vrouwen dan mannen